Informacja: Owoce bluszczu są trujące dla ludzi, a kontakt z sokiem rośliny może u osób wrażliwych wywołać podrażnienie skóry. Nie należy wykorzystywać owoców ani liści do samodzielnego przygotowywania produktów spożywczych lub leczniczych.
Charakterystyka
Bluszcz pospolity jest rodzimym, długowiecznym i zimozielonym pnączem z rodziny araliowatych. Młode, elastyczne pędy mogą ścielić się po ziemi lub wspinać po pniach i murach dzięki korzeniom czepnym, osiągając do kilkunastu metrów długości. Na pędach płonnych liście są skórzaste i zwykle 3–5-klapowane, natomiast na dojrzałych pędach kwitnących stają się całobrzegie, jajowate lub rombowate. Drobne zielonkawożółte kwiaty tworzą kuliste baldachy zebrane w większe skupienia. Po zimie dojrzewają ciemne, prawie czarne owoce.
Siedlisko
W Polsce bluszcz pospolity jest gatunkiem rodzimym, związanym przede wszystkim z cienistymi lasami liściastymi i ich obrzeżami. Najlepiej rośnie na glebach próchnicznych, świeżych, lekko wilgotnych lub wilgotnych, często przy pniach drzew, skałach i murach. Jest także powszechnie sadzony jako roślina ozdobna. Młode rośliny dobrze znoszą cień, lecz do wytworzenia licznych pędów kwiatowych potrzebują dostępu do światła; dlatego najobficiej kwitną zwykle stare egzemplarze rosnące wysoko na drzewach albo na dobrze oświetlonych ścianach i ogrodzeniach.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · IX-X
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
150–500 kg/ha
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Bluszcz dostarcza nektaru i pyłku w okresie, gdy jesienna baza pożytkowa wyraźnie się kurczy. W ciepłe dni września i października stare, obficie kwitnące pnącza mogą być silnie oblatywane przez pszczoły miodne. Jego wartość dla pasieki wynika przede wszystkim z bardzo późnej pory kwitnienia oraz możliwości jednoczesnego zbioru nektaru i pyłku. Nie każdy porośnięty bluszczem teren daje jednak pożytek towarowy: kwitną wyłącznie dojrzałe pędy, a znaczenie miodowe osiągają tylko większe koncentracje roślin. W miejscach o dużym udziale kwitnącego bluszczu możliwe jest pozyskanie miodu z wyraźnym udziałem tego gatunku.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Najczęstsze pytania - Bluszcz pospolity a pszczoły
Czy bluszcz pospolity jest miododajny?
Tak. Bluszcz jest wartościowym źródłem nektaru pod koniec sezonu, ponieważ kwitnie głównie we wrześniu i październiku. Największe znaczenie ma tam, gdzie występują liczne stare pnącza z dobrze rozwiniętymi pędami kwiatowymi.
Jaka jest wydajność miodowa bluszczu pospolitego?
W literaturze pszczelarskiej podaje się wydajność miodową rzędu 150–500 kg/ha. Wartość ta opisuje potencjał zwartych, obficie kwitnących skupisk; w typowym lesie lub ogrodzie pożytek może być znacznie mniejszy.
Czy pszczoły zbierają pyłek z bluszczu pospolitego?
Tak. Bluszcz może być bardzo ważnym źródłem jesiennego pyłku. Nie ma jednak wiarygodnej, uniwersalnej wartości jego wydajności pyłkowej w kg/ha, ponieważ faktyczny zbiór silnie zależy od liczby dojrzałych i kwitnących roślin.
Kiedy kwitnie bluszcz pospolity w Polsce?
Najczęściej kwitnie od września do października, zwykle przez około cztery tygodnie. Dokładny termin zależy od regionu, pogody i stopnia nasłonecznienia pędów kwiatowych.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z bluszczu pospolitego?
Obnóża pyłkowe zbierane z bluszczu pospolitego mają barwę jasnopomarańczową.
Dlaczego bluszcz jest ważny dla pszczół jesienią?
Dostarcza nektaru i pyłku wtedy, gdy wiele letnich pożytków już przekwitło. Może wspierać jesienne gromadzenie zapasów pyłku oraz odżywianie rodzin przygotowujących się do zimowli.
Czy z bluszczu można uzyskać miód odmianowy?
Tak, ale jest to pożytek lokalny. Miód bluszczowy może powstać w okolicy z dużymi skupiskami intensywnie kwitnących, dojrzałych roślin oraz przy pogodzie umożliwiającej pszczołom regularny oblot.
Dlaczego bluszcz w ogrodzie nie kwitnie?
Kwitnienie rozpoczynają dopiero dojrzałe pędy. Młode rośliny, pędy ścielące się po ziemi oraz egzemplarze często cięte mogą przez wiele lat pozostawać w fazie niekwitnącej. Rozwojowi pędów kwiatowych sprzyja także lepszy dostęp do światła.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.