Przejdź do treści
Opublikowany

Chaber górski

Centaurea montana L.

Informacja: Chaber górski bywa mylony z innymi chabrami. Wartość pożytkową zapewniają kwiaty rurkowate w środku koszyczka, a nie duże, dekoracyjne kwiaty brzeżne.

Charakterystyka

Chaber górski jest trwałą byliną rozrastającą się za pomocą podziemnych rozłogów i tworzącą kępy z wzniesionymi, gęsto ulistnionymi pędami osiągającymi zwykle do 60 cm wysokości. Jajowatolancetowate liście są wyraźnie owłosione, przez co mają szaroniebieskawy odcień. Na szczytach pędów rozwijają się duże, pojedyncze koszyczki o średnicy do około 6 cm. Niebieskofioletowe kwiaty brzeżne są efektowną powabnią, natomiast nektaru i pyłku dostarczają purpurowe kwiaty rurkowate skupione w środku koszyczka. Owocem jest niełupka.

Siedlisko

Gatunek rodzimy w Polsce, związany przede wszystkim z obszarami górskimi. Naturalnie rośnie w górskich łąkach, na polanach, obrzeżach lasów, w zaroślach i ziołoroślach. Jest także często uprawiany jako roślina ozdobna. Najlepiej rozwija się w słońcu lub lekkim półcieniu, na glebach przepuszczalnych, piaszczysto-gliniastych, umiarkowanie wilgotnych w okresie wiosennego wzrostu i kwitnienia. Jest byliną odporną na mróz.

Kalendarz kwitnienia

kalendarz kwitnienia · V-VI oraz VIII

Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).

Ocena pożytkowa

nektar

pyłek

70–70 kg/ha

spadź

Pewność parametrów: średnia.

Znaczenie pszczelarskie

Chaber górski dostarcza pszczołom zarówno nektaru, jak i pyłku, a jego kwiaty mogą być intensywnie oblatywane przez pszczołę miodną. Pożytek zapewniają wyłącznie środkowe kwiaty rurkowate; duże kwiaty brzeżne pełnią przede wszystkim funkcję wabika. Wydajność miodowa może dochodzić do 300 kg/ha, a pyłkowa wynosi około 70 kg/ha, jednak wartości te odnoszą się do dużych i zwartych nasadzeń. W praktyce chaber górski jest przede wszystkim wartościową byliną uzupełniającą pożytek wczesnoletni w ogrodach, na obrzeżach pasiek i w mieszankach roślin ozdobnych. Przycięcie pędów po pierwszym kwitnieniu może wywołać słabsze kwitnienie powtórne w sierpniu. Pszczoły formują z jego pyłku ciemnoszare obnóża.

Galeria

Zdjęcia gatunku

Najczęstsze pytania - Chaber górski a pszczoły

Czy chaber górski jest miododajny?

Tak. Chaber górski dostarcza pszczołom nektaru i pyłku z kwiatów rurkowatych znajdujących się w centralnej części koszyczka. Duże niebieskofioletowe kwiaty brzeżne są przede wszystkim powabnią i nie wytwarzają pożytku.

Jaka jest wydajność miodowa chabra górskiego?

Wydajność miodowa chabra górskiego może dochodzić do około 300 kg/ha. Jest to wartość maksymalna odnoszona do dobrze rozwiniętych, zwartych nasadzeń; pojedyncze rośliny w ogrodzie mają znaczenie głównie uzupełniające.

Jaka jest wydajność pyłkowa chabra górskiego?

Wydajność pyłkową szacuje się na około 70 kg/ha. Jeden kwiatostan może dostarczać średnio około 7 mg pyłku.

Kiedy kwitnie chaber górski w Polsce?

Główne kwitnienie przypada na maj i czerwiec i trwa zwykle około 3–4 tygodni. Po przycięciu przekwitłych pędów rośliny mogą ponownie, choć mniej obficie, zakwitnąć w sierpniu.

Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z chabra górskiego?

Pszczoły zbierające pyłek z chabra górskiego formują ciemnoszare obnóża.

Czy chaber górski należy do roślin miododajnych objętych ekoschematem?

Tak. Gatunek należy do rodzaju Centaurea, a chabry (Centaurea spp.) znajdują się w wykazie roślin miododajnych objętych ekoschematem.

Czy warto sadzić chaber górski przy pasiece?

Warto go sadzić jako bylinę wzbogacającą pożytek w maju i czerwcu, zwłaszcza w ogrodach pasiecznych oraz na słonecznych obrzeżach. Nie zastąpi dużego pożytku towarowego, ale zapewnia pszczołom nektar i pyłek, a po przycięciu może ponownie zakwitnąć pod koniec lata.

Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.