Informacja: Roślina obca polskiej florze. W Polsce stwierdzono jej występowanie poza uprawą, dlatego po przekwitnięciu warto usuwać koszyczki przed rozsianiem dojrzałych nasion.
Charakterystyka
Chaber wielkogłówkowy jest krótkowieczną byliną, która w uprawie często utrzymuje się przez dwa sezony. Wytwarza sztywne, grube i wewnątrz puste łodygi, zwykle dorastające do 60–100 cm. Dolne liście są podługowatolancetowate, szorstkie i osadzone na ogonkach, natomiast wyżej położone są węższe oraz siedzące. Latem na szczytach pędów rozwijają się duże, złotożółte koszyczki o średnicy około 5–9 cm, złożone przeciętnie z około 240 kwiatów rurkowatych. Roślina może wykształcić około 20 koszyczków, a pojedynczy z nich kwitnie przez 8–12 dni. Owocem jest niełupka.
Siedlisko
Gatunek pochodzi z obszaru Kaukazu oraz przyległych części Turcji i Iranu; w Polsce jest rośliną obcą, uprawianą przede wszystkim jako bylina ozdobna i na kwiat cięty. Wymaga stanowiska słonecznego i ciepłego. Najlepiej rośnie na glebach lekkich, przepuszczalnych oraz raczej suchych. Może pojawiać się poza uprawą po rozsiewaniu nasion, dlatego nie należy pozostawiać dojrzałych koszyczków tam, gdzie samosiew byłby niepożądany.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VII-VIII
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
230–230 kg/ha
pyłek
110–360 kg/ha
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Kwiaty rurkowate są odwiedzane przez pszczoły miodne zarówno po nektar, jak i po pyłek. Jeden kwiat może wytworzyć w ciągu życia średnio około 3 mg nektaru o koncentracji cukrów wynoszącej około 40%, a pyłku około 1–1,2 mg. Największą zaletą gatunku jest bardzo wysoka potencjalna wydajność pyłkowa, oceniana na 110–360 kg/ha; wydajność miodowa wynosi około 230 kg/ha. Kwitnienie przypada na środek lata, gdy roślina może uzupełniać bazę pożytkową ogrodów i większych nasadzeń. Ze względu na ozdobowy charakter upraw oraz zwykle niewielką powierzchnię nasadzeń ma najczęściej znaczenie uzupełniające, a nie towarowe.
Najczęstsze pytania - Chaber wielkogłówkowy a pszczoły
Czy chaber wielkogłówkowy jest miododajny?
Tak. Pszczoły miodne zbierają z jego kwiatów nektar i pyłek. Potencjalną wydajność miodową tej rośliny oceniono na około 230 kg/ha.
Jaka jest pyłkodajność chabra wielkogłówkowego?
Jest to roślina o bardzo wysokiej potencjalnej wydajności pyłkowej, ocenianej na około 110–360 kg/ha. W praktyce efekt dla pasieki zależy jednak od wielkości i zwartości nasadzenia.
Kiedy kwitnie chaber wielkogłówkowy w Polsce?
Zwykle kwitnie w lipcu i sierpniu. Cała roślina pozostaje w kwitnieniu przez około 3–6 tygodni, natomiast pojedynczy koszyczek przez 8–12 dni.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z chabra wielkogłówkowego?
Obnóża pyłkowe zbierane z chabra wielkogłówkowego mają barwę żółtą.
Czy chaber wielkogłówkowy jest bardziej miododajny czy pyłkodajny?
Dostarcza obu rodzajów pożytku, lecz szczególnie wyróżnia się wydajnością pyłkową. Potencjał pyłkowy wynosi około 110–360 kg/ha, a miodowy około 230 kg/ha.
Czy chaber wielkogłówkowy nadaje się do sadzenia dla pszczół?
Tak, dobrze sprawdza się w słonecznych nasadzeniach ozdobnych jako letnie uzupełnienie pożytków. Największą wartość ma w większych grupach roślin, ponieważ pojedyncze egzemplarze nie zapewnią rodzinom pszczelim istotnego pożytku.
Czy chaber wielkogłówkowy należy do roślin miododajnych objętych ekoschematem?
Tak. Gatunek należy do rodzaju Centaurea, czyli chabrów, które zostały wymienione w wykazie roślin miododajnych dla ekoschematu.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.