Informacja: Roślina zawiera związki toksyczne. Nie powinna być spożywana przez ludzi, a szczególną ostrożność należy zachować przy dostępie koni i innych zwierząt nieprzeżuwających do dużej ilości jej zielonej masy. W ogrodach i małych nasadzeniach warto również kontrolować rozrastanie się kłączy.
Charakterystyka
Cieciorka pstra, nazywana także topornicą pstrą, jest wieloletnią rośliną z rodziny bobowatych. Tworzy rozgałęziony system podziemnych kłączy, z którego wyrastają długie, płożące lub podnoszące się pędy; zwykle osiąga około 30–60 cm wysokości. Liście są nieparzystopierzaste, złożone z licznych drobnych, eliptycznych listków. Różowobiałe do bladoliliowych kwiaty motylkowe są zebrane po kilka–kilkanaście w baldachowate główki na długich szypułkach. Owocem jest podłużny, członowany strąk rozpadający się na jednonasienne odcinki. W części opracowań gatunek figuruje pod nazwą Securigera varia.
Siedlisko
Jest rodzimym gatunkiem flory Polski, związanym głównie z ciepłymi, słonecznymi i raczej suchymi siedliskami. Rośnie na suchych łąkach i murawach, miedzach, przydrożach, nasypach, skarpach oraz obrzeżach zarośli i lasów. Dobrze znosi podłoża ubogie, zwłaszcza wapienne, a dzięki silnemu systemowi korzeniowemu może umacniać grunt. Rozrasta się zarówno z nasion, jak i przez kłącza, dlatego w niewielkich nasadzeniach może tworzyć zwarte płaty.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · V-VII
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: niska.
Znaczenie pszczelarskie
Cieciorka pstra dostarcza pszczołom nektaru i pyłku, ale w praktyce pasiecznej jest przede wszystkim pożytkiem pyłkowym o znaczeniu uzupełniającym. Pyłek pojawia się w kwiatach przez dużą część dnia, a roślina jest odwiedzana także przez trzmiele i liczne pszczoły samotnice. W badaniach z Lublina 10 kwiatów wytwarzało 0,70–1,70 mg pyłku. Brakuje natomiast rzetelnych danych pozwalających określić wydajność pyłkową lub miodową tego gatunku w kg/ha. Długi okres kwitnienia zwiększa jego wartość w mieszankach łąkowych, na skarpach i w ciepłolubnych okrajkach, lecz nie daje podstaw do planowania z niego pożytku towarowego ani miodu odmianowego.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Najczęstsze pytania - Cieciorka pstra a pszczoły
Czy cieciorka pstra jest miododajna?
Kwiaty dostarczają nektaru i mogą być odwiedzane przez pszczoły, ale cieciorka pstra nie jest pewnym, silnym pożytkiem nektarowym. Nie ma wiarygodnych polskich danych o jej wydajności miodowej w kg/ha, dlatego lepiej traktować ją jako roślinę uzupełniającą niż bazę pożytku towarowego.
Czy cieciorka pstra jest dobrym źródłem pyłku dla pszczół?
Dostarcza pyłku i ma większe znaczenie pyłkowe niż nektarowe. W badaniach prowadzonych w ruderalnych fitocenozach Lublina 10 kwiatów produkowało 0,70–1,70 mg pyłku, średnio 1,25 mg. Z pożytku korzystają również trzmiele i liczne pszczoły samotnice.
Jaka jest wydajność pyłkowa cieciorki pstrej?
Brakuje wiarygodnej, bezpośrednio podanej wartości wydajności pyłkowej w kg/ha, którą można uogólnić na cały gatunek. Dostępne polskie badania dobrze dokumentują produkcję pyłku przez pojedyncze kwiaty, lecz nie uzasadniają wpisywania sztywnej wartości hektarowej.
Kiedy kwitnie cieciorka pstra?
W Polsce kwitnie najczęściej od maja do lipca. Na ciepłych stanowiskach oraz przy sprzyjającej pogodzie pojedyncze rośliny mogą utrzymywać kwiaty dłużej, jednak główny okres pożytkowy przypada na późną wiosnę i początek lata.
Czy warto wysiewać cieciorkę pstrą dla pszczół?
Może być wartościowym składnikiem mieszanek na suche, słoneczne skarpy, murawy i łąki kwietne, zwłaszcza gdy celem jest wsparcie dzikich zapylaczy oraz uzupełnienie bazy pyłkowej. Nie jest natomiast najlepszym wyborem, jeśli priorytetem ma być wysoka produkcja miodu.
Czy cieciorka pstra jest rośliną rodzimą w Polsce?
Tak. Cieciorka pstra jest rodzimym gatunkiem występującym w Polsce, zwłaszcza na suchych łąkach, murawach, miedzach, nasypach i innych ciepłych, nasłonecznionych stanowiskach.
Czy cieciorka pstra jest trująca?
Tak, zawiera związki toksyczne i nie jest rośliną jadalną. Szczególną ostrożność należy zachować w miejscach dostępnych dla koni oraz innych zwierząt nieprzeżuwających.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.