Informacja: Biała piana spotykana na pędach, nazywana kukułczą śliną, jest wydzieliną larw pieników, a nie spadzią. Nie należy traktować jej jako pożytku spadziowego dla pszczół.
Charakterystyka
Firletka poszarpana jest rodzimą byliną z rodziny goździkowatych, dorastającą zwykle do 30–80 cm. Wytwarza przyziemną rozetę liści oraz wzniesione, delikatnie owłosione pędy, rozgałęziające się w górnej części. Liście są ułożone naprzeciwlegle; dolne są szersze, a łodygowe wąskie i lancetowate. Różowe, rzadziej białe kwiaty tworzą luźne wierzchotki. Pięć płatków jest głęboko podzielonych na wąskie łatki, co nadaje kwiatom charakterystyczny postrzępiony wygląd. Owocem jest torebka z licznymi drobnymi nasionami.
Siedlisko
Gatunek rodzimy w Polsce, spotykany przede wszystkim na wilgotnych i podmokłych łąkach, torfowiskach, mokradłach oraz w zaroślach. Najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych, na glebach wilgotnych, zwłaszcza gliniastych i ilastych. Może tworzyć duże płaty, między innymi na terenach zalewowych w dolinach większych rzek. Osuszanie siedlisk i silna intensyfikacja gospodarki łąkowej ograniczają jego występowanie.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · V-VII
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
60–60 kg/ha
pyłek
3–3 kg/ha
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Kwiaty firletki poszarpanej dostarczają nektaru i pyłku, lecz dla pszczelarstwa większe znaczenie ma nektar. Wydajność miodowa jest oceniana na około 60 kg/ha. Nektar znajduje się na dnie rurki kielicha, na głębokości 8–10 mm, dlatego jego dostępność dla pszczoły miodnej poprawia się przy intensywnym nektarowaniu i sprzyjającej pogodzie. Wydajność pyłkowa jest mała, około 3 kg/ha; pszczoły mogą formować popielatobeżowe obnóża, ale zbiór pyłku jest raczej sporadyczny. Firletka kwitnie od maja do lipca i na wilgotnych łąkach może być pożytkiem uzupełniającym, zwłaszcza gdy rośnie w większych skupiskach wraz z innymi roślinami łąkowymi.
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Firletka poszarpana a pszczoły
Jaka jest miododajność firletki poszarpanej?
Wydajność miodowa firletki poszarpanej jest oceniana na około 60 kg/ha. Realne wykorzystanie tego pożytku zależy od wielkości płatów rośliny, wilgotności siedliska i pogody w czasie kwitnienia.
Jaka jest pyłkodajność firletki poszarpanej?
Wydajność pyłkowa wynosi około 3 kg/ha, więc jest niewielka. Firletka ma dla pszczół większe znaczenie jako źródło nektaru niż pyłku.
Ile pyłku wytwarza pojedynczy kwiat firletki poszarpanej?
Jeden kwiat wytwarza około 0,4 mg pyłku. Według dostępnych danych pyłek zawiera około 45% białka.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z firletki poszarpanej?
Obnóża są opisywane jako popielatobeżowe. Pszczoły tworzą je raczej rzadko, ponieważ wydajność pyłkowa tego gatunku jest mała.
Kiedy kwitnie firletka poszarpana?
W Polsce firletka poszarpana kwitnie zwykle od maja do lipca. Na pojedynczym stanowisku okres obfitego kwitnienia trwa około 2 tygodni.
Czy pszczoły mają łatwy dostęp do nektaru firletki poszarpanej?
Dostęp nie zawsze jest jednakowy. Nektar znajduje się na dnie rurki kielicha o głębokości 8–10 mm, ale przy sprzyjającej pogodzie podnosi się na wysokość dostępną dla pszczół miodnych.
Czy firletka poszarpana jest wartościowa dla pasieki na wilgotnych łąkach?
Tak, ale głównie jako pożytek uzupełniający. Jej znaczenie rośnie tam, gdzie tworzy większe płaty na wilgotnych łąkach i kwitnie równocześnie z innymi roślinami łąkowymi.
Czy biała piana na firletce poszarpanej jest spadzią?
Nie. Jest to pienista wydzielina larw pieników, nazywana kukułczą śliną, i nie stanowi spadzi użytkowej dla pszczół.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.