Informacja: Nie jest pożytkiem towarowym. Niska wydajność miodowa i ograniczona dostępność nektaru w głębokiej rurce korony sprawiają, że jego znaczenie dla pasieki jest głównie lokalne i uzupełniające.
Charakterystyka
Gajowiec żółty, nazywany także jasnotą gajowcem, jest rodzimą byliną z rodziny jasnotowatych. Osiąga zwykle 10–60 cm wysokości. Wytwarza wzniesione, owłosione i czterokanciaste pędy kwiatowe oraz płożące rozłogi, które zakorzeniają się w węzłach i tworzą zwarte płaty. Liście są naprzeciwległe, jajowate do sercowatojajowatych, grubo piłkowane; na ich ciemnozielonej powierzchni często występują srebrzyste plamy. Żółte, dwuwargowe kwiaty długości około 1,5–2,5 cm są skupione po kilka w nibyokółkach w kątach górnych liści. Dolna warga ma brunatny rysunek wskazujący drogę do nektaru. Owoc rozpada się na cztery ciemne rozłupki.
Siedlisko
Jest rodzimym składnikiem runa żyznych i wilgotnych lasów liściastych oraz zarośli w całej Polsce. Spotyka się go między innymi w grądach, buczynach i łęgach, na obrzeżach lasów oraz przy leśnych drogach. Najlepiej rośnie na glebach próchnicznych, wilgotnych i zasobnych w składniki pokarmowe, często gliniastych, o odczynie od lekko kwaśnego do zasadowego. Dobrze znosi półcień i cień, a dzięki rozłogom może długo utrzymywać się w runie i tworzyć większe skupienia.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · IV-VI
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
20–20 kg/ha
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Gajowiec żółty dostarcza wiosną nektaru i pyłku, lecz dla pasieki ma przede wszystkim znaczenie uzupełniające. W warunkach Polski jego wydajność miodową oszacowano na około 20 kg/ha. Kwiaty wydzielają nektar o średnim stężeniu cukrów około 33%, ale jest on ukryty w długiej rurce korony, co ogranicza jego łatwą dostępność dla pszczoły miodnej. Pyłek jest zbierany w postaci żółtych obnóży, jednak nie ustalono wiarygodnej wydajności pyłkowej na hektar. Największą wartość może mieć tam, gdzie w wilgotnym runie lasów liściastych tworzy rozleglejsze płaty i uzupełnia wiosenną bazę pożytkową od kwietnia do czerwca.
Najczęstsze pytania - Gajowiec żółty a pszczoły
Jaka jest miododajność gajowca żółtego?
W warunkach Polski wydajność miodową gajowca żółtego oszacowano na około 20 kg/ha. Jest to pożytek o niewielkim znaczeniu towarowym, lecz może uzupełniać wiosenny pokarm w lasach liściastych.
Kiedy kwitnie gajowiec żółty?
Gajowiec żółty kwitnie zwykle od kwietnia do czerwca, przez około dwa miesiące. Termin zależy od przebiegu wiosny, regionu i warunków panujących w runie leśnym.
Czy gajowiec żółty jest rośliną pożytkową dla pszczół?
Tak, dostarcza pszczołom nektaru i pyłku. Ma jednak znaczenie głównie jako lokalny pożytek uzupełniający, ponieważ zwykle rośnie w runie leśnym, a jego wydajność miodowa jest niska.
Dlaczego nektar gajowca żółtego nie zawsze jest łatwo dostępny dla pszczół?
Nektar znajduje się głęboko w rurce dwuwargowej korony. Taka budowa kwiatu ogranicza dostęp owadom o krótszym aparacie gębowym, dlatego wykorzystanie nektaru przez pszczołę miodną może być mniej efektywne niż u roślin o kwiatach otwartych.
Czy gajowiec żółty daje pyłek?
Tak. Pszczoły zbierają jego pyłek i formują żółte obnóża. Nie ma jednak wiarygodnych danych określających wydajność pyłkową tego gatunku w kilogramach z hektara.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z gajowca żółtego?
Obnóża pyłkowe zbierane z gajowca żółtego mają barwę żółtą.
Czy warto sadzić gajowiec żółty dla pszczół?
Może być dobrym uzupełnieniem nasadzeń w cienistych i półcienistych częściach ogrodu, zwłaszcza pod drzewami na żyznej, wilgotnej glebie. Nie należy jednak traktować go jako rośliny przeznaczonej do zapewnienia dużego pożytku miodowego.
Czy z gajowca żółtego można uzyskać miód odmianowy?
Jest to bardzo mało prawdopodobne. Gajowiec ma niewielką wydajność miodową i najczęściej występuje jako składnik runa leśnego, a nie na dużych, zwartych powierzchniach.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.