Informacja: Gorczyca polna jest uciążliwym chwastem upraw i może podtrzymywać obecność chorób oraz szkodników roślin kapustowatych. Nie należy celowo wysiewać jej na polach produkcyjnych jako rośliny pożytkowej.
Charakterystyka
Gorczyca polna (ognicha) jest jednoroczną rośliną z rodziny kapustowatych. Zwykle dorasta do 20–60 cm i tworzy wzniesioną, często rozgałęzioną, szorstko owłosioną łodygę. Dolne liście są duże, ogonkowe i lirowato powcinane, natomiast górne są węższe, zwykle siedzące oraz ząbkowane. Złocistożółte, czteropłatkowe kwiaty zebrane są w grona; charakterystyczną cechą są działki kielicha wyraźnie odstające podczas kwitnienia. Owocem jest wąska łuszczyna z długim, prostym dzióbkiem i rzędowo ułożonymi ciemnobrunatnymi nasionami.
Siedlisko
Gatunek jest pospolitym chwastem segetalnym, spotykanym przede wszystkim w uprawach jarych, zwłaszcza zbóż i roślin okopowych, a także na ugorach, przydrożach oraz innych siedliskach ruderalnych. Najlepiej rozwija się w pełnym słońcu na glebach żyznych, próchnicznych, zwięźlejszych i zasobnych w wapń. Wschodzi od wiosny do jesieni, a trwały bank nasion w glebie ułatwia jego ponowne pojawianie się na tym samym stanowisku.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · V-VII
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
70–100 kg/ha
pyłek
35–100 kg/ha
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Gorczyca polna dostarcza pszczołom nektaru i pyłku w okresie wczesnego lata. Jej wydajność miodową określono na 70–100 kg/ha, a pyłkową na 35–100 kg/ha, lecz wartości te odnoszą się do zwartych, obficie kwitnących łanów. W praktyce jest najczęściej pożytkiem uzupełniającym, ponieważ jej liczebność na polach ogranicza zwalczanie zachwaszczenia. Tam, gdzie występuje masowo na ugorach, obrzeżach pól lub zaniedbanych stanowiskach, może być wyraźnie oblatywana. Kwitnie od maja do lipca, przy czym jedna populacja utrzymuje kwiaty zwykle przez 3–4 tygodnie. Pszczoły formują z jej pyłku szarożółte obnóża.
Najczęstsze pytania - Gorczyca polna a pszczoły
Czy gorczyca polna jest miododajna?
Tak. Kwiaty dostarczają pszczołom nektaru i pyłku, ale znaczenie gatunku zależy od tego, czy występuje masowo. Najczęściej jest pożytkiem uzupełniającym na polach, ugorach i siedliskach ruderalnych.
Jaka jest wydajność miodowa gorczycy polnej?
Dla zwartych, obficie kwitnących powierzchni podawana jest wydajność miodowa 70–100 kg/ha. W warunkach polowych wynik może być niższy, ponieważ gorczyca polna jest zwalczanym chwastem i rzadko tworzy duże, trwałe łany.
Jaka jest pyłkodajność gorczycy polnej?
Wydajność pyłkową gorczycy polnej podaje się w zakresie 35–100 kg/ha. Pszczoły zbierają pyłek chętnie wtedy, gdy rośliny występują licznie i kwitną na większej powierzchni.
Kiedy kwitnie gorczyca polna?
W Polsce kwitnie od maja do lipca. Kwitnienie jednej populacji trwa zwykle około 3–4 tygodni, natomiast późniejsze wschody mogą powodować pojawianie się kwiatów także później w sezonie.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z gorczycy polnej?
Obnóża pyłkowe z gorczycy polnej mają barwę szarożółtą.
Czy gorczyca polna i ognicha to ta sama roślina?
Tak. Ognicha jest poprawną, tradycyjnie używaną nazwą gorczycy polnej. W nowszych ujęciach taksonomicznych gatunek bywa zapisywany jako Mutarda arvensis, choć w polskiej literaturze botanicznej i pszczelarskiej nadal bardzo często występuje jako Sinapis arvensis.
Czy warto wysiewać gorczycę polną dla pszczół?
Nie jest to zalecane na polach produkcyjnych. Gorczyca polna jest chwastem, konkurującym z rośliną uprawną oraz mogącym być żywicielem chorób i szkodników kapustowatych. Dla pszczół bezpieczniej wybierać gatunki celowo uprawiane na pożytek, takie jak gorczyca jasna lub facelia.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.