Informacja: W ujęciu przyjętym przez Kew aktualną nazwą akceptowaną jest Aria edulis (Willd.) M.Roem. Nazwa Sorbus aria (L.) Crantz pozostaje szeroko używana w polskiej literaturze dendrologicznej i leśnej. Dane pożytkowe innych gatunków jarzębu nie powinny być automatycznie odnoszone do jarzębu mącznego.
Charakterystyka
Jarząb mączny, nazywany też mąkinią, jest niewielkim drzewem lub wysokim krzewem, zwykle osiągającym kilka–kilkanaście metrów wysokości. Tworzy szeroką, często nieregularną koronę. Jego pojedyncze, eliptyczne do jajowatych liście są ciemnozielone z wierzchu, natomiast od spodu gęsto pokryte białawym kutnerem, co nadaje koronie charakterystyczny srebrzysty wygląd. Białe kwiaty rozwijają się w płaskich, wielokwiatowych baldachogronach. Jesienią dojrzewają kulistawe owoce barwy żółtawoczerwonej lub czerwonej, z mączystym miąższem.
Siedlisko
To rodzimy gatunek europejski, w Polsce naturalnie występujący przede wszystkim w cieplejszych rejonach górskich i na nielicznych stanowiskach niżowych. Związany jest z nasłonecznionymi lasami i ich obrzeżami, skalistymi zboczami oraz podłożem wapiennym; dobrze znosi gleby płytkie, kamieniste i okresowe przesuszenie. Jest również sadzony jako drzewo ozdobne w parkach, przy drogach i w zieleni miejskiej, ponieważ toleruje suszę oraz zanieczyszczenie powietrza.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · V-VI
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: niska.
Znaczenie pszczelarskie
W maju kwiatostany jarzębu mącznego mogą być oblatywane przez pszczoły miodne zbierające nektar i pyłek. Gatunek nie tworzy w Polsce zwykle rozległych, zwartych łanów ani dużych drzewostanów, dlatego ma przede wszystkim znaczenie uzupełniające — w zadrzewieniach, na obrzeżach lasów, w parkach i nasadzeniach miejskich. Może wzbogacać wiosenny pożytek drzew i krzewów różowatych, lecz brak podstaw do przypisywania mu wydajności miodowej lub pyłkowej znanej z jarzębu pospolitego czy jarzębu szwedzkiego.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie zapisano go w opisie taksacyjnym - wg województw
Opis taksacyjny notuje ten gatunek w 3 województwach, łącznie na 0,9 ha: kujawsko-pomorskie (0,6 ha), dolnośląskie (0,2 ha), wielkopolskie (0,1 ha). Przy powierzchniach tego rzędu kolejność województw mówi o tym, gdzie gatunek trafił do opisu drzewostanu, a nie gdzie rośnie najczęściej.
Najczęstsze pytania - Jarząb mączny a pszczoły
Czy jarząb mączny jest miododajny?
Kwiaty jarzębu mącznego dostarczają nektaru i są odwiedzane przez owady, w tym pszczoły miodne. W Polsce jest to jednak najczęściej pożytek lokalny i uzupełniający, ponieważ gatunek rzadko występuje w dużych, zwartych skupieniach.
Czy jarząb mączny daje pszczołom pyłek?
Tak, kwiaty są źródłem pyłku. Dla dokładnie tego gatunku nie ma jednak wiarygodnych polskich danych o wydajności pyłkowej w kg/ha ani wystarczająco potwierdzonej informacji o kolorze obnóży.
Kiedy kwitnie jarząb mączny?
Jarząb mączny kwitnie zwykle w maju, a na chłodniejszych stanowiskach i w górach kwitnienie może przeciągać się do pierwszej połowy czerwca.
Czy jarząb mączny jest gatunkiem rodzimym w Polsce?
Tak. Jarząb mączny jest rodzimym gatunkiem flory Polski, choć w stanie naturalnym należy do drzew stosunkowo rzadkich. Jest też często sadzony jako roślina ozdobna.
Czy Aria edulis i Sorbus aria to ten sam jarząb mączny?
Tak. Aria edulis jest nazwą akceptowaną w bazie Plants of the World Online Kew, natomiast Sorbus aria to szeroko stosowana nazwa tradycyjna i synonim używany w wielu polskich opracowaniach.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.