Informacja: Jarząb szwedzki i jarząb pośredni są nazwami tego samego gatunku. Naturalne stanowiska gatunku w Polsce są objęte ochroną ścisłą; nie należy pozyskiwać z nich materiału rozmnożeniowego ani ingerować w rosnące tam drzewa.
Charakterystyka
Jarząb szwedzki, nazywany także jarzębem pośrednim, jest zwykle niewysokim drzewem o zwartej, regularnej koronie, dorastającym najczęściej do 10–20 m. Rzadziej przyjmuje postać wielopniowego krzewu. Ma pojedyncze, jajowate lub eliptyczne liście z płytkimi klapami; ich wierzch jest ciemnozielony, a spód wyraźnie szarawy i filcowato owłosiony. Białe, nieprzyjemnie pachnące kwiaty są zebrane w szerokie, płaskie baldachogrona. Po kwitnieniu dojrzewają pomarańczowoczerwone owoce, długo utrzymujące się na gałęziach.
Siedlisko
Gatunek jest rodzimy dla północnej i północno-środkowej Europy, a w Polsce jego naturalne stanowiska są związane przede wszystkim z pasem nadbałtyckim. Rośnie tam w lasach i na ich obrzeżach, także w zaroślach oraz na siedliskach wydmowych. Jest jednak znacznie szerzej sadzony jako drzewo ozdobne przy ulicach, osiedlach i drogach. Najlepiej rośnie w pełnym słońcu; toleruje wiatr, warunki miejskie i różne gleby, korzystnie reagując na obecność wapnia w podłożu.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · V
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
20–20 kg/ha
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Jarząb szwedzki kwitnie w maju, przez około dwa tygodnie, dostarczając pszczołom nektaru i pyłku. Nektarowanie jest raczej słabe: pojedynczy kwiat wydziela średnio 5,7 mg nektaru o zawartości około 17% cukrów, a wydajność miodową szacuje się na około 20 kg/ha. Pyłku jest relatywnie więcej; 10 kwiatów dostarcza średnio około 5 mg, a robotnice formują z niego zielonkawoszare obnóża. Z uwagi na rozproszone występowanie oraz przeważnie ozdobny charakter nasadzeń nie jest to pożytek towarowy, lecz może wzmacniać bazę pyłkową rodzin w okresie majowym, zwłaszcza tam, gdzie drzewa są licznie sadzone.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie zapisano go w opisie taksacyjnym - wg województw
Opis taksacyjny notuje ten gatunek w 6 województwach, łącznie na 4,2 ha: zachodniopomorskie (3 ha), śląskie (0,6 ha), wielkopolskie (0,3 ha), mazowieckie (0,3 ha), pomorskie (0,1 ha), kujawsko-pomorskie (0,1 ha). Przy powierzchniach tego rzędu kolejność województw mówi o tym, gdzie gatunek trafił do opisu drzewostanu, a nie gdzie rośnie najczęściej.
Najczęstsze pytania - Jarząb szwedzki a pszczoły
Czy jarząb szwedzki i jarząb pośredni to ten sam gatunek?
Tak. Jarząb pośredni jest poprawną alternatywną nazwą polską jarzębu szwedzkiego. W starszej literaturze gatunek występuje najczęściej jako Sorbus intermedia, natomiast aktualna nazwa akceptowana przez Kew to Hedlundia intermedia.
Kiedy kwitnie jarząb szwedzki?
W warunkach Polski jarząb szwedzki kwitnie zwykle w maju. Kwitnienie trwa około dwóch tygodni, a jego termin może nieznacznie przesuwać się zależnie od przebiegu wiosennej pogody i stanowiska.
Jaka jest miododajność jarzębu szwedzkiego?
Wydajność miodową jarzębu szwedzkiego szacuje się na około 20 kg/ha. Jest to wartość niewielka, dlatego gatunek nie stanowi zwykle pożytku głównego ani podstawy do pozyskiwania miodu odmianowego.
Czy jarząb szwedzki jest dobry dla pszczół?
Tak, jego kwiaty dostarczają zarówno nektaru, jak i pyłku. Większe znaczenie ma pyłek, lecz praktyczna wartość dla pasieki zależy od liczby kwitnących drzew w okolicy. Pojedyncze drzewa w zieleni miejskiej są jedynie pożytkiem uzupełniającym.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z jarzębu szwedzkiego?
Pszczoły formują z pyłku jarzębu szwedzkiego zielonkawoszare obnóża.
Czy jarząb szwedzki jest w Polsce chroniony?
Tak, ochrona ścisła dotyczy egzemplarzy rosnących na naturalnych stanowiskach. Drzewa sadzone w miastach, przy drogach i w ogrodach mają zwykle pochodzenie uprawne.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.