Informacja: Podawane wartości wydajności odnoszą się do potencjału zwartych, dobrze rozwiniętych stanowisk. Jasnota biała występuje często rozproszenie, dlatego jej realne znaczenie dla zbioru miodu w terenie może być znacznie mniejsze.
Charakterystyka
Jasnota biała, nazywana też głuchą pokrzywą, jest wieloletnią rośliną zielną dorastającą zwykle do 20–60 cm. Wytwarza czterokanciaste, często puste w środku łodygi oraz naprzeciwległe, jajowate lub sercowate liście z grubo piłkowanym brzegiem. Liście przypominają pokrzywę, ale nie mają włosków parzących. Duże białe, dwuwargowe kwiaty wyrastają w skupieniach w kątach liści; na dolnej wardze widoczne są żółtawozielone plamki wskazujące owadom drogę do nektaru.
Siedlisko
Rośnie przede wszystkim w siedliskach ruderalnych: przy drogach, ogrodzeniach i zabudowaniach, na nieużytkach, rumowiskach, skrajach zarośli oraz w innych miejscach przekształconych przez człowieka. Najlepiej rozwija się na glebach żyznych, próchnicznych, zasobnych w azot, umiarkowanie wilgotnych, na stanowiskach słonecznych lub lekko ocienionych. Rozrasta się dzięki podziemnym kłączom i rozłogom, dlatego na odpowiednich stanowiskach może tworzyć większe płaty.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · IV-XI
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
30–200 kg/ha
pyłek
20–60 kg/ha
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Jasnota biała jest długokwitnącym pożytkiem nektarowo-pyłkowym, szczególnie przydatnym od wiosny do początku lata. Nektar znajduje się na dnie rurki korony, a kwiaty są najlepiej przystosowane do odwiedzin owadów długojęzyczkowych; w oblocie zwykle wyraźnie przeważają trzmiele. Pszczoła miodna również odwiedza kwiaty i zbiera z nich nektar oraz żółty pyłek. Znaczenie dla pasieki zależy od wielkości zwartych płatów, ponieważ pojedyncze rośliny przy drogach i zabudowaniach nie zapewniają pożytku towarowego. Wydajność miodowa może być wysoka na dobrym, zwartym stanowisku, ale silnie zmienia się wraz z liczbą kwiatów, pogodą i warunkami siedliskowymi.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Najczęstsze pytania - Jasnota biała a pszczoły
Czy jasnota biała jest miododajna?
Tak. Jasnota biała dostarcza nektaru i jest wartościowym pożytkiem przede wszystkim na zwartych stanowiskach. Jej znaczenie w pasiece ogranicza jednak częste rozproszenie roślin w siedliskach ruderalnych.
Jaka jest wydajność miodowa jasnoty białej?
Polskie źródła podają około 30–200 kg miodu z hektara. W badaniu przeprowadzonym na zwartym stanowisku w Lublinie wyliczono 191 kg/ha, lecz wynik ten nie jest gwarantowany dla każdego stanowiska.
Jaka jest pyłkodajność jasnoty białej?
Wydajność pyłkowa jest podawana na poziomie 20–60 kg/ha. Pszczoły miodne zbierają pyłek z jasnoty, ale w kwiatach bardzo licznie pracują także trzmiele.
Kiedy kwitnie jasnota biała?
W Polsce kwitnie od kwietnia do listopada, przy czym najobficiej zwykle wiosną i na początku lata. W sprzyjających warunkach pojedyncze kwiaty utrzymują się do pierwszych przymrozków.
Czy pszczoły miodne korzystają z jasnoty białej?
Tak, zbierają z niej nektar i pyłek. Długa rurka korony sprawia jednak, że szczególnie dobrze wykorzystują ją trzmiele i inne owady długojęzyczkowe.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z jasnoty białej?
Obnóża pyłkowe z jasnoty białej są żółte.
Czy z jasnoty białej można uzyskać miód odmianowy?
Jest to mało prawdopodobne w typowych warunkach, ponieważ jasnota biała najczęściej rośnie w rozproszeniu. Potencjalnie większe znaczenie może mieć tylko przy rozległych, zwartych płatach roślin.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.