Informacja: Jasnota purpurowa jest pożytkiem zależnym od lokalnego zachwaszczenia i sposobu użytkowania terenu. Zabiegi herbicydowe, intensywne koszenie oraz susza mogą szybko ograniczyć jej dostępność dla owadów.
Charakterystyka
Jasnota purpurowa jest niską rośliną jednoroczną lub dwuletnią, zwykle dorastającą do 10–30 cm. Ma rozgałęzioną, czterokanciastą łodygę, wzniesioną albo częściowo pokładającą się, często z purpurowym nabiegnięciem. Liście są ułożone naprzeciwlegle, jajowate do sercowatych, karbowane na brzegu; najwyższe liście zwykle wyraźnie czerwienieją lub purpurowieją. Jasnoróżowe albo purpurowe, dwuwargowe kwiaty wyrastają po kilka w nibyokółkach w kątach górnych liści. Owoc rozpada się na cztery drobne rozłupki.
Siedlisko
We florze Polski jasnota purpurowa jest archeofitem, pospolitym na niżu i w niższych położeniach górskich. Zasiedla pola, ogrody, ugory, trawniki, przydroża i inne siedliska ruderalne. Najczęściej rośnie na glebach żyznych, próchnicznych, dość wilgotnych i zasobnych w azot. Może tworzyć rozległe, lecz zwykle niskie łany w uprawach oraz na nieużytkach.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · IV-X
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
60–60 kg/ha
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Jasnota purpurowa ma znaczenie głównie jako wczesnowiosenny pożytek uzupełniający, zwłaszcza tam, gdzie licznie występuje na polach, w ogrodach i na terenach ruderalnych. Kwiaty oferują nektar i pyłek, ale rurka korony ogranicza dostęp do nektaru pszczołom miodnym; łatwiej korzystają z niego trzmiele oraz pszczoły samotnice o dłuższych języczkach. Pszczoły miodne mogą zbierać z jasnoty pyłek o amarantowoczerwonych obnóżach. Gatunek nie stanowi zwykle podstawy pożytku towarowego, lecz może wspierać rozwój rodzin podczas wiosennego niedoboru innych kwitnących roślin. Susza i wysokie temperatury ograniczają rozwój kwiatów oraz długość kwitnienia.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Najczęstsze pytania - Jasnota purpurowa a pszczoły
Czy jasnota purpurowa jest miododajna?
Tak, jej kwiaty produkują nektar, a literatura pożytkowa podaje potencjalną wydajność miodową około 60 kg/ha. W praktyce gatunek najczęściej rośnie jako rozproszony chwast, dlatego rzadko tworzy pożytek o znaczeniu towarowym.
Czy pszczoła miodna korzysta z jasnoty purpurowej?
Pszczoły miodne mogą zbierać z niej pyłek, natomiast dostęp do nektaru ogranicza długa, wygięta rurka korony. Nektar jest łatwiej dostępny dla trzmieli i pszczół samotniczych o dłuższych języczkach.
Czy jasnota purpurowa jest dobrym pożytkiem wczesnowiosennym?
Może być cennym pożytkiem uzupełniającym wczesną wiosną, gdy kwitnie niewiele innych roślin zielnych. Jej znaczenie zależy jednak od liczebności stanowisk w pobliżu pasieki.
Kiedy kwitnie jasnota purpurowa?
W Polsce zwykle kwitnie od kwietnia do października, najsilniej wiosną. Pojedyncze rośliny kwitną około czterech tygodni, a przebieg kwitnienia wyraźnie zależy od pogody i wilgotności gleby.
Jaka jest pyłkodajność jasnoty purpurowej?
Nie ma wiarygodnie ustalonej wydajności pyłkowej w kg/ha. W literaturze podano 0,2–0,5 mg pyłku z 10 kwiatów, a badania wykazały 0,45–1,18 mg pyłku ze 100 pylników.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z jasnoty purpurowej?
Obnóża pyłkowe z jasnoty purpurowej mają barwę amarantowoczerwoną.
Czy jasnota purpurowa daje spadź?
Nie ma wiarygodnych danych wskazujących, aby była użytkowym źródłem spadzi dla pszczół.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.