Informacja: Wartość pożytkowa silnie zależy od pogody wczesną wiosną. Przy chłodnych dniach pszczoły miodne mogą w ogóle nie wykorzystywać kwiatów, nawet gdy kokorycz tworzy obfity płat.
Charakterystyka
Kokorycz pełna jest niskim, wczesnowiosennym geofitem, zwykle dorastającym do około 20 cm. Tworzy podziemną, zwartą i pełną w środku bulwę, od której pochodzi nazwa gatunku. Delikatny pęd ma łuskowaty liść u nasady oraz dwa miękkie, nieowłosione liście o głęboko powcinanych odcinkach. Kwiaty są zebrane w szczytowe grono; najczęściej mają barwę fioletowawą lub brudnoróżową, rzadziej białą. Korona zakończona jest długą ostrogą mieszczącą nektar, a owocem jest podłużna torebka.
Siedlisko
To rodzimy gatunek Polski, związany przede wszystkim z żyznymi lasami liściastymi i zaroślami. Rośnie zwłaszcza w grądach, łęgach, cienistych wąwozach oraz na świeżych, próchnicznych i często gliniastych glebach. Wykorzystuje okres silnego nasłonecznienia runa przed rozwojem liści drzew. Po kwitnieniu i owocowaniu jego części nadziemne szybko zanikają, a roślina przetrzymuje lato w postaci bulwy.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · III-IV
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
7–7 kg/ha
pyłek
4–4 kg/ha
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Kokorycz pełna ma niewielką wydajność powierzchniową, ale pojawia się w bardzo ważnym dla rozwoju rodzin okresie przedwiośnia i wczesnej wiosny. Dostarcza nektaru i pyłku, przy czym pszczoły miodne zbierają z niej głównie pyłek; tworzą one jasnożółte obnóża. Nektar znajduje się głęboko w ostrodze, dlatego jest łatwiej dostępny dla trzmieli niż dla pszczół miodnych. W większych płatach runa leśnego roślina może uzupełniać wczesny dopływ pokarmu, lecz nie jest pożytkiem towarowym. Realne wykorzystanie przez pszczoły wyraźnie ogranicza chłodna pogoda: podczas dni o maksymalnej temperaturze nieprzekraczającej około 12°C nie obserwowano oblotu pszczół miodnych.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Najczęstsze pytania - Kokorycz pełna a pszczoły
Czy kokorycz pełna jest miododajna?
Tak, dostarcza nektaru, lecz jej wydajność miodowa jest mała i wynosi około 6,5 kg/ha. Znaczenie gatunku wynika przede wszystkim z bardzo wczesnego terminu kwitnienia.
Jaka jest wydajność miodowa kokoryczy pełnej?
W polskiej literaturze pszczelarskiej podano około 6,5 kg miodu z hektara. Wydajność ta nie pozwala traktować kokoryczy jako pożytku towarowego, ale większe płaty mogą wspierać rozwój rodzin wiosną.
Jaka jest pyłkodajność kokoryczy pełnej?
Wydajność pyłkowa wynosi około 4 kg/ha. Badania terenowe z Lublina dały bardzo zbliżony wynik: średnio 4,1 kg pyłku/ha.
Czy pszczoły miodne odwiedzają kokorycz pełną?
Tak, zwłaszcza w cieplejsze dni. W badaniach pszczoła miodna była najliczniejszym owadem odwiedzającym kwiaty, a około 82% jej zbieraczek pozyskiwało głównie pyłek.
Kiedy kwitnie kokorycz pełna?
Najczęściej kwitnie w marcu i kwietniu. Termin oraz długość kwitnienia są silnie zależne od przebiegu temperatur wczesną wiosną; w badaniach sezon kwitnienia trwał od 18 do 42 dni.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z kokoryczy pełnej?
Obnóża pyłkowe są jasnożółte.
Czy 5,2 kg cukrów nektarowych z hektara oznacza 5,2 kg miodu?
Nie. Wartość 5,2 kg/ha dotyczy cukrów zawartych w nektarze, a nie bezpośrednio wydajności miodowej. Nie należy tych wielkości utożsamiać.
Dlaczego kokorycz pełna może być słabiej wykorzystywana przez pszczoły podczas chłodnej wiosny?
Gatunek zakwita bardzo wcześnie, gdy warunki lotne bywają niekorzystne. W polskich obserwacjach przy maksymalnej temperaturze dobowej nieprzekraczającej około 12°C nie stwierdzano oblotu kwiatów przez pszczoły miodne.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.