Informacja: Tilia petiolaris DC. jest obecnie traktowana przez Plants of the World Online Kew jako synonim Tilia tomentosa Moench, a nie jako odrębny akceptowany gatunek. Dawna hipoteza o toksyczności mannozy w nektarze lipy srebrzystej nie została potwierdzona. Zjawisko śmierci trzmieli pod kwitnącymi drzewami wymaga ostrożnej interpretacji: niedobór pokarmu jest obecnie uznawany za najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie, lecz wpływ innych czynników, w tym chemii kwiatów i zastosowanych insektycydów, nie został całkowicie wykluczony.
Charakterystyka
Lipa srebrzysta, nazywana także lipą węgierską, jest dużym drzewem dorastającym zwykle do 25–30 m. Tworzy gęstą, regularną koronę, początkowo szerokostożkowatą, z ukośnie wzniesionymi konarami. Młode pędy są szarawe i filcowato owłosione. Jej najbardziej rozpoznawalną cechą są okrągławosercowate liście długości około 5–10 cm: z wierzchu ciemnozielone, a od spodu srebrzystobiałe dzięki gęstemu kutnerowi. Kremowożółte, wonne kwiaty rozwijają się po 7–10 w zwisających kwiatostanach. Owocem jest szary, filcowato owłosiony orzeszek.
Siedlisko
Naturalny zasięg gatunku obejmuje wschodnią część Europy Środkowej, południowo-wschodnią Europę oraz Turcję. W Polsce lipa srebrzysta jest gatunkiem nierodzimym, sadzonym przede wszystkim w parkach, alejach, przy ulicach i na innych terenach zieleni miejskiej. Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, na glebach żyznych i dość głębokich, ale dobrze znosi okresową suszę, suche powietrze, pył i zanieczyszczenia. Z tego powodu jest często wykorzystywana w nasadzeniach miejskich.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VII-VIII
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
150–150 kg/ha
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Lipa srebrzysta dostarcza pszczołom nektaru i pyłku w późnej części sezonu lipowego, zwykle od drugiej połowy lipca do sierpnia. Jej kwiaty nektarują krócej i na ogół mniej obficie niż kwiaty części innych lip, jednak późny termin kwitnienia może uzupełniać bazę pożytkową po przekwitaniu lip rodzimych. Wydajność miodową szacuje się na około 150 kg/ha, a produkcję pyłku na 140–150 g z drzewa; obnóża mają barwę złotożółtą. Znaczenie pasieczne zależy przede wszystkim od liczby kwitnących drzew w okolicy, dlatego gatunek ma największą wartość w większych miejskich nasadzeniach. Pod koniec kwitnienia pod drzewami mogą być znajdowane osłabione lub martwe trzmiele. Nie potwierdzono jednak, aby nektar lub pyłek tego gatunku były bezpośrednio toksyczne; najbardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem jest niedobór dostępnego nektaru i głód, prawdopodobnie nasilany przez małą liczbę alternatywnych kwiatów w otoczeniu.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie zapisano go w opisie taksacyjnym - wg województw
Opis taksacyjny notuje ten gatunek w 1 województwie, łącznie na 0,2 ha: łódzkie (0,2 ha). Przy powierzchniach tego rzędu kolejność województw mówi o tym, gdzie gatunek trafił do opisu drzewostanu, a nie gdzie rośnie najczęściej.
Najczęstsze pytania - Lipa srebrzysta a pszczoły
Czy lipa srebrzysta jest miododajna?
Tak. Kwiaty dostarczają nektaru i pyłku, a gatunek kwitnie później niż rodzime lipy. Największe znaczenie ma tam, gdzie występuje wiele kwitnących drzew, zwłaszcza w parkach i alejach miejskich.
Jaka jest wydajność miodowa lipy srebrzystej?
W polskiej monografii roślin pożytkowych podano około 150 kg miodu z hektara. Jest to wartość orientacyjna, zależna od zagęszczenia drzew, pogody podczas kwitnienia i dostępności kwiatów.
Jaka jest pyłkodajność lipy srebrzystej?
Podawana produkcja pyłku wynosi około 140–150 g z jednego drzewa. Nie ma wiarygodnej podstawy, aby tę wartość przeliczać na kilogramy pyłku z hektara.
Kiedy kwitnie lipa srebrzysta?
W Polsce kwitnie późno, najczęściej od drugiej połowy lipca do sierpnia. Kwitnienie trwa zwykle około dwóch tygodni, a jego dokładny termin zależy od przebiegu pogody i lokalizacji.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z lipy srebrzystej?
Obnóża pyłkowe są złotożółte.
Czy nektar lipy srebrzystej jest trujący dla pszczół lub trzmieli?
Nie ma przekonujących dowodów na bezpośrednią toksyczność nektaru ani pyłku lipy srebrzystej. Dawna hipoteza o zatruciu mannozą została odrzucona, ponieważ nie potwierdzono jej obecności w nektarze. Za najbardziej prawdopodobną przyczynę śmierci trzmieli uznaje się głód pod koniec kwitnienia, gdy dostępność nektaru spada.
Dlaczego pod lipą srebrzystą można znaleźć martwe trzmiele?
Zjawisko jest najczęściej obserwowane pod koniec kwitnienia. Trzmiele nadal odwiedzają wonne kwiaty, lecz mogą znajdować zbyt mało nektaru, aby pokryć koszty lotu. Ryzyko zwiększa się, gdy w otoczeniu brakuje innych roślin nektarodajnych. Należy też wykluczyć użycie insektycydów na drzewach.
Czy warto sadzić lipę srebrzystą dla zapylaczy?
Może być cennym elementem późnoletniej bazy pokarmowej, zwłaszcza w zieleni miejskiej, ale nie powinna być jedynym gatunkiem sadzonym dla owadów. W pobliżu warto zapewnić różnorodne rośliny kwitnące równocześnie i po zakończeniu jej kwitnienia.
Czy lipa srebrzysta jest rodzimym gatunkiem w Polsce?
Nie. Jest gatunkiem nierodzimym, pochodzącym z Europy Środkowo-Wschodniej, południowo-wschodniej Europy i Turcji. W Polsce jest powszechnie sadzona jako drzewo ozdobne oraz uliczne.
Czy lipa długoogonkowa jest osobnym gatunkiem?
Nie według aktualnej klasyfikacji Plants of the World Online Kew. Nazwa Tilia petiolaris DC. jest synonimem Tilia tomentosa Moench. W ogrodnictwie może jednak występować w odniesieniu do odmian lub form lipy srebrzystej o dłuższych ogonkach liściowych i zwisającym pokroju.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.