Charakterystyka
Lipa szerokolistna, nazywana także lipą wielkolistną, jest okazałym drzewem dorastającym zwykle do około 30 m wysokości. Tworzy gęstą, szerokostożkowatą lub kopulastą koronę, a młode pędy i ogonki liściowe są wyraźnie owłosione. Liście są duże, niesymetryczne, szeroko sercowate i ostro zakończone; od spodu, w kątach nerwów, widoczne są jasne kępki włosków. Jasnożółte, silnie pachnące kwiaty zwisają najczęściej po 2–5 przy języczkowatej podsadce. Owocem jest kanciasty, owłosiony orzeszek z pięcioma wyraźnymi żebrami.
Siedlisko
To rodzimy gatunek środkowej i południowej Europy, w Polsce dziko rosnący znacznie rzadziej niż lipa drobnolistna. Naturalne stanowiska skupiają się głównie w południowej części kraju, na wyżynach i w niższych położeniach Karpat oraz Sudetów. Rośnie jako domieszka w żyznych lasach liściastych, zwłaszcza na glebach głębokich, świeżych, zasobnych i łatwo nagrzewających się. Jest także często sadzona w parkach, alejach i przy drogach. Preferuje stanowiska ciepłe i słoneczne, a gorzej znosi ubogie, przesychające podłoża.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VI-VII
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
60–200 kg/ha
pyłek
35–35 kg/ha
spadź
Pewność parametrów: niska.
Znaczenie pszczelarskie
Lipa szerokolistna otwiera sezon lipowy, zakwitając zwykle około dwóch tygodni przed lipą drobnolistną. Pszczoły miodne chętnie odwiedzają jej pachnące kwiaty przede wszystkim po nektar, a przy słabszym nektarowaniu także po pyłek. Wydajność miodowa jest zmienna: polskie opracowania podają wartości od 60–80 do około 200 kg/ha, co pokazuje, że o realnym pożytku decydują obfitość kwitnienia, pogoda i udział gatunku w drzewostanie. Pojedyncze drzewa są cennym uzupełnieniem pożytku, lecz większe znaczenie pasieczne mają dopiero aleje, parki i zwarte skupienia lip. W rejonach, gdzie występuje razem z lipą drobnolistną, oba gatunki mogą wydłużać dostępność pożytku lipowego.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie zapisano go w opisie taksacyjnym - wg województw
Opis taksacyjny notuje ten gatunek w 8 województwach, łącznie na 3,3 ha: podkarpackie (0,7 ha), zachodniopomorskie (0,7 ha), wielkopolskie (0,6 ha), mazowieckie (0,5 ha), dolnośląskie (0,3 ha), pomorskie (0,2 ha), świętokrzyskie (0,1 ha), warmińsko-mazurskie (0,1 ha). Przy powierzchniach tego rzędu kolejność województw mówi o tym, gdzie gatunek trafił do opisu drzewostanu, a nie gdzie rośnie najczęściej.
Najczęstsze pytania - Lipa szerokolistna a pszczoły
Czy lipa szerokolistna jest miododajna?
Tak. Jej kwiaty są intensywnie oblatywane przez pszczoły miodne głównie po nektar, a gatunek rozpoczyna pożytek lipowy wcześniej niż lipa drobnolistna.
Ile miodu może dać lipa szerokolistna z hektara?
Polskie źródła podają rozbieżne wartości: od 60–80 do około 200 kg/ha. Są to dane o potencjale pożytkowym, a nie o gwarantowanym zbiorze miodu przez pasiekę.
Jaka jest pyłkodajność lipy szerokolistnej?
Wydajność pyłkową szacuje się na około 35 kg/ha. Pszczoły zbierają pyłek szczególnie chętnie wtedy, gdy wydzielanie nektaru jest słabsze albo w pobliżu brakuje innych źródeł pyłku.
Kiedy kwitnie lipa szerokolistna?
Najczęściej kwitnie od drugiej połowy czerwca do początku lipca, przez około dwa tygodnie. W chłodniejszych rejonach i sezonach termin może się nieco przesunąć.
Czy lipa szerokolistna kwitnie wcześniej niż lipa drobnolistna?
Tak, zwykle rozpoczyna kwitnienie około dwóch tygodni wcześniej. Wspólne występowanie obu gatunków może wyraźnie przedłużyć lokalny pożytek lipowy.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z lipy szerokolistnej?
Obnóża pyłkowe są jasnożółte.
Czy lipa szerokolistna daje spadź?
Na liściach mogą żerować mszyce wydzielające spadź, ale dla tego gatunku nie ma podstaw, by uznawać ją za regularny i przewidywalny pożytek spadziowy.
Jak odróżnić lipę szerokolistną od lipy drobnolistnej?
Lipa szerokolistna ma większe, miękkie i wyraźniej owłosione liście oraz jasne kępki włosków w kątach nerwów na ich spodniej stronie. Jej owoce są kanciaste, żeberkowane i twardsze niż u lipy drobnolistnej.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.