Informacja: Widoczny oblot nie oznacza wysokiej wydajności pożytkowej. Marzymięta może uzupełniać późnoletnią bazę pokarmową, lecz jej potwierdzona wydajność miodowa jest niska i nie uzasadnia zakładania dużej plantacji wyłącznie z myślą o miodzie towarowym.
Charakterystyka
Marzymięta grzebieniasta, nazywana także marzymiętą orzęsioną lub elszolcją orzęsioną, jest aromatyczną rośliną jednoroczną z rodziny jasnotowatych. Zwykle osiąga około 30–60 cm wysokości i tworzy wzniesione, rozgałęzione, czterokanciaste pędy, często purpurowiejące pod koniec sezonu. Ma naprzeciwległe, jajowate do eliptycznolancetowatych liście z piłkowanym brzegiem. Drobne, purpurowoliliowe kwiaty są skupione w gęstych, jednostronnych kłosach. Kwiatostany wyróżniają się szerokimi, orzęsionymi przysadkami, od których pochodzi polska nazwa gatunku.
Siedlisko
Gatunek pochodzi z umiarkowanej Azji. W Polsce jest zadomowionym antropofitem, notowanym przede wszystkim w siedliskach przekształconych przez człowieka: na terenach ruderalnych, przy drogach i torowiskach, na nieużytkach oraz w innych miejscach o naruszonej glebie. Najlepiej rozwija się w ciepłych, słonecznych stanowiskach, na podłożu przepuszczalnym i bez długotrwałych zastoin wody. Jako roślina jednoroczna odnawia populację z nasion.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VII-IX
Termin kwitnienia zależy od terminu wysiewu — w konkretnym miejscu może wypadać w innym okresie niż podany zakres.
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
20–43 kg/ha
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Marzymięta grzebieniasta kwitnie późnym latem, dlatego może dostarczać pszczołom nektaru i pyłku w okresie słabszego pożytku po przekwitnięciu wielu roślin letnich. W badaniach prowadzonych w Puławach pszczoły miodne były głównymi odwiedzającymi jej kwiaty, korzystając z obu rodzajów pokarmu. Wydajność miodowa była jednak niska: w zależności od sezonu wyniosła 20–43 kg/ha, średnio około 30 kg/ha. Roślina ma więc znaczenie przede wszystkim jako późnoletnie uzupełnienie bazy pożytkowej, a nie jako samodzielny pożytek towarowy. Nektarowanie silnie reagowało na warunki pogodowe, a różnice między latami były bardzo duże.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Najczęstsze pytania - Marzymięta grzebieniasta a pszczoły
Czy marzymięta grzebieniasta jest miododajna?
Tak, jej kwiaty dostarczają pszczołom nektaru, ale jest to pożytek o niskiej wydajności. W badaniach z Puław średnia wydajność miodowa wyniosła około 30 kg/ha.
Ile miodu może dać hektar marzymięty grzebieniastej?
W trzyletnim doświadczeniu prowadzonym w Puławach uzyskano równowartość około 20–43 kg miodu z hektara, ze średnią bliską 30 kg/ha. Wynik zależał wyraźnie od sezonu i warunków pogodowych.
Czy pszczoły zbierają pyłek z marzymięty grzebieniastej?
Tak. Pszczoły miodne zbierają z niej pyłek i formują obnóża, jednak nie ma wiarygodnych danych określających wydajność pyłkową tego gatunku w kg/ha.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z marzymięty grzebieniastej?
W polskich obserwacjach obnóża z pyłku badanych roślin, w tym marzymięty, były jasne i przeważnie żółtawobiałe. W katalogu przyjęto barwę białawożółtą.
Kiedy kwitnie marzymięta grzebieniasta?
W warunkach Polski kwitnie zwykle od końca lipca lub początku sierpnia do początku albo połowy września. Termin może się przesuwać zależnie od terminu siewu i przebiegu pogody.
Czy marzymięta grzebieniasta jest dobrym późnym pożytkiem dla pszczół?
Jest użyteczna przede wszystkim ze względu na późny termin kwitnienia. Może dostarczać pokarmu pod koniec lata, ale ze względu na niską wydajność nektarową powinna być traktowana jako pożytek uzupełniający.
Czy warto wysiewać marzymiętę grzebieniastą dla pszczół?
Może być wartościowym składnikiem późno kwitnącej mieszanki pożytkowej lub ogrodu dla zapylaczy. Nie jest natomiast dobrym wyborem na jednogatunkową plantację nastawioną na uzyskanie miodu towarowego.
Czy marzymięta grzebieniasta należy do roślin miododajnych w ekoschemacie?
Tak. Jest wymieniona w wykazie roślin miododajnych dla ekoschematu jako marzymięta grzebieniasta, określana również jako marzymięta orzęsiona.
Czy marzymięta grzebieniasta jest gatunkiem rodzimym w Polsce?
Nie. Pochodzi z Azji Wschodniej, a we florze Polski jest zadomowionym gatunkiem obcego pochodzenia, spotykanym głównie w siedliskach ruderalnych i innych miejscach przekształconych przez człowieka.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.