Przejdź do treści
Opublikowany

Mydlnica lekarska

Saponaria officinalis L.

Informacja: Duży zapas cukrów stwierdzany w pojedynczych kwiatach nie przekłada się automatycznie na wysoką wydajność miodową dla pszczół. Nektar jest wydzielany przede wszystkim nocą i wczesnym rankiem, a brak wiarygodnych polskich danych o wydajności miodowej gatunku.

Charakterystyka

Mydlnica lekarska jest rodzimą byliną z rodziny goździkowatych, rozrastającą się za pomocą długiego, pełzającego kłącza. Wytwarza zwykle 30–80 cm wysokie, wzniesione pędy, najczęściej rozgałęzione w górnej części. Liście są naprzeciwległe, eliptyczne do lancetowatych, wyraźnie trójnerwowe. Białe, bladoróżowe lub różowe kwiaty mają pięć głęboko wyciętych płatków i zebrane są w luźne, szczytowe kwiatostany. Wieczorem kwiaty wyraźniej pachną, a nektar ukryty jest na dnie długiej rurki kielicha.

Siedlisko

W Polsce jest gatunkiem rodzimym i pospolitym przede wszystkim na niżu. Rośnie na aluwialnych żwirach i piaskach, przy drogach, na nasypach, miedzach, skrajach zarośli oraz innych siedliskach ruderalnych. Dobrze znosi podłoża przepuszczalne, piaszczyste, żwirowe lub kamieniste, od świeżych po okresowo suche. Dzięki kłączom łatwo rozrasta się na boki i w sprzyjających miejscach tworzy większe łany.

Kalendarz kwitnienia

kalendarz kwitnienia · VI-IX

Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).

Ocena pożytkowa

nektar

pyłek

spadź

Pewność parametrów: niska.

Znaczenie pszczelarskie

Mydlnica oferuje nektar i pyłek, ale nie jest silnym pożytkiem dla pszczoły miodnej. Kwiaty są przystosowane głównie do zapylania nocnego: największa sekrecja nektaru przypada od nocy do godzin porannych, a długi kielich utrudnia pełne wykorzystanie zasobu przez pszczoły. Pszczoła miodna może odwiedzać kwiaty, zbierać pyłek i korzystać z nektaru, także przez otwory wygryzione w kwiatach przez inne owady, jednak oblot dzienny bywa ograniczony. Gatunek może uzupełniać bazę pokarmową owadów na siedliskach ruderalnych i nadrzecznych, lecz nie należy traktować go jako rośliny do zakładania głównego pożytku pasiecznego ani przypisywać mu niepotwierdzonej wydajności w kg/ha.

Galeria

Zdjęcia gatunku

Gdzie ją uprawiają - wg województw

uprawy (ARiMR 2026)

Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.

Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki

Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.

Najczęstsze pytania - Mydlnica lekarska a pszczoły

Czy mydlnica lekarska jest miododajna?

Mydlnica wytwarza nektar, ale dla pszczoły miodnej jest pożytkiem o ograniczonym znaczeniu. Najintensywniejsza sekrecja przypada na noc i godziny poranne, dlatego z zasobów szczególnie korzystają owady nocne.

Jaka jest wydajność miodowa mydlnicy lekarskiej?

Nie ma wiarygodnej, polskiej wartości wydajności miodowej wyrażonej w kg/ha. Nie należy przeliczać na miododajność danych o cukrach z pojedynczego kwiatu.

Czy pszczoła miodna odwiedza mydlnicę lekarską?

Tak, pszczoły miodne mogą odwiedzać jej kwiaty. Obserwowano również korzystanie z nektaru przez otwory wykonane w kwiatach przez inne owady, lecz mydlnica nie jest typową rośliną silnie oblatywaną przez pszczoły w ciągu dnia.

Czy mydlnica lekarska daje pyłek pszczołom?

Tak, pyłek tego gatunku stwierdzano w zbiorach pszczoły miodnej. Brakuje jednak danych pozwalających wiarygodnie określić jej wydajność pyłkową w kg/ha w warunkach Polski.

Kiedy kwitnie mydlnica lekarska?

Najczęściej kwitnie od czerwca do września. Na cieplejszych stanowiskach pojedyncze kwiaty mogą utrzymywać się dłużej.

Ile cukrów zawiera nektar mydlnicy lekarskiej?

W badaniu prowadzonym w południowych Niemczech zapas nektaru wynosił średnio około 267 µg cukrów na kwiat. Jest to wynik dotyczący pojedynczych kwiatów i nie stanowi podstawy do wyliczenia plonu miodu z hektara.

Czy warto sadzić mydlnicę lekarską dla pszczół?

Może być dodatkiem do ogrodu przyjaznego zapylaczom, zwłaszcza jeśli zależy nam także na ćmach i innych owadach nocnych. Nie jest natomiast dobrym wyborem na główną roślinę pożytkową dla pasieki.

Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.