Informacja: Ogórek kiwano (Cucumis metuliferus) nie jest ogórkiem zwyczajnym (Cucumis sativus). Danych o nektarowaniu, wydajności pożytkowej i wymaganiach zapylania tych gatunków nie należy stosować zamiennie.
Charakterystyka
Ogórek kiwano, nazywany też ogórkiem afrykańskim, kolczastym lub rogatym, jest ciepłolubnym jednorocznym pnączem z rodziny dyniowatych. Tworzy długie, szorstko owłosione i rozgałęzione pędy z wąsami czepnymi oraz dłoniasto klapowane liście. Na jednej roślinie rozwijają się oddzielne, jasnożółte kwiaty męskie i żeńskie. Charakterystyczne owoce są owalne, zielone w czasie wzrostu, a po dojrzeniu intensywnie żółtopomarańczowe; ich skórkę pokrywają grube, stożkowate wyrostki. Wnętrze owocu wypełnia zielonkawy, galaretowaty miąższ z licznymi nasionami.
Siedlisko
Gatunek pochodzi z tropikalnej i południowej Afryki oraz z południowo-zachodniej części Półwyspu Arabskiego. W naturze rośnie między innymi na dobrze przepuszczalnych piaskach i glinach, w dolinach rzecznych, zaroślach, na skrajach lasów oraz terenach przekształconych. W Polsce jest rośliną uprawianą, nierodzimą i silnie wrażliwą na chłód. Wymaga pełnego słońca, ciepłego stanowiska oraz żyznej, przepuszczalnej i dostatecznie wilgotnej gleby; dla uzyskania owoców najczęściej uprawia się ją z rozsady.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VII-IX
Termin kwitnienia zależy od terminu wysiewu — w konkretnym miejscu może wypadać w innym okresie niż podany zakres.
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: niska.
Znaczenie pszczelarskie
Kwiaty kiwano są zapylane przez owady, a kwiaty męskie wytwarzają pyłek. Badania potwierdzają samokompatybilność gatunku, lecz nie oznacza to samoczynnego zapylenia: pyłek musi zostać przeniesiony z kwiatu męskiego na żeński, co w uprawie mogą wykonywać owady albo człowiek. Nie ma jednak wiarygodnych danych o intensywności oblotu przez pszczołę miodną, nektarowaniu ani wydajności miodowej i pyłkowej w warunkach Polski. Kiwano uprawia się zwykle na niewielką skalę jako warzywo lub ciekawostkę ogrodową, dlatego nie stanowi pożytku pasiecznego o znaczeniu powierzchniowym.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Najczęstsze pytania - Ogórek kiwano a pszczoły
Czy ogórek kiwano jest miododajny?
Kwiaty kiwano są zapylane przez owady, ale brakuje wiarygodnych danych o ilości wydzielanego nektaru, wydajności miodowej oraz znaczeniu tej rośliny dla pszczoły miodnej w Polsce. Nie należy traktować jej jako pożytku towarowego.
Czy kiwano daje pszczołom pyłek?
Tak, pyłek powstaje w kwiatach męskich i uczestniczy w zapylaniu kwiatów żeńskich. Nie ustalono jednak wydajności pyłkowej z hektara ani skali wykorzystywania tego pyłku przez pszczoły miodne.
Czy kiwano potrzebuje owadów do zapylenia?
Roślina ma oddzielne kwiaty męskie i żeńskie, a zapylanie odbywa się z udziałem owadów. Gatunek jest samokompatybilny, więc pyłek z tej samej rośliny może zapłodnić jej kwiat żeński, ale musi zostać na niego przeniesiony.
Kiedy kwitnie ogórek kiwano w Polsce?
W uprawie gruntowej zwykle kwitnie od lipca do września. Dokładny termin zależy przede wszystkim od terminu siewu lub wysadzenia rozsady, temperatury i długości ciepłego okresu w sezonie.
Czy można sadzić kiwano jako roślinę dla pszczół?
Może uzupełniać ofertę kwiatów w przydomowym warzywniku, lecz nie ma potwierdzonych podstaw, aby wysiewać je specjalnie jako roślinę pożytkową. Znaczenie pasieczne ogranicza również niewielka skala jego uprawy w Polsce.
Czy kiwano to ten sam gatunek co ogórek zwyczajny?
Nie. Kiwano to Cucumis metuliferus, a ogórek zwyczajny to Cucumis sativus. Oba gatunki należą do rodziny dyniowatych, lecz różnią się budową owoców, biologią i wymaganiami uprawowymi.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.