Informacja: Ożanka nierównoząbkowa figuruje w wykazie roślin miododajnych ekoschematu, lecz oznaczenia tego nie można obecnie zapisać przez import JSON. Nie należy przenosić na ten gatunek danych o nektarowaniu, pyłku ani kolorze obnóży ożanki właściwej (Teucrium chamaedrys) lub innych gatunków rodzaju Teucrium.
Charakterystyka
Ożanka nierównoząbkowa jest aromatycznym półkrzewem z rodziny jasnotowatych, zwykle osiągającym około 20–60 cm wysokości. U nasady częściowo drewnieje i wytwarza liczne, wzniesione lub podnoszące się, owłosione, czterokanciaste pędy. Liście są naprzeciwległe, jajowate do podługowatych, wyraźnie pomarszczone i nierówno karbowano-ząbkowane; po roztarciu wydzielają charakterystyczny zapach przypominający czosnek. Zielonkawożółte kwiaty mają silnie zredukowaną górną wargę korony oraz dużą, wysuniętą dolną wargę. Są skupione jednostronnie w luźnych, wydłużonych kwiatostanach na rozgałęzionych pędach.
Siedlisko
Gatunek związany jest z widnymi lasami liściastymi i mieszanymi, ich obrzeżami, polanami, zrębami, wrzosowiskami oraz suchszymi murawami. Najlepiej rośnie na glebach lekkich lub średnich, przepuszczalnych i niezbyt żyznych, od kwaśnych po wapienne. Preferuje miejsca słoneczne albo tylko częściowo ocienione. W Polsce występuje rzadko, głównie w zachodniej i południowo-zachodniej części kraju; jego status we florze Polski bywa oceniany jako niepewny, a część stanowisk może mieć pochodzenie antropogeniczne.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VII-IX
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: niska.
Znaczenie pszczelarskie
Ożanka nierównoząbkowa dostarcza pszczołom nektaru i pyłku w drugiej połowie lata. Kwiaty są dostępne dla pszczoły miodnej, jednak w Polsce gatunek jest zbyt rzadki i zwykle tworzy zbyt małe populacje, aby traktować go jako podstawę planowanego miodobrania. Znaczenie może mieć lokalnie na nasłonecznionych skrajach lasów, polanach i w nasadzeniach z mieszanek roślin miododajnych. Jest raczej uzupełniającym pożytkiem letnim, współtworzącym bazę pokarmową wraz z innymi roślinami kwitnącymi od lipca do września. Nie ma wiarygodnych polskich danych o wydajności miodowej ani pyłkowej w przeliczeniu na hektar.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Najczęstsze pytania - Ożanka nierównoząbkowa a pszczoły
Czy ożanka nierównoząbkowa jest miododajna?
Tak. Jej kwiaty dostarczają nektaru i są odwiedzane przez pszczoły oraz inne owady zapylające. W Polsce jest jednak gatunkiem rzadkim, dlatego ma przede wszystkim znaczenie lokalne.
Jaka jest wydajność miodowa ożanki nierównoząbkowej?
Brakuje wiarygodnych danych określających wydajność miodową tego gatunku w kg/ha. Nie należy zastępować braku takich pomiarów wartościami podawanymi dla innych ożanek.
Czy ożanka nierównoząbkowa daje pszczołom pyłek?
Tak, kwiaty produkują pyłek dostępny dla odwiedzających je owadów. Nie ma jednak potwierdzonych danych o wydajności pyłkowej z hektara ani o jej znaczeniu jako masowego pożytku pyłkowego.
Kiedy kwitnie ożanka nierównoząbkowa?
Najczęściej kwitnie od lipca do września. Na cieplejszych stanowiskach pierwsze kwiaty mogą pojawiać się już pod koniec czerwca.
Czy ożanka nierównoząbkowa może być pożytkiem głównym dla pasieki?
Zwykle nie. W krajowych warunkach rośnie rzadko i najczęściej w niewielkich skupieniach, więc stanowi raczej pożytek uzupełniający w drugiej połowie lata niż podstawę pewnego miodobrania.
Gdzie warto sadzić ożankę nierównoząbkową dla zapylaczy?
Najlepiej sprawdzają się stanowiska słoneczne lub lekko ocienione, z przepuszczalną, niezbyt żyzną glebą. Roślina może uzupełniać nasadzenia na obrzeżach zadrzewień, w ogrodach naturalistycznych i w mieszankach roślin miododajnych.
Czy ożanka nierównoząbkowa należy do roślin miododajnych ekoschematu?
Tak. Teucrium scorodonia znajduje się w wykazie nr 1 roślin miododajnych przeznaczonych do mieszanek stosowanych w ekoschemacie.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z ożanki nierównoząbkowej?
Nie znaleziono wiarygodnego źródła opisującego kolor obnóży pyłkowych zbieranych przez pszczołę miodną z tego gatunku.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.