Informacja: Podbiał kwitnie w okresie częstych chłodów, dlatego jego potencjał pożytkowy nie oznacza pewnego dopływu nektaru ani pyłku do ula. Roślina może ekspansywnie rozrastać się z kłączy na wilgotnych, nieużytkowanych fragmentach gruntu.
Charakterystyka
Podbiał pospolity jest byliną tworzącą pod ziemią rozgałęzione kłącza i rozłogi, dzięki którym może szybko zajmować odsłonięte podłoże oraz tworzyć zwarte skupienia. Charakterystycznie zakwita przed rozwinięciem liści. W marcu i kwietniu wyrastają bezlistne, do około 15 cm wysokie pędy pokryte łuskowatymi listkami, każdy zakończony pojedynczym żółtym koszyczkiem o średnicy około 1,5–2 cm. Po przekwitnięciu pojawiają się duże, okrągławosercowate liście, zielone z wierzchu i wyraźnie biało filcowate od spodu.
Siedlisko
To rodzimy, pospolity gatunek występujący w całej Polsce. Zasiedla przede wszystkim słoneczne, wilgotne lub okresowo wilgotne miejsca z odsłoniętą glebą: brzegi wód, wilgotne zarośla, skarpy, nasypy, zbocza, rowy, żwirownie i inne siedliska ruderalne. Dobrze rośnie na glebach gliniastych albo pylastych, często zasobnych w wapń. Jako gatunek pionierski łatwo pojawia się również na terenach przekształconych i może tworzyć większe płaty.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · III-IV
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
20–60 kg/ha
pyłek
15–20 kg/ha
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Podbiał dostarcza pszczołom nektaru i pyłku w bardzo wczesnym terminie, gdy wybór kwitnących roślin jest jeszcze niewielki. Jego znaczenie dla pasieki wynika bardziej z terminu niż z wysokiej wydajności: może wspierać rodziny rozpoczynające intensywny rozwój wiosenny, zwłaszcza tam, gdzie rośnie licznie na skarpach, nieużytkach i wilgotnych obrzeżach pól. Potencjalna wydajność miodowa wynosi 20–60 kg/ha, a pyłkowa 15–20 kg/ha. Pszczoły przynoszą żółtopomarańczowe obnóża. Koszyczki otwierają się przy cieplejszej, słonecznej pogodzie, natomiast chłód, zachmurzenie i deszcz ograniczają ich dostępność; przy krótkim kwitnieniu ma to duże znaczenie dla realnego pożytku.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Najczęstsze pytania - Podbiał pospolity a pszczoły
Czy podbiał pospolity jest miododajny?
Tak. Dostarcza pszczołom nektaru bardzo wcześnie wiosną, ale jest pożytkiem uzupełniającym, a nie podstawą dużego towarowego pożytku.
Ile miodu może dać podbiał z hektara?
W polskich źródłach podawany jest zakres około 20–60 kg/ha. Górna wartość jest potencjałem osiągalnym w sprzyjających warunkach, a rzeczywisty pożytek silnie zależy od pogody i wielkości kwitnącego płatu.
Jaka jest wydajność pyłkowa podbiału?
Wydajność pyłkową podbiału pospolitego podaje się na około 15–20 kg/ha. Pyłek ma szczególne znaczenie na przedwiośniu i wczesną wiosną, gdy rodziny zwiększają wychów czerwiu.
Kiedy kwitnie podbiał pospolity?
Najczęściej kwitnie w marcu i kwietniu. Pojedyncze stanowisko kwitnie zwykle przez 2–3 tygodnie, ale termin może przesuwać się zależnie od regionu i temperatury wiosną.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z podbiału?
Obnóża pyłkowe podbiału mają barwę żółtopomarańczową.
Dlaczego podbiał kwitnie bez liści?
Pędy kwiatowe rozwijają się przed liśćmi. Duże liście pojawiają się dopiero po przekwitnięciu koszyczków, co jest jedną z najłatwiejszych cech rozpoznawczych tego gatunku.
Czy chłodna pogoda ogranicza pożytek z podbiału?
Tak. Kwiatostany pozostają zamknięte przy niższej temperaturze, a także podczas zachmurzenia i deszczu. Kilka niekorzystnych dni może przypaść na znaczną część krótkiego okresu kwitnienia.
Czy warto zachować podbiał w pobliżu pasieki?
Warto zachować większe, niekolidujące z użytkowaniem skupienia na skarpach, obrzeżach rowów i nieużytkach. Roślina może uzupełniać bazę pokarmową pszczół przed rozpoczęciem masowego kwitnienia drzew i roślin uprawnych.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.