Informacja: Nie należy mylić przegorzanu pospolitego z przegorzanem kulistym (Echinops sphaerocephalus), który jest odrębnym gatunkiem o innych parametrach pożytkowych.
Charakterystyka
Przegorzan pospolity jest kępiastą, sztywną byliną osiągającą zwykle 1–1,2 m wysokości. Wytwarza białofilcowate łodygi oraz duże, głęboko pierzasto wcinane, sztywne liście. Drobne niebieskie kwiaty tworzą liczne jednokwiatowe koszyczki, skupione w charakterystyczne kuliste główki o średnicy około 2–4 cm. Po kwitnieniu powstają niełupki.
Siedlisko
Gatunek ma naturalny zasięg obejmujący również Polskę, lecz jest przede wszystkim sadzony jako ozdobna bylina ogrodowa i roślina pożytkowa. Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, na glebach przepuszczalnych, także przeciętnych lub uboższych. Nie toleruje podłoża podmokłego. Znosi okresowe przesuszenie, ale dostatek wody w glebie i wyższa temperatura sprzyjają obfitszemu kwitnieniu.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VII-VIII
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
470–470 kg/ha
pyłek
60–60 kg/ha
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Przegorzan pospolity dostarcza pszczołom zarówno nektaru, jak i pyłku. Kwiatostany są oblatywane praktycznie przez cały dzień, a na jednej główce może pracować równocześnie kilka robotnic. Rano i po południu przeważa zbiór nektaru, natomiast najintensywniejszy oblot pyłkowy przypada zwykle między 10:00 a 13:00. Przy zwartym nasadzeniu jego potencjał miodowy jest bardzo wysoki, jednak w praktyce częściej stanowi wartościowy pożytek uzupełniający, ponieważ bywa uprawiany w niewielkich, rozproszonych skupieniach.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Najczęstsze pytania - Przegorzan pospolity a pszczoły
Czy przegorzan pospolity jest miododajny?
Tak. Jest bardzo wartościową rośliną nektarodajną, a jednocześnie dostarcza pszczołom pyłku. Przy zwartym i obficie kwitnącym nasadzeniu może zapewnić silny pożytek w drugiej części lata.
Jaka jest wydajność miodowa przegorzanu pospolitego?
W literaturze pszczelarskiej wydajność miodową przegorzanu pospolitego oszacowano na około 470 kg/ha. Jest to wartość potencjalna dla dobrze rozwiniętego, zwartego łanu; rzeczywisty pożytek zależy między innymi od pogody, wilgotności gleby i skali nasadzeń.
Jaka jest pyłkodajność przegorzanu pospolitego?
Wydajność pyłkową szacuje się na około 60 kg/ha. Robotnice najintensywniej zbierają pyłek zwykle w godzinach od 10:00 do 13:00.
Kiedy kwitnie przegorzan pospolity w Polsce?
Kwitnie zwykle w lipcu i sierpniu, przez około 5 tygodni. Obfitość kwitnienia zwiększają wysokie temperatury oraz dostateczna wilgotność podłoża, a ograniczają ją susza i chłód.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z przegorzanu pospolitego?
Obnóża pyłkowe formowane z pyłku przegorzanu pospolitego mają barwę kremowobiałą.
Czy przegorzan pospolity należy do roślin miododajnych objętych ekoschematem?
Tak. W wykazie roślin miododajnych dla ekoschematu wymieniono przegorzany (Echinops spp.), a przegorzan pospolity należy do tego rodzaju.
Czy warto sadzić przegorzan pospolity dla pszczół?
Tak, szczególnie jako późnoletnie uzupełnienie bazy pożytkowej. Warto sadzić go w większych grupach na słonecznym, niepodmokłym stanowisku, ponieważ pojedyncze rośliny nie zapewnią pasiece pożytku porównywalnego ze zwartą plantacją.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.