Informacja: Cała roślina jest trująca, a nektar R. luteum może zawierać grayanotoksyny. Przy dominującym udziale tego gatunku w pożytku toksyny mogą przejść do miodu i po jego spożyciu wywołać zatrucie, m.in. spadek ciśnienia oraz zwolnienie pracy serca. Nie należy pozyskiwać ani oferować miodu rododendronowego z obszarów, gdzie różanecznik żółty masowo dominuje w czasie kwitnienia.
Charakterystyka
Różanecznik żółty, nazywany także azalią pontyjską, jest silnie rozgałęzionym krzewem liściastym dorastającym zwykle do 1–4 m wysokości. Młode pędy są lepkie od gruczołków, a liście jesienią przebarwiają się na pomarańczowo lub czerwono. Pod koniec kwietnia i w maju, przed rozwojem liści albo równocześnie z nimi, rozwija liczne, silnie pachnące kwiaty. Mają one lejkowatą, pięciodziałkową koronę barwy żółtej, złocistożółtej, niekiedy pomarańczowej, i są skupione na końcach pędów w okazałych kwiatostanach.
Siedlisko
Gatunek ma naturalny zasięg od Polski po Kaukaz i Turcję. W Polsce występuje naturalnie tylko na jednym stanowisku: w rezerwacie „Kołacznia” koło Woli Zarczyńskiej na Płaskowyżu Kolbuszowskim. Rośnie tam na piaszczystym wzniesieniu w sąsiedztwie boru sosnowego i olszyny. Najlepiej rozwija się na kwaśnych, zasobnych w próchnicę glebach dobrze utrzymujących wilgoć. Jest również sadzony jako krzew ozdobny; wymaga wtedy osłoniętego stanowiska i ochrony przed silnym mrozem.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · IV-V
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Kwiaty są odwiedzane przez pszczoły miodne po nektar i pyłek, lecz różanecznik żółty nie powinien być planowany jako pożytek pasieczny. Naturalna populacja krajowa jest skrajnie nieliczna i objęta ochroną, a nasadzenia ogrodowe zwykle nie tworzą areału istotnego dla zbioru miodu. Nektar tego gatunku może zawierać grayanotoksyny, dlatego ewentualne masowe występowanie roślin w pobliżu pasieki stanowi ryzyko dla pszczół i jakości pozyskanego miodu.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Najczęstsze pytania - Różanecznik żółty a pszczoły
Czy azalia pontyjska i różanecznik żółty to ta sama roślina?
Tak. Azalia pontyjska jest poprawną nazwą zwyczajową różanecznika żółtego, czyli Rhododendron luteum. W starszej literaturze spotyka się również nazwę Azalea pontica.
Czy różanecznik żółty jest miododajny?
Pszczoły odwiedzają jego kwiaty i pobierają nektar, ale nie jest to roślina zalecana do tworzenia pożytku pasiecznego. Gatunek jest w Polsce bardzo rzadki w naturze, a jego nektar może zawierać grayanotoksyny.
Jaka jest wydajność miodowa różanecznika żółtego?
Brakuje wiarygodnej wartości wydajności miodowej w kg/ha dla Rhododendron luteum. W literaturze podano natomiast, że pojedynczy kwiat może wydzielić około 8,4 mg nektaru, zawierającego około 2,3 mg cukrów.
Czy miód z różanecznika żółtego może być toksyczny?
Tak. Nektar różanecznika żółtego może zawierać grayanotoksyny, które przy odpowiednio dużym stężeniu w miodzie mogą powodować zatrucie u ludzi. Ryzyko dotyczy przede wszystkim miodu powstałego tam, gdzie toksyczne różaneczniki dominują w pożytku.
Czy pojedyncze krzewy azalii pontyjskiej w ogrodzie zagrażają miodowi?
Pojedyncze krzewy ozdobne zwykle nie są podstawą powstania miodu o dominującym udziale różanecznika. Nie należy jednak traktować ich jako roślin przeznaczonych do celowego wzmacniania pożytku dla pszczół ani pozyskiwać miodu odmianowego z miejsc masowego kwitnienia tego gatunku.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z różaneczników?
Obnóża pyłkowe z różaneczników są opisywane jako białe.
Kiedy kwitnie różanecznik żółty?
W warunkach Polski kwitnie zwykle od końca kwietnia do maja. Kwiaty mogą rozwinąć się jeszcze przed pełnym rozwojem liści lub równocześnie z nimi.
Czy różanecznik żółty występuje naturalnie w Polsce?
Tak, ale tylko na jednym uznawanym za naturalne stanowisku w rezerwacie „Kołacznia” koło Woli Zarczyńskiej w województwie podkarpackim. Gatunek jest w Polsce krytycznie zagrożony i objęty ścisłą ochroną.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.