Informacja: Nektar znajduje się na dnie długiej rurki kielicha, dlatego jego dostępność dla pszczół zależy od poziomu wydzieliny. Pszczoły mogą pobierać go również przez otwory wykonane wcześniej przez trzmiele.
Charakterystyka
Smółka pospolita, nazywana też firletką lepką lub lepczycą, jest rodzimą byliną z rodziny goździkowatych. Z pełzającego kłącza wyrastają różyczki liści oraz wzniesione, zwykle słabo rozgałęzione pędy kwiatostanowe osiągające przeważnie 30–80 cm wysokości. Naga łodyga jest charakterystycznie pokryta pod węzłami ciemną, lepką wydzieliną. Liście są ułożone naprzeciwlegle i zrośnięte nasadami; dolne są łopatkowate, a górne wąskie i równowąskie. Różowopurpurowe kwiaty z pięcioma płatkami tworzą luźny, groniasty kwiatostan; owocem jest torebka.
Siedlisko
Gatunek rodzimy dla Polski, występujący przede wszystkim na stanowiskach otwartych lub tylko częściowo ocienionych. Rośnie na suchszych terenach trawiastych, łąkach, przydrożach, skrajach zarośli i lasów oraz w widnych lasach liściastych. Dobrze znosi okresowy niedobór wody. Najlepiej rozwija się na podłożach lekkich do średnio zwięzłych, często piaszczystych, ubogich albo umiarkowanie żyznych, kwaśnych do obojętnych. Bywa również uprawiana jako bylina ozdobna.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · V-VI oraz VIII-IX
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Smółka pospolita dostarcza pszczołom nektaru i pyłku w okresie wczesnoletnim. W korzystnej pogodzie może nektarować obficie, jednak słodka wydzielina gromadzi się głęboko w rurce kielicha. Pszczoły wykorzystują nektar wtedy, gdy podniesie się on wyżej w rurce, a także mogą korzystać z otworów wygryzionych wcześniej przez trzmiele. Pyłek jest zbierany, lecz nie ma wiarygodnych danych o jego wydajności z hektara. Gatunek ma przede wszystkim znaczenie uzupełniające w naturalnych zbiorowiskach i ogrodach, ponieważ zwykle nie tworzy zwartych, wielkoobszarowych łanów. Lepka wydzielina z łodyg może być wykorzystywana jako surowiec propolisowy, ale nie jest spadzią.
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Smółka pospolita a pszczoły
Czy smółka pospolita jest miododajna?
Tak. Kwiaty dostarczają nektaru, a w sprzyjającej pogodzie nektarowanie może być obfite. Gatunek ma jednak zwykle znaczenie uzupełniające, ponieważ najczęściej występuje w rozproszonych stanowiskach, a nie na rozległych plantacjach.
Ile miodu z hektara może dać smółka pospolita?
Brakuje wiarygodnych danych o wydajności miodowej smółki pospolitej wyrażonej w kg/ha. Nie należy przeliczać na taką wartość pojedynczych pomiarów nektaru z kwiatu bez danych o zagęszczeniu roślin i liczbie kwiatów.
Czy pszczoły zbierają pyłek ze smółki pospolitej?
Tak. Smółka dostarcza pyłku, z którego pszczoły formują szarokremowe obnóża. Nie ma jednak potwierdzonych danych o wydajności pyłkowej tego gatunku z hektara.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe ze smółki pospolitej?
Obnóża pyłkowe formowane z pyłku smółki pospolitej są szarokremowe.
Kiedy kwitnie smółka pospolita?
Główne kwitnienie przypada na maj i czerwiec i trwa zwykle około trzech tygodni. Niektóre rośliny mogą ponownie zakwitnąć w sierpniu lub we wrześniu.
Dlaczego pszczoły nie zawsze mogą pobrać nektar ze smółki?
Nektar zbiera się na dnie długiej rurki kielicha. Jest dostępny dla pszczół dopiero wtedy, gdy jego poziom odpowiednio się podniesie, albo gdy w dolnej części rurki znajdują się otwory wygryzione przez trzmiele.
Czy lepka wydzielina na łodydze smółki to spadź?
Nie. Jest to wydzielina samej rośliny, a nie spadź produkowana przez owady ssące. Może być wykorzystywana przez pszczoły jako surowiec propolisowy.
Czy smółka pospolita jest rodzimą rośliną dla Polski?
Tak. Smółka pospolita jest rodzimym gatunkiem flory Polski, spotykanym między innymi na suchszych murawach i łąkach, przydrożach, skrajach zarośli oraz w widnych lasach.
Czy Viscaria vulgaris i Silene viscaria oznaczają ten sam gatunek?
Tak. Silene viscaria jest synonimem taksonomicznym, natomiast za nazwę akceptowaną uznaje się obecnie Viscaria vulgaris Bernh.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.