Informacja: Świerzbnica polna należy do rodzaju Knautia, a driakwie do rodzaju Scabiosa. Roślin tych nie należy utożsamiać mimo podobnego wyglądu kwiatostanów i spotykanego potocznego mieszania nazw. Szeroki zakres wydajności miodowej wynika przede wszystkim z różnic w zagęszczeniu roślin oraz warunkach pogody i siedliska.
Charakterystyka
Świerzbnica polna jest rodzimą byliną dorastającą zwykle do 30–80 cm wysokości. Wytwarza podziemne kłącze oraz rozgałęzione, szorstko owłosione pędy. Dolne liście są najczęściej niepodzielone, natomiast górne wyraźnie pierzastodzielne. Różowe lub liliowe, rzadziej białe kwiaty tworzą spłaszczone główki o średnicy około 2–4 cm; kwiaty brzeżne są większe od środkowych. Owocem jest owłosiony orzeszek.
Siedlisko
Gatunek rodzimy w Polsce, związany przede wszystkim ze słonecznymi łąkami świeżymi i suchymi, murawami, miedzami, przydrożami, zaroślami oraz skrajami lasów. Najlepiej rośnie na glebach żyznych i zasobnych w składniki pokarmowe, od umiarkowanie wilgotnych po suche. Największe znaczenie pożytkowe ma tam, gdzie utrzymuje się w liczniejszych płatach roślinności łąkowej.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · V-IX
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
30–270 kg/ha
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Świerzbnica polna dostarcza pszczołom miodnym zarówno nektaru, jak i pyłku. Jest chętnie oblatywana w pogodne dni, a największe nasilenie zbioru przypada zwykle na godziny południowe. Jej zaletą jest długie kwitnienie oraz zdolność do wydzielania nektaru także podczas suszy, gdy pożytek z części innych roślin słabnie. W zwartych płatach może być wartościowym pożytkiem uzupełniającym od późnej wiosny do końca lata, lecz zwykle nie tworzy tak rozległych i jednolitych areałów, aby stanowić pewną podstawę miodu odmianowego. Literatura podaje wydajność miodową 30–270 kg/ha i pyłkową około 50 kg/ha. Obnóża pyłkowe mają barwę różowawożółtą.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Świerzbnica polna a pszczoły
Czy świerzbnica polna jest miododajna?
Tak. Dostarcza pszczołom nektaru i może być wartościowym pożytkiem uzupełniającym na łąkach, murawach, miedzach i przydrożach, zwłaszcza gdy rośnie w większych skupieniach.
Jaka jest wydajność miodowa świerzbnicy polnej?
W polskiej literaturze pszczelarskiej podawany jest szeroki zakres 30–270 kg miodu z hektara. Wynik zależy od zwarcia łanu, pogody, zasobności gleby i dostępności wody.
Jaka jest pyłkodajność świerzbnicy polnej?
Dostępne źródło podaje wydajność pyłkową około 50 kg/ha. Pszczoły miodne regularnie zbierają pyłek z jej kwiatów.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe ze świerzbnicy polnej?
Obnóża pyłkowe są różowawożółte.
Kiedy kwitnie świerzbnica polna?
W polskich warunkach kwitnie od maja do września. Pojedyncza roślina może pozostawać w kwitnieniu przez około 8–9 tygodni.
Czy świerzbnica polna nektaruje podczas suszy?
Jest ceniona za wydzielanie nektaru również w okresach suchej pogody, kiedy nektarowanie wielu innych roślin łąkowych wyraźnie słabnie. Intensywność pożytku nadal zależy jednak od warunków lokalnych.
Czy świerzbnica polna daje nektar przez cały dzień?
Kwiaty są odwiedzane przez pszczoły przez cały dzień, a największe nasilenie oblotu obserwuje się zwykle w godzinach południowych. Badania cytowane w monografii biologicznej gatunku wskazują średnio około 3,3 µl nektaru na kwiat.
Czy świerzbnica polna i driakiew to ta sama roślina?
Nie. Świerzbnica polna to Knautia arvensis, natomiast driakwie należą do rodzaju Scabiosa. Są to odrębne rodzaje, choć ich kwiatostany mogą wyglądać podobnie.
Czy warto zachowywać świerzbnice na łąkach dla pszczół?
Tak. Długie kwitnienie, dostępność nektaru i pyłku oraz oblot przez wiele grup owadów zapylających przemawiają za pozostawianiem tego gatunku w ekstensywnie użytkowanych łąkach i na obrzeżach pól.
Czy świerzbnica polna daje pożytek spadziowy?
Nie ma wiarygodnych danych wskazujących na użytkowe znaczenie spadziowe świerzbnicy polnej.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.