Informacja: Olej kwiatowy tojeści nie jest nektarem ani spadzią. Liczny oblot przez pszczoły Macropis nie świadczy o miododajności gatunku dla pszczoły miodnej.
Charakterystyka
Tojeść pospolita, nazywana także tojeścią zwyczajną, jest rodzimą byliną z pełzającym kłączem, zwykle dorastającą do 50–120 cm wysokości. Wzniesione, najczęściej rozgałęzione w górnej części pędy noszą liście ustawione naprzeciwlegle albo po kilka w okółkach; blaszki są podłużnie jajowate, całobrzegie i wyraźnie unerwione. Liczne żółte, pięciokrotne kwiaty tworzą rozłożysty kwiatostan na szczycie pędu. W kwiatach występują włoski gruczołowe wydzielające olej, stanowiący charakterystyczną nagrodę dla pszczół z rodzaju Macropis.
Siedlisko
Tojeść pospolita jest gatunkiem rodzimym i pospolitym w całej Polsce. Zasiedla przede wszystkim wilgotne oraz okresowo podmokłe miejsca: mokre łąki, brzegi rowów, cieków i zbiorników wodnych, szuwary, wilgotne zarośla, olsy i łęgi. Najlepiej rośnie na glebach świeżych lub mokrych, zwykle żyznych, w słońcu albo półcieniu. Dzięki kłączom może tworzyć większe skupienia, zwłaszcza w niekoszonych fragmentach wilgotnych łąk i na obrzeżach wód.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VI-VIII
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: niska.
Znaczenie pszczelarskie
Tojeść pospolita nie jest klasycznym pożytkiem miodowym, ponieważ jej kwiaty nie oferują nektaru. Wytwarzają natomiast pyłek i olej kwiatowy, wykorzystywane przede wszystkim przez wyspecjalizowane pszczoły z rodzaju Macropis. Samice tych dzikich pszczół zbierają olej do zabezpieczania komórek gniazdowych, a pyłek służy im jako pokarm dla larw; nektaru poszukują na innych roślinach. Pszczoła miodna może pojawiać się na kwiatach, jednak brak podstaw, aby uznać tojeść za istotne źródło nektaru lub pożytek pyłkowy o znaczeniu gospodarczym dla pasieki. Gatunek warto zachowywać w krajobrazie ze względu na jego szczególną rolę dla pszczół olejarkowatych.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Najczęstsze pytania - Tojeść pospolita a pszczoły
Czy tojeść pospolita jest miododajna?
Nie w klasycznym znaczeniu pszczelarskim. Kwiaty tojeści pospolitej nie wydzielają nektaru, lecz olej kwiatowy i pyłek, dlatego roślina nie stanowi źródła nektaru dla pszczoły miodnej.
Czy tojeść pospolita daje pyłek?
Tak. Pyłek jest jednak szczególnie ważny dla pszczół z rodzaju Macropis, które są wyspecjalizowane w korzystaniu z tojeści. Brakuje wiarygodnych danych o wydajności pyłkowej tego gatunku w kilogramach z hektara.
Co zbierają pszczoły Macropis z tojeści pospolitej?
Zbierają pyłek oraz olej kwiatowy. Olej służy samicom między innymi do zabezpieczania ścian komórek gniazdowych, a pyłek stanowi część pokarmu dla larw.
Czy pszczoła miodna korzysta z tojeści pospolitej?
Może odwiedzać jej kwiaty, ale tojeść nie daje nektaru i nie jest uznawana za ważny pożytek użytkowy dla pasiek. Jej kluczowe znaczenie dotyczy wyspecjalizowanych dzikich pszczół olejarkowatych.
Kiedy kwitnie tojeść pospolita?
W Polsce kwitnie zwykle od czerwca do sierpnia. Dokładny termin zależy od regionu, przebiegu pogody i warunków siedliskowych.
Gdzie rośnie tojeść pospolita?
Najczęściej występuje na mokrych łąkach, przy rowach i brzegach wód, w szuwarach, wilgotnych zaroślach oraz lasach łęgowych i olsach. Wymaga podłoża świeżego lub wilgotnego.
Czy warto zachowywać tojeść pospolitą na wilgotnej łące?
Tak. Jest rośliną żywicielską dla pszczół z rodzaju Macropis, które do rozrodu potrzebują oleju i pyłku zbieranych z kwiatów tojeści. Nie należy jednak traktować jej jako zamiennika roślin nektarodajnych dla pasieki.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.