Informacja: Rodzimą topolę czarną łatwo pomylić z często sadzonymi mieszańcami, zwłaszcza topolą kanadyjską (Populus ×canadensis). Rozróżnienie ma znaczenie ochronne, ponieważ mieszańce mogą krzyżować się z naturalnymi populacjami sokory.
Charakterystyka
Topola czarna, nazywana też sokorą lub topolą nadwiślańską, jest szybko rosnącym drzewem osiągającym zwykle 25–35 m, a wyjątkowo do około 40 m wysokości. Tworzy szeroką, nieregularną koronę i masywny pień z ciemną, bardzo głęboko bruzdowaną korą. Liście są rombowate lub szerokotrójkątne, długo zaostrzone, nagie i błyszczące; osadzone są na bocznie spłaszczonych ogonkach. Lepkie, aromatyczne pąki pokrywa żywiczna wydzielina. Gatunek jest dwupienny: męskie i żeńskie kotki rozwijają się na różnych drzewach.
Siedlisko
Jest rodzimym gatunkiem Polski, związanym przede wszystkim z dolinami dużych rzek i lasami łęgowymi. Wymaga pełnego światła oraz żyznych, przepuszczalnych gleb aluwialnych o wysokiej wilgotności, dobrze znosi okresowe zalewy. Naturalne populacje zachowały się głównie w dolinach Wisły i jej większych dopływów. Gatunek ucierpiał wskutek regulacji rzek, zaniku łęgów oraz krzyżowania z sadzonymi topolami mieszańcowymi.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · III-IV
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Topola czarna nie daje nektaru, lecz męskie drzewa mogą uzupełniać wczesnowiosenny pożytek pyłkowy. Zbiór zielonkawożółtych obnóży zależy od pogody: pyłek z wiatropylnych kotek jest łatwo rozwiewany, dlatego nie należy traktować tego drzewa jako pewnego pożytku pyłkowego. Znacznie większe znaczenie ma żywica z lepkich pąków. Pszczoły wykorzystują ją jako surowiec do propolisu, a skład chemiczny żywic topoli czarnej jest charakterystyczny dla europejskiego propolisu typu topolowego. Wartość tego gatunku dla pasieki wynika więc głównie z dostarczania żywic, a pomocniczo z pyłku, nie z produkcji miodu.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie zapisano go w opisie taksacyjnym - wg województw
Opis taksacyjny notuje ten gatunek w 16 województwach, łącznie na 71,9 ha: wielkopolskie (17,8 ha), mazowieckie (15,6 ha), łódzkie (7 ha), zachodniopomorskie (5,6 ha), opolskie (4 ha), dolnośląskie (3,9 ha), lubelskie (3,6 ha), małopolskie (3,2 ha), kujawsko-pomorskie (2,7 ha), pomorskie (2,6 ha), warmińsko-mazurskie (1,6 ha), lubuskie (1,2 ha), świętokrzyskie (1,1 ha), śląskie (0,9 ha), podlaskie (0,8 ha), podkarpackie (0,5 ha). Przy powierzchniach tego rzędu kolejność województw mówi o tym, gdzie gatunek trafił do opisu drzewostanu, a nie gdzie rośnie najczęściej.
Najczęstsze pytania - Topola czarna a pszczoły
Czy topola czarna jest miododajna?
Nie jest pożytkiem nektarowym. Kwiaty topoli czarnej są wiatropylne i nie mają nektarników, więc pszczoły nie pozyskują z nich surowca na miód.
Czy topola czarna daje pszczołom pyłek?
Tak, ale wyłącznie męskie drzewa. Pszczoły mogą zbierać pyłek z kotek wczesną wiosną, jednak jego dostępność silnie zależy od pogody, ponieważ wiatr łatwo wywiewa ziarna pyłku.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z topoli?
Obnóża pyłkowe zbierane z topól mają barwę zielonkawożółtą.
Kiedy kwitnie topola czarna?
Kwitnie przed rozwojem liści, najczęściej w kwietniu. W ciepłe wiosny, zwłaszcza w cieplejszych częściach kraju, kwitnienie może rozpocząć się już pod koniec marca.
Czy topola czarna ma znaczenie dla propolisu?
Tak. Pszczoły zbierają lepką żywicę z jej pąków, którą wykorzystują do wytwarzania propolisu. Żywice topoli czarnej należą do ważnych roślinnych prekursorów europejskiego propolisu typu topolowego.
Czy z topoli czarnej można uzyskać miód odmianowy?
Nie. Topola czarna nie dostarcza nektaru, dlatego nie może być podstawą miodu odmianowego.
Czy każda topola jest równie wartościowa dla pszczół?
Nie. O dostępności pyłku decyduje między innymi płeć drzewa, a skład i ilość żywicy różnią się między gatunkami oraz mieszańcami topól. Dla propolisu istotne są przede wszystkim drzewa o żywicznych pąkach.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.