Przejdź do treści
Opublikowany

Trędownik bulwiasty

Scrophularia nodosa L.

Informacja: Roślina jest uznawana za trującą dla bydła i koni. Wysokie wartości wydajności pożytkowej odnoszą się do zwartych, dobrze rozwiniętych płatów w sprzyjających warunkach i nie oznaczają gwarantowanego zbioru miodu z naturalnych stanowisk.

Charakterystyka

Trędownik bulwiasty jest rodzimą, wieloletnią rośliną zielną dorastającą zwykle do około 120 cm. Wytwarza białe, bulwiasto zgrubiałe kłącze oraz prostą, wyraźnie czterokanciastą łodygę. Naprzeciwległe liście są ogonkowe, jajowato-trójkątne, zaostrzone i piłkowane. Drobne, beczułkowate kwiaty o purpurowobrunatnej lub żółtawej koronie zebrane są w luźną, szczytową wiechę; charakterystyczny ciemnobrązowy prątniczek pełni funkcję wizualnego wskaźnika dla owadów.

Siedlisko

Gatunek rodzimy dla Polski, związany głównie z żyznymi lasami liściastymi, zaroślami, wilgotnymi łąkami i obrzeżami zbiorników wodnych. Najlepiej rośnie na glebach próchnicznych, żyznych, świeżych do umiarkowanie wilgotnych, przede wszystkim w półcieniu. Może tworzyć większe skupienia w runie lasów liściastych, zwłaszcza na siedliskach grądowych i buczynowych.

Kalendarz kwitnienia

kalendarz kwitnienia · VI-VII

Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).

Ocena pożytkowa

nektar

700–900 kg/ha

pyłek

240–240 kg/ha

spadź

Pewność parametrów: wysoka.

Znaczenie pszczelarskie

Trędownik bulwiasty należy do najwydajniejszych rodzimych roślin nektarodajnych, lecz jego praktyczne znaczenie dla pasieki zależy od wielkości płatów. Pszczoły miodne chętnie odwiedzają kwiaty w czerwcu i lipcu, zbierając obficie nektar oraz pyłek. Jeden kwiat wydziela średnio około 16,3 mg nektaru zawierającego 5–8 mg cukrów, a koncentracja cukrów w nektarze wynosi 30–70%. W dobrze rozwiniętych, zwartych stanowiskach potencjalna wydajność miodowa może osiągać 700–900 kg/ha, a pyłkowa około 240 kg/ha. W naturalnych lasach roślina jest zwykle pożytkiem uzupełniającym, ponieważ rzadko występuje na powierzchni pozwalającej liczyć na miód odmianowy.

Galeria

Zdjęcia gatunku

Gdzie ją uprawiają - wg województw

uprawy (ARiMR 2026)

Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.

Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki

Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.

Najczęstsze pytania - Trędownik bulwiasty a pszczoły

Czy trędownik bulwiasty jest miododajny?

Tak. Jest uznawany za jeden z najwydajniejszych rodzimych gatunków nektarodajnych. Pszczoły miodne chętnie zbierają z jego kwiatów nektar, a równocześnie korzystają z pyłku.

Jaka jest wydajność miodowa trędownika bulwiastego?

W sprzyjających warunkach literatura pszczelarska podaje 700–900 kg miodu z hektara. Jest to potencjał zwartych, dobrze rozwiniętych płatów, a nie przewidywany plon z pojedynczych roślin rosnących w lesie.

Jaka jest pyłkodajność trędownika bulwiastego?

Wydajność pyłkową oszacowano na około 240 kg/ha. Pszczoły tworzą z jego pyłku żółte obnóża.

Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z trędownika bulwiastego?

Obnóża pyłkowe są żółte.

Kiedy kwitnie trędownik bulwiasty?

Najczęściej kwitnie w czerwcu i lipcu. Okres kwitnienia trwa zwykle około 5–7 tygodni, zależnie od warunków pogodowych i stanowiska.

Czy trędownik bulwiasty może dać miód odmianowy?

Teoretycznie ma bardzo wysoki potencjał nektarowy, ale w naturze najczęściej rośnie w rozproszeniu lub w niezbyt rozległych płatach. Z tego powodu jest zwykle pożytkiem uzupełniającym, a nie pewną podstawą miodobrania odmianowego.

Gdzie warto sadzić trędownik bulwiasty dla pszczół?

Najlepsze będą miejsca półcieniste, z żyzną, próchniczną i świeżą lub umiarkowanie wilgotną glebą. Roślina nadaje się do ogrodów naturalistycznych, przy zadrzewieniach oraz na wilgotniejszych obrzeżach pasieki.

Czy trędownik bulwiasty jest rośliną rodzimą?

Tak, jest rodzimym gatunkiem flory Polski. Występuje między innymi w lasach liściastych, zaroślach, na wilgotnych łąkach i w pobliżu wód.

Czy trędownik bulwiasty jest bezpieczny dla zwierząt gospodarskich?

Nie. Roślina jest uznawana za trującą dla bydła i koni, dlatego nie powinna być traktowana jako roślina pastewna.

Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.