Informacja: Wiąz górski jest bardzo podatny na grafiozę wiązów. Choroba wyraźnie ograniczyła liczebność dojrzałych drzew, dlatego jego lokalne znaczenie pożytkowe może być mniejsze niż wynikałoby z samej biologii gatunku.
Charakterystyka
Wiąz górski, nazywany też brzostem lub wiązem szorstkim, jest okazałym drzewem dorastającym do około 40 m. Tworzy szeroką, często nieregularną koronę, a u starszych drzew pień rozdziela się nisko na masywne konary. Ma największe liście spośród rodzimych wiązów: są podługowato jajowate, wyraźnie asymetryczne u nasady, podwójnie piłkowane i bardzo szorstkie z wierzchu. Wydłużony szczyt blaszki często ma dwa mniejsze, boczne wierzchołki. Niepozorne, czerwonawe do fioletowawych kwiaty są zebrane w gęste pęczki i rozwijają się przed liśćmi. Owocem jest płaski orzeszek otoczony szerokim skrzydełkiem, z nasieniem położonym mniej więcej pośrodku.
Siedlisko
To rodzimy gatunek Polski, występujący w całym kraju, najczęściej jednak na pogórzu, wyżynach i w górach. Rośnie w żyznych lasach liściastych, łęgach, wilgotnych dolinach, wąwozach i na świeżych siedliskach leśnych. Najlepiej rozwija się na głębokich, zasobnych w składniki mineralne glebach gliniastych lub ilastych, od świeżych po wilgotne; źle znosi ubogie i silnie kwaśne podłoża. W młodości toleruje ocienienie, później potrzebuje więcej światła.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · III-IV
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: niska.
Znaczenie pszczelarskie
Wiąz górski zakwita bardzo wcześnie, gdy rodziny pszczele rozpoczynają intensywniejszy rozwój. Jest przede wszystkim gatunkiem wiatropylnym, ale pszczoły mogą korzystać z jego pyłku; z wiązów przynoszą szarożółte obnóża. Kwiaty bywają również odwiedzane przez pszczoły miodne, jednak brak danych, które pozwalałyby traktować gatunek jako mierzalny pożytek nektarowy. Jego znaczenie dla pasieki jest lokalne i rozwojowe, zależne od obecności większej liczby kwitnących drzew. Robotnice mogą także zbierać z pąków lepkie substancje wykorzystywane do wytwarzania propolisu. Sporadyczna spadź na liściach nie stanowi podstawy do planowania pożytku.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie zapisano go w opisie taksacyjnym - wg województw
Opis taksacyjny notuje ten gatunek w 15 województwach, łącznie na 72 ha: podkarpackie (23 ha), małopolskie (16,6 ha), dolnośląskie (13,3 ha), warmińsko-mazurskie (3,1 ha), podlaskie (2,5 ha), śląskie (2,5 ha), lubelskie (2,4 ha), świętokrzyskie (2 ha), pomorskie (1,7 ha), kujawsko-pomorskie (1,3 ha), łódzkie (1,1 ha), lubuskie (0,9 ha), mazowieckie (0,8 ha), wielkopolskie (0,6 ha), zachodniopomorskie (0,3 ha). Przy powierzchniach tego rzędu kolejność województw mówi o tym, gdzie gatunek trafił do opisu drzewostanu, a nie gdzie rośnie najczęściej.
Najczęstsze pytania - Wiąz górski a pszczoły
Czy wiąz górski jest miododajny?
Nie ma istotnego znaczenia jako pożytek miodowy. Wiąz górski jest głównie wiatropylny, a dla Polski nie ma wiarygodnych danych o jego wydajności nektarowej ani miodowej.
Czy pszczoły zbierają pyłek z wiązu górskiego?
Tak. Pszczoły mogą wykorzystywać wczesnowiosenny pyłek wiązów. Jest to jednak pożytek lokalny, zależny od liczby kwitnących drzew, bez ustalonej wydajności w kg/ha dla Ulmus glabra.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z wiązu?
Obnóża pyłkowe zbierane z wiązów są szarożółte.
Kiedy kwitnie wiąz górski?
Kwitnie w marcu i kwietniu, przed rozwojem liści. Termin może nieznacznie różnić się między regionami i sezonami.
Czy wiąz górski daje pszczołom nektar?
Kwiaty są przede wszystkim przystosowane do zapylania przez wiatr, lecz mają nektarniki pręcikowe i bywają odwiedzane przez owady, w tym pszczoły miodne. Brakuje jednak danych, by uznać go za istotne źródło nektaru dla pasieki.
Czy wiąz górski jest rodzimy w Polsce?
Tak. Wiąz górski jest rodzimym gatunkiem Polski i występuje w całym kraju, częściej na wyżynach, pogórzu oraz w górach.
Gdzie najlepiej rośnie wiąz górski?
Preferuje żyzne, głębokie i umiarkowanie wilgotne lub wilgotne gleby, zwłaszcza w lasach liściastych, łęgach, dolinach i wąwozach. Unika gleb ubogich oraz silnie kwaśnych.
Jak odróżnić wiąz górski od innych rodzimych wiązów?
Ma duże, bardzo szorstkie z wierzchu liście z wyraźnie asymetryczną nasadą oraz bardzo krótki ogonek. Charakterystyczny jest też długi wierzchołek liścia, często z dwoma mniejszymi bocznymi zakończeniami.
Czy wiąz górski może dostarczać spadzi?
Na liściach wiązów spadź pojawia się czasem, ale jej występowanie jest nieregularne. Nie należy traktować wiązu górskiego jako pewnego pożytku spadziowego.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.