Informacja: Efektowne kwitnienie nie gwarantuje dobrego zbioru nektaru. Przy suszy lub niekorzystnej pogodzie wrzos może nektarować słabo. Miód wrzosowy jest tiksotropowy, dlatego przed wirowaniem wymaga rozluźnienia struktury w komórkach plastra.
Charakterystyka
Wrzos pospolity, nazywany także wrzosem zwyczajnym, jest zimozieloną krzewinką osiągającą najczęściej 30–60 cm wysokości. Tworzy liczne, cienkie i łukowato wzniesione pędy, które mogą się pokładać oraz zakorzeniać. Są one gęsto okryte drobnymi, zimozielonymi liśćmi długości zaledwie 1–3 mm, ułożonymi nakrzyżlegle. Drobne różowe do fioletoworóżowych kwiaty wyrastają w długich, jednostronnych gronach na szczytach pędów; po przekwitnięciu długo pozostają zaschnięte na roślinie.
Siedlisko
To rodzimy gatunek Polski, charakterystyczny zwłaszcza dla suchych, świetlistych borów sosnowych. Rośnie również na zrębach, leśnych polanach, ubogich łąkach, wydmach i torfowiskach. Jest wyraźnie kwasolubny: najlepiej znosi lekkie, jałowe i kwaśne podłoża oraz stanowiska słoneczne. W sprzyjających miejscach tworzy rozległe, zwarte wrzosowiska, które mają największe znaczenie dla pszczelarstwa.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VIII-IX
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
50–120 kg/ha
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Wrzos jest ważnym późnoletnim pożytkiem nektarowym i pyłkowym. Pszczoły miodne bardzo chętnie oblatują jego kwiaty, a w okresie pełni kwitnienia na dużych wrzosowiskach oblot może być intensywny. Wydajność miodowa wynosi zwykle 50–120 kg/ha, lecz o rzeczywistym zbiorze decydują przede wszystkim zwarta powierzchnia wrzosowiska, dostateczna wilgotność oraz pogoda podczas kwitnienia. Pyłek jest zbierany chętnie, a obnóża mają barwę jasnobrązową; brak jednak porównywalnych danych o wydajności pyłkowej w kg/ha. Duże wrzosowiska mogą dawać miód wrzosowy, wyróżniający się galaretowatą, tiksotropową konsystencją, która utrudnia jego pozyskiwanie z plastrów.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Najczęstsze pytania - Wrzos pospolity a pszczoły
Jaka jest miododajność wrzosu pospolitego?
Wydajność miodowa wrzosu pospolitego wynosi zwykle 50–120 kg/ha. Wynik w konkretnej pasiece zależy jednak od wielkości wrzosowiska, wilgotności podłoża oraz pogody w czasie kwitnienia.
Kiedy kwitnie wrzos pospolity?
W Polsce wrzos kwitnie przede wszystkim w sierpniu i wrześniu. Okres kwitnienia trwa zazwyczaj około 4–5 tygodni, a jego pełnia przypada zwykle we wrześniu.
Czy wrzos pospolity jest dobry dla pszczół?
Tak. Pszczoły miodne chętnie zbierają z jego kwiatów zarówno nektar, jak i pyłek. Największe znaczenie ma na rozległych, zwartych wrzosowiskach pod koniec lata, gdy dostępność innych pożytków bywa ograniczona.
Czy wrzos daje pyłek?
Tak, wrzos jest chętnie oblatywany po pyłek. Nie ustalono jednak wiarygodnej, krajowej wydajności pyłkowej tego gatunku wyrażonej w kg/ha.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z wrzosu?
Obnóża pyłkowe zbierane z wrzosu pospolitego mają barwę jasnobrązową.
Czy z wrzosu można uzyskać miód odmianowy?
Tak. Jeżeli w zasięgu lotu pasieki znajduje się rozległe wrzosowisko, a warunki pogodowe sprzyjają nektarowaniu, możliwe jest pozyskanie miodu wrzosowego.
Dlaczego miód wrzosowy jest trudny do wirowania?
Miód wrzosowy ma tiksotropową, galaretowatą strukturę. Nie wypływa z odsklepionych komórek tak łatwo jak większość miodów, dlatego przed wirowaniem wymaga mechanicznego rozluźnienia.
Czy susza ogranicza nektarowanie wrzosu?
Tak. Wrzos może słabo nektarować podczas suszy, nawet gdy kwitnie obficie. Dla dobrego wykorzystania pożytku istotna jest odpowiednia wilgotność siedliska i korzystna pogoda w okresie kwitnienia.
Czy wrzos pospolity jest rodzimy w Polsce?
Tak. Wrzos pospolity jest rodzimym gatunkiem Polski, typowym między innymi dla borów sosnowych, zrębów, wydm i wrzosowisk.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.