Informacja: Nie należy oceniać wartości żarnowca po intensywności oblotu: kwiaty są beznektarowe, a zbieranym pożytkiem jest wyłącznie pyłek. Roślina zawiera alkaloidy chinolizydynowe; jej części nie są przeznaczone do spożycia przez ludzi ani zwierzęta gospodarskie.
Charakterystyka
Żarnowiec miotlasty to rodzimy krzew z rodziny bobowatych, zazwyczaj osiągający 1,5–2 m wysokości. Tworzy gęsto rozgałęzione, miotlaste kępy z licznymi zielonymi, kanciastymi i rózgowatymi pędami. Liście są drobne; dolne są trójlistkowe, a górne często pojedyncze. W kątach liści rozwijają się pojedynczo lub po kilka duże, żółte kwiaty motylkowe. Owocem jest ciemniejący, owłosiony strąk.
Siedlisko
W Polsce jest gatunkiem rodzimym. Rośnie przede wszystkim na nasłonecznionych, lekkich i kwaśnych siedliskach: na wrzosowiskach, piaszczystych nieużytkach, skrajach lasów, zrębach, przy drogach oraz na nasypach i skarpach. Dobrze znosi okresową suszę i ubogie podłoże, a dzięki silnemu systemowi korzeniowemu może umacniać luźne grunty.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · V-VI
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Żarnowiec miotlasty nie daje nektaru, dlatego nie ma znaczenia jako pożytek miodowy. Kwiaty oferują pyłek, lecz dostęp do niego wymaga uruchomienia mechanizmu łódeczkowego przez odpowiednio ciężkiego owada. Mogą go obsługiwać trzmiele i pszczoła miodna. Masowe kwitnienie krzewów w maju i czerwcu może lokalnie dostarczać pyłku, ale brak danych pozwalających określić wydajność z hektara lub traktować żarnowiec jako pewny pożytek towarowy.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie zapisano go w opisie taksacyjnym - wg województw
Opis taksacyjny notuje ten gatunek w 10 województwach, łącznie na 4,5 ha: kujawsko-pomorskie (1,2 ha), opolskie (0,9 ha), pomorskie (0,8 ha), wielkopolskie (0,6 ha), śląskie (0,4 ha), lubuskie (0,2 ha), łódzkie (0,2 ha), mazowieckie (0,1 ha), świętokrzyskie (0,1 ha), dolnośląskie (0,1 ha). Przy powierzchniach tego rzędu kolejność województw mówi o tym, gdzie gatunek trafił do opisu drzewostanu, a nie gdzie rośnie najczęściej.
Najczęstsze pytania - Żarnowiec miotlasty a pszczoły
Czy żarnowiec miotlasty jest miododajny?
Nie. Kwiaty żarnowca miotlastego nie wytwarzają nektaru, więc gatunek nie stanowi pożytku miodowego.
Czy pszczoły zbierają pyłek z żarnowca miotlastego?
Tak. Kwiaty oferują pyłek, a ich mechanizm mogą uruchamiać większe pszczoły, w tym pszczoła miodna. Szczególnie często korzystają z nich także trzmiele.
Jaka jest wydajność pyłkowa żarnowca miotlastego?
Nie ma wiarygodnie potwierdzonej wartości wydajności pyłkowej w kg/ha dla warunków Polski. Gatunek należy traktować jako lokalne, uzupełniające źródło pyłku, a nie pożytek o ustalonej wydajności towarowej.
Kiedy kwitnie żarnowiec miotlasty?
Kwitnie głównie w maju i czerwcu. Pełnia kwitnienia pojedynczego krzewu trwa zwykle około 3–4 tygodni, zależnie od pogody i stanowiska.
Dlaczego pszczoła musi uruchomić kwiat żarnowca?
Pyłek pozostaje zamknięty w kwiatach motylkowych. Nacisk owada na elementy korony uruchamia mechanizm łódeczkowy, który odsłania pręciki i nanosi pyłek na ciało zapylacza.
Czy żarnowiec miotlasty warto sadzić dla pszczół?
Może wzbogacić bazę pyłkową na suchych, piaszczystych stanowiskach, zwłaszcza przy większych skupieniach krzewów. Nie zastąpi jednak roślin nektarodajnych, ponieważ jego kwiaty nie oferują nektaru.
Czy żarnowiec miotlasty jest rośliną rodzimą w Polsce?
Tak. Jest rodzimym gatunkiem polskiej flory, związanym głównie z widnymi, suchymi i kwaśnymi siedliskami.
Czy żarnowiec miotlasty jest trujący?
Tak. Zawiera alkaloidy chinolizydynowe, dlatego jego części nie powinny być spożywane przez ludzi ani zwierzęta gospodarskie.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.