Informacja: Cała roślina, a szczególnie bulwy i nasiona, zawiera silnie toksyczną kolchicynę. Spożycie może prowadzić do ciężkiego, potencjalnie śmiertelnego zatrucia ludzi i zwierząt. Nie wolno zbierać ani spożywać liści, kwiatów lub bulw; dziko rosnące stanowiska podlegają ponadto ochronie częściowej.
Charakterystyka
Zimowit jesienny jest bulwiastym geofitem o bardzo charakterystycznym cyklu rozwojowym. Wiosną wyrasta kilka szerokich, lancetowatych liści, między którymi rozwija się owoc; liście żółkną i zasychają na początku lata. Późnym latem lub jesienią z ziemi wyrastają pojedyncze, różowe do fioletoworóżowych kwiaty o długiej rurce okwiatu, zwykle bez liści i widocznej łodygi. Kwiat ma sześć pręcików, co pomaga odróżnić zimowit od krokusów.
Siedlisko
Gatunek rodzimy w Polsce, związany głównie z wilgotnymi, żyznymi łąkami kośnymi, polanami, widnymi zaroślami i obrzeżami lasów. Najczęściej spotykany jest w południowej części kraju, zwłaszcza na pogórzu i w niższych położeniach górskich, gdzie może tworzyć efektowne skupiska. Preferuje stanowiska słoneczne oraz gleby świeże do lekko wilgotnych, piaszczysto-gliniaste. Dziko rosnące okazy są w Polsce objęte ochroną częściową.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VIII-X
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
25–30 kg/ha
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Zimowit jesienny dostarcza niewielkiego pożytku nektarowego w końcowej części sezonu, gdy liczba kwitnących roślin na łąkach wyraźnie maleje. Jego wydajność miodowa jest oceniana na 25–30 kg/ha. Pszczoły zbierają również pyłek i formują z niego pomarańczowe obnóża, lecz nie ma wiarygodnych danych o wydajności pyłkowej w przeliczeniu na hektar. Znaczenie dla pasieki ma przede wszystkim lokalnie, tam gdzie roślina występuje licznie; chłodne, deszczowe jesienne dni mogą silnie ograniczać oblot.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Zimowit jesienny a pszczoły
Czy zimowit jesienny jest miododajny?
Tak, ale jest rośliną o niewielkiej wydajności miodowej. W dostępnej literaturze pszczelarskiej podaje się 25–30 kg miodu z hektara.
Ile miodu może dać hektar zimowitu jesiennego?
Wydajność miodowa zimowitu jesiennego jest podawana w zakresie 25–30 kg/ha. Rzeczywisty pożytek zależy jednak od liczebności kwiatów, pogody i aktywności pszczół podczas chłodnej części sezonu.
Czy pszczoły zbierają pyłek z zimowitu jesiennego?
Tak. Pszczoły miodne zbierają z jego kwiatów pyłek, ale brak wiarygodnych danych określających wydajność pyłkową tego gatunku w kg/ha.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z zimowitu jesiennego?
Obnóża pyłkowe formowane z pyłku zimowitu jesiennego są pomarańczowe.
Kiedy kwitnie zimowit jesienny?
Kwitnie od sierpnia do października, najczęściej przez około sześć tygodni. Dokładny termin zależy od regionu, stanowiska i przebiegu pogody.
Czy zimowit jesienny jest dobrym pożytkiem jesiennym?
Ma znaczenie tylko lokalne, gdy występuje w większych skupiskach. Dostarcza nektaru w okresie późnoletnim i jesiennym, lecz chłód, opady oraz krótszy dzień często ograniczają intensywność oblotu.
Czy zimowit jesienny i krokus to ta sama roślina?
Nie. Zimowit jesienny należy do rodziny zimowitowatych, a krokusy do kosaćcowatych. Najłatwiejszą cechą rozpoznawczą kwiatu jest liczba pręcików: zimowit ma ich sześć, krokus trzy.
Czy zimowit jesienny jest trujący?
Tak. Wszystkie części rośliny zawierają kolchicynę, a jej spożycie może spowodować ciężkie zatrucie. Szczególne ryzyko dotyczy pomylenia wiosennych liści z czosnkiem niedźwiedzim.
Czy zimowit jesienny jest chroniony w Polsce?
Tak. Dziko rosnące okazy zimowitu jesiennego są w Polsce objęte ochroną częściową.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.