Przejdź do treści

Dane z rejestru kontra rozpoznawanie z obrazu

Mapa pożytków pszczelich: satelita ma sprawdzać, a nie zgadywać

Aktualizacja:

W skrócie: co dają dane z rejestrów, czego nie da zdjęcie satelitarne
  • Hektary zamiast prawdopodobieństwa. Pożytki Pszczele podają, ile lipy, gryki czy facelii rośnie w zasięgu lotu pszczół - co do hektara, z państwowych rejestrów. Rozpoznawanie z obrazu potrafi tylko oszacować, że roślina może tam rosnąć.
  • Widzimy to, co rośnie pod koronami. Opis lasu z Banku Danych o Lasach podaje podrost i podszyt - np. lipę, klon i kruszynę pod sosnami. Satelita widzi tylko korony: jeden piksel Sentinel-2 (10 × 10 m) mieści kilka drzew naraz.
  • Znamy uprawy, których satelita nie odróżnia. Gryka, facelia i nostrzyk nie mają osobnych klas w europejskiej mapie upraw z satelitów Copernicus (19 klas). W deklaracjach ARiMR każda z nich jest zapisana z powierzchnią działki.
  • Dane sprawdzone przez państwo. Deklaracje upraw weryfikuje ARiMR - zdjęciami satelitarnymi, zdjęciami z geolokalizacją i kontrolami w terenie. Na tych samych deklaracjach ocenia się trafność map satelitarnych.
  • Spadź tylko z opisu lasu. Potencjał spadziowy wynika z powierzchni jodły i świerka w drzewostanie - obraz satelitarny spadzi nie pokazuje.
  • Satelita tam, gdzie ma przewagę. Termin kwitnienia rzepaku wyznaczamy z obrazów Sentinel-2 - w 2026 r. dla 218 557 pól, które znamy z deklaracji.

Rozpoznawanie roślin ze zdjęć satelitarnych mówi, co może rosnąć. My pokazujemy, co zapisano w państwowych rejestrach: skład wydzieleń leśnych z Banku Danych o Lasach i działki zadeklarowane w ARiMR, z gatunkiem i powierzchnią.

Na zdjęciu - ten sam las pod Augustowem z samolotu i z satelity. Przesuń suwak. Na żadnym z tych zdjęć nie widać, że pod sosnami rośnie lipa, klon i kruszyna. W opisie lasu to jest.

Ten sam fragment na zdjęciu z satelity Sentinel-2: las to ciemnozielony obszar złożony z kwadratów 10 × 10 m.Zdjęcie lotnicze okolic Augustowa: las nad jeziorem, obok zabudowa miasta i stadion; widać pojedyncze korony drzew.Samolot · 25 cmSatelita · 10 m
opisywane wydzielenie, 3,84 ha
Kadr 1,2 × 1,2 km, Nadleśnictwo Augustów. Lewa strona: ortofotomapa (GUGiK, geoportal.gov.pl), 25 cm na piksel. Prawa strona: Sentinel-2 (Copernicus), 2 lipca 2025, 10 m na piksel, bez retuszu. Obrysy: Bank Danych o Lasach.

Satelita widzi to, co pasażer samolotu

Pewnie zdarzyło Ci się lecieć samolotem albo oglądać nagranie z drona. Pamiętasz ten widok? Lasy, pola, łąki, plamy zieleni i żółci. Widać dużo, ale gra o pożytek toczy się w szczegółach. Nie każde drzewo jest takie samo, a nie każde zielone pole jest facelią.

Satelita widzi jeszcze mniej niż dron. Jeden piksel Sentinel-2 to kwadrat 10 × 10 metrów. Przyjmijmy przykładową koronę lipy o średnicy 6 metrów - jej sygnał miesza się z sosnami obok w jeden zielony kwadrat.

Zdjęcie lotnicze · 25 cm

Satelita · 10 m

49 pikseli · 70 × 70 m

Ten sam fragment lasu pod Augustowem. Po lewej ortofotomapa GUGiK, po prawej prawdziwe kolory pikseli Sentinel-2 z 2 lipca 2025 (wszystkie rozjaśnione jednakowo dla czytelności). Żółty kwadrat: piksel w wydzieleniu 01-01-1-01-3-j-00.

Wydzielenie 01-01-1-01-3-j-00 · 3,84 ha · las mieszany świeży

Co jest pod koronami

To samo wydzielenie z Augustowa, tym razem z boku. Z góry widać sosny. Opis lasu mówi, co rośnie pod nimi.

Wybierz piętro, aby wyróżnić je na rysunku

Schemat pięter na podstawie opisu BDL wydzielenia 01-01-1-01-3-j-00 (2025). Rozmieszczenie i liczba narysowanych drzew nie są pomiarem.

Spadź iglasta - tego zdjęcie nie pokaże

Spadź to wydzielina mszyc i czerwców na jodle i świerku. Obraz satelitarny nie potwierdza jej występowania - jej potencjał pomaga ocenić opis drzewostanu, czyli powierzchnia jodły i świerka, którą mamy wprost z BDL. Potencjał to nie gwarancja: czy spadź w danym roku wystąpi, zależy od owadów i pogody.

Deklaracja, którą państwo sprawdza

Każdy rolnik, który chce dopłat, co roku deklaruje w ARiMR, co rośnie na każdej działce i na ilu hektarach. Deklaracje przechodzą przez system monitorowania obszarowego: zdjęcia z satelitów Sentinel trafiają do agencji co 3-8 dni. Przy wątpliwościach agencja prosi rolnika o zdjęcie z geolokalizacją albo kontroluje działkę na miejscu.

Deklaracja i monitoring ARiMRDeklaracja przechodzi przez monitoring. Przy wątpliwościach: zdjęcie z geolokalizacją lub kontrola na miejscu. Nie każda działka jest kontrolowana w terenie. Sankcje przy nieprawidłowościach są osobną notą, nie kolejnym etapem. Wariant szeroki; na telefon użyj arimr-pion.svg.Deklaracja Monitoring Przy wątpliwościach Zdjęciez geolokalizacją Kontrolana miejscu lubOsobno: możliwe sankcje za nieprawidłowości
Deklaracja i monitoring ARiMRDeklaracja przechodzi przez monitoring. Przy wątpliwościach: zdjęcie z geolokalizacją lub kontrola na miejscu. Nie każda działka jest kontrolowana w terenie. Sankcje przy nieprawidłowościach są osobną notą, nie kolejnym etapem. Wariant na telefon.DeklaracjaMonitoringPrzy wątpliwościach Zdjęciez geolokalizacjąKontrolana miejscu lubOsobno: możliwe sankcjeza nieprawidłowości

Satelita jest więc w tym procesie - ale jako kontroler, nie zgadywacz. Nieprawdziwa deklaracja oznacza dla rolnika obniżenie albo utratę dopłat.

Zadeklarowana powierzchnia · województwo podlaskie · 2026

951 hafacelii (rok wcześniej 726 ha)
4 749 hagryki zwyczajnej
25 189 harzepaku ozimego

Źródło: deklaracje obszarowe ARiMR, rocznik 2026; zestawienie: uprawy pożytkowe - podlaskie.

Ile rozróżnia satelita - według Copernicusa

Europejski program Copernicus publikuje mapę typów upraw ze zdjęć Sentinel-1 i Sentinel-2 dla całej Europy. W instrukcji produktu sam podaje, co potrafi.

Tyle klas upraw rozpoznaje mapa Copernicusa. Gryki, facelii ani nostrzyku ta mapa nie wskaże - nie ma dla nich osobnych klas:

grykabrak osobnej klasyfaceliabrak osobnej klasynostrzykbrak osobnej klasy
Wszystkie 19 klas

pszenica, jęczmień, kukurydza, ryż, inne zboża, warzywa świeże, rośliny strączkowe suche, ziemniaki, buraki cukrowe, słonecznik, soja, rzepak, len/bawełna/konopie, winorośl, oliwki, owoce, orzechy, inne uprawy polowe, inne uprawy trwałe

Wybrane wyniki walidacji na deklaracjach rolników

F-score na poziomie 11 klas, walidacja na deklaracjach rolników (GSAA) z lat 2019-2021 - Copernicus HRL Crop Types, instrukcja produktu, rozdz. 8.5. Osobno: w opracowaniu Wspólnego Centrum Badawczego Komisji Europejskiej dla roku 2022 (19 klas upraw, trafność ogólna) uzyskano 70,6% - Ghassemi, d'Andrimont i in., Scientific Data 2024.

Satelitę ocenia się na tym, co my już wiemy

Do sprawdzania swojej mapy Copernicus używa deklaracji rolników - tych samych danych, na których pracują Pożytki Pszczele. Deklaracja jest nauczycielem, który wystawia satelicie ocenę. Uczniowi, który gryki, facelii ani nostrzyku nie wskaże wcale, a w swoich klasach nie zawsze dobija do 80%.

Po co więc pytać ucznia, skoro można od razu zapytać nauczyciela?

Porównanie metod

Pytanie pszczelarzaRozpoznawanie z obrazuPożytki Pszczele
Jaki gatunek drzewa i w jakim udziale?szacunek z korongatunek, udział i piętro - z opisu lasu
Co rośnie pod okapem?niewidocznepodrost i podszyt
Ile jest lipy w lesie wokół pasieki?szacunek z obrazupowierzchnia z opisu wydzieleń BDL
Ile facelii, gryki, nostrzyku na polach?brak osobnej klasy (Copernicus: 19 klas)zadeklarowana powierzchnia działek
Potencjał spadzi iglastej?obraz nie potwierdza spadzipowierzchnia jodły i świerka
Kto sprawdził dane?wynik modelu, oceniany na deklaracjachsystem monitorowania ARiMR; opis lasu Lasów Państwowych
Kiedy kwitnie rzepak w tym roku?obserwacja terminuta sama obserwacja Sentinel-2 - na polach znanych z deklaracji

Trzy pytania do każdej mapy pożytków

Ile tej rośliny jest?

U nas w hektarach: z opisu wydzielenia albo z deklaracji działki. Przykład - wydzielenie z Augustowa.

Skąd to wiadomo?

Z Banku Danych o Lasach i deklaracji ARiMR. Przy każdym wyniku podajemy źródło i rocznik, a wzory opisuje metodologia.

Kto to sprawdził?

Deklaracje przechodzą przez system monitorowania ARiMR; przy wątpliwościach agencja prosi o zdjęcie albo kontroluje działkę na miejscu. Opis lasu sporządzają Lasy Państwowe.

Źródła

  • Bank Danych o Lasach (PGL Lasy Państwowe, opracowanie BULiGL) - opis taksacyjny wydzieleń: bdl.lasy.gov.pl
  • Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - deklaracje obszarowe (Geoprzestrzenna Aplikacja), roczniki 2025-2026
  • Copernicus, Sentinel-2 L2A - obrazy satelitarne 10 m; scena z 2 lipca 2025 (S2C_T34UFE)
  • Copernicus Land Monitoring Service - High Resolution Layer Crop Types, instrukcja produktu (klasy, walidacja, rozdz. 8.5)
  • Ghassemi, d'Andrimont i in., mapa upraw UE 2022, Scientific Data 2024
  • Główny Urząd Geodezji i Kartografii - ortofotomapa (25 cm) i granice województw (PRG), geoportal.gov.pl
  • Metoda obliczeń pożytku: metodologia serwisu · pełna lista danych: źródła danych

Najczęstsze pytania

Jak sprawdzić pożytki pszczele w okolicy pasieki?

W Pożytkach Pszczelich wskazujesz punkt na mapie i promień (1-3 km). Serwis zestawia rośliny pożytkowe z opisu lasów (Bank Danych o Lasach) i z deklaracji upraw ARiMR: hektary każdego gatunku, kalendarz kwitnienia miesiąc po miesiącu, miesiące bez pożytku i ostrzeżenia. Wersja demonstracyjna działa bez zakładania konta.

Czy mapa pożytków pszczelich z satelity jest dokładna?

Zależy, o co pytamy. Z obrazu Sentinel-2 (10 m na piksel) dobrze widać pola, las i termin kwitnienia rzepaku. Gatunków pod koronami drzew i wielu upraw pożytkowych z obrazu nie da się wiarygodnie rozpoznać: europejska mapa upraw Copernicus rozróżnia 19 klas, a docelowa trafność 80% na klasę nie zawsze jest osiągana. Rozpoznawanie z obrazu daje prawdopodobieństwo, a nie powierzchnię.

Czym różni się mapa pożytków z satelity od danych z rejestrów?

Źródłem danych. Mapy oparte na zdjęciach satelitarnych szacują z obrazu, co może rosnąć. Pożytki Pszczele biorą to, co zapisano w państwowych rejestrach: skład gatunkowy każdego wydzielenia leśnego z Banku Danych o Lasach (428 nadleśnictw, z podrostem i podszytem) i uprawy zadeklarowane w ARiMR na każdej działce. Wynikiem są hektary konkretnych roślin w zasięgu lotu pszczół, ze źródłem i rocznikiem danych. Satelity serwis używa do terminu kwitnienia rzepaku.

Czy satelita rozpozna gatunki drzew?

Nie na poziomie potrzebnym pszczelarzowi. Sentinel-2 ma 10 m na piksel - rozróżni las iglasty od liściastego, ale nie powie, czy pod koronami rośnie lipa, klon czy grab. Skład gatunkowy z udziałem i piętrami ma opis taksacyjny w Banku Danych o Lasach.

Czy satelita rozpozna, co rośnie na polu?

Pole od lasu i rzepak od zboża - tak. Gryki, facelii czy nostrzyku już nie: w europejskiej mapie upraw z programu Copernicus (High Resolution Layer Crop Types) te rośliny nie mają osobnych klas. W deklaracjach ARiMR każda z tych upraw jest zapisana z powierzchnią działki - np. w województwie podlaskim w 2026 r. zadeklarowano 951 ha facelii i 4749 ha gryki.

Jak sprawdzić, co jest posiane na polu?

Z deklaracji, które rolnicy co roku składają w ARiMR przy wniosku o dopłaty: uprawa i powierzchnia każdej działki. Agencja sprawdza je w systemie monitorowania obszarowego (obrazy Sentinel co kilka dni), a przy wątpliwościach prosi o zdjęcie z geolokalizacją albo kontroluje działkę na miejscu. Nieprawdziwe zgłoszenie oznacza dla rolnika obniżenie dopłat.

Czy deklaracje ARiMR są wiarygodne?

To dane, które państwo weryfikuje i na których samo opiera ocenę map satelitarnych: trafność europejskiej mapy upraw Copernicus sprawdza się właśnie na deklaracjach rolników. Pożytki Pszczele podają przy każdym wyniku rocznik deklaracji.

Skąd wiadomo, czy w lesie będzie spadź?

Pewności nie ma - spadź zależy od owadów i pogody w danym roku. Potencjał ocenia się z opisu drzewostanu: powierzchni jodły i świerka w okolicy, zapisanej w Banku Danych o Lasach. Zdjęcie satelitarne spadzi nie pokaże.

Do czego służą zdjęcia satelitarne w rolnictwie?

Głównie do kontroli i do śledzenia terminów, np. kwitnienia - a nie do rozpoznawania gatunków. ARiMR sprawdza zdjęciami satelitarnymi deklaracje rolników, a Pożytki Pszczele wyznaczają z obrazów Sentinel-2, kiedy kwitnie rzepak: w 2026 r. dla 218 557 pól z deklaracji, ze szczytem od ok. 4 maja na południu do 23 maja na północy Polski.

Jaką rozdzielczość mają zdjęcia Sentinel-2?

Kwadrat 10 × 10 m, czyli 100 m². W lesie mieszczą się w nim korony kilku drzew, zapisane jako jeden kolor. Na tej stronie można sprawdzić, jaki obszar zmieściłby się na własnym ekranie w tej rozdzielczości, i przybliżyć jeden piksel na tle zdjęcia lotniczego.

Zobacz mapę pożytkuMapa kwitnienia rzepakuJak liczymy