Informacja: Cząber górski (Satureja montana) i cząber ogrodowy (Satureja hortensis) są odrębnymi gatunkami. Dane o wydajności miodowej 250–300 kg/ha, wydajności pyłkowej około 40 kg/ha i kremowych obnóżach dotyczą cząbru ogrodowego, więc nie należy przenosić ich na cząber górski.
Charakterystyka
Cząber górski, nazywany także cząbrem zimowym, jest aromatyczną, wieloletnią i częściowo zimozieloną krzewinką z rodziny jasnotowatych. Tworzy zwarte, silnie rozgałęzione kępy wysokości zwykle 20–50 cm. Dolne części licznych pędów z czasem drewnieją. Liście są drobne, naprzeciwległe, wąskoeliptyczne do lancetowatych, ciemnozielone i po roztarciu wyraźnie korzenne w zapachu. Niewielkie, dwuwargowe kwiaty mają barwę białą, bladoróżową albo jasnoliliową i wyrastają w kątach liści, tworząc luźne skupienia na pędach.
Siedlisko
Gatunek pochodzi z południowej i południowo-środkowej Europy oraz zachodniej Azji; w Polsce nie jest rodzimy i uprawia się go przede wszystkim jako roślinę przyprawową oraz ozdobną. Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, na stanowiskach ciepłych i osłoniętych. Wymaga podłoża lekkiego, przepuszczalnego, od suchego do umiarkowanie wilgotnego, najlepiej o odczynie obojętnym lub zasadowym. Źle znosi zastoiska wody, ciężką glebę i długotrwałe zacienienie.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VI-IX
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Cząber górski dostarcza pszczołom nektaru i pyłku podczas długiego kwitnienia przypadającego zwykle na lato oraz wczesną jesień. Jest przydatny przede wszystkim jako pożytek uzupełniający w ogrodach ziołowych, na rabatach i w pobliżu niewielkich plantacji, gdzie może przedłużać dostępność kwiatów w drugiej części sezonu. Nie ma jednak podstaw, aby przypisywać mu wysoką wydajność hektarową cząbru ogrodowego. Brak także danych pozwalających ocenić możliwość uzyskania w Polsce miodu odmianowego z tego gatunku.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Cząber górski a pszczoły
Czy cząber górski jest miododajny?
Tak. Jego kwiaty dostarczają nektaru i są odwiedzane przez pszczoły, ale roślina ma zwykle znaczenie jako pożytek uzupełniający w ogrodzie lub na małej uprawie zielarskiej, a nie jako pożytek towarowy.
Ile miodu z hektara może dać cząber górski?
Brakuje wiarygodnej wartości wydajności miodowej w kg/ha dla Satureja montana. Nie należy stosować danych podawanych dla cząbru ogrodowego, ponieważ jest to inny gatunek.
Czy pszczoły zbierają pyłek z cząbru górskiego?
Tak, pszczoły mogą zbierać z jego kwiatów zarówno pyłek, jak i nektar. Nie ustalono jednak wiarygodnie wydajności pyłkowej tego gatunku w kg/ha.
Kiedy kwitnie cząber górski?
W polskich warunkach najczęściej kwitnie od czerwca do września. Długość i obfitość kwitnienia zależą od nasłonecznienia, pogody oraz kondycji roślin.
Czy cząber górski jest rośliną wieloletnią?
Tak. To wieloletnia krzewinka, której dolne części pędów drewnieją. W chłodniejszych miejscach warto ją sadzić na ciepłym, dobrze zdrenowanym stanowisku i osłaniać przed zimową wilgocią.
Czy cząber górski i cząber ogrodowy to ta sama roślina?
Nie. Cząber górski to Satureja montana, wieloletnia krzewinka znana także jako cząber zimowy. Cząber ogrodowy, Satureja hortensis, jest rośliną jednoroczną.
Gdzie posadzić cząber górski dla pszczół?
Najlepiej w pełnym słońcu, na glebie lekkiej i przepuszczalnej, bez zastojów wody. Dobrze sprawdza się w ogrodzie ziołowym, na skalniaku, żwirowej rabacie i przy słonecznej ścieżce.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.