Informacja: Nie należy przenosić na dziewannę pospolitą danych dotyczących innych gatunków dziewanny. Szczególnie często mylone są informacje o dziewannie wielkokwiatowej (Verbascum densiflorum), dla której podawane są konkretne wartości wydajności pyłkowej i ceglastopomarańczowy kolor obnóży.
Charakterystyka
Dziewanna pospolita jest zwykle rośliną dwuletnią, niekiedy krótkotrwałą byliną, dorastającą najczęściej do 30–100 cm. Wytwarza wzniesioną łodygę, w górnej części wyraźnie kanciastą, oraz skrętoległe, jajowate liście; ich spód jest szarawo kutnerowaty. Dolne liście mają sercowatą nasadę obejmującą łodygę. Żółte kwiaty, często z czerwonawą plamą u nasady korony, wyrastają pęczkami i tworzą długie, luźne grono. Cechą pomocną w rozpoznaniu są fioletowo owłosione nitki pręcików.
Siedlisko
Jest rodzimym gatunkiem Polski, pospolitym przede wszystkim na niżu i w niższych położeniach górskich. Zasiedla suche, ciepłe i dobrze nasłonecznione miejsca: przydroża, nasypy kolejowe, rumowiska, zręby, obrzeża zarośli oraz inne siedliska ruderalne. Najlepiej znosi podłoża lekkie, przepuszczalne, piaszczyste lub kamieniste; źle rośnie w miejscach stale mokrych i podmokłych. Może pojawiać się także jako chwast na gruntach uprawnych.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VI-IX
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: niska.
Znaczenie pszczelarskie
Dziewanna pospolita jest przede wszystkim lokalnym pożytkiem pyłkowym. Owady zbierają pyłek z łatwo dostępnych pylników, a kwiaty są przystosowane do zapylania przez pszczoły i trzmiele. Nektar występuje co najwyżej w niewielkich ilościach, dlatego roślina nie ma znaczenia jako źródło miodu towarowego. Długi okres kwitnienia może wspierać owady latem, lecz o wartości dla pasieki decyduje liczebność stanowisk; pojedyncze rośliny przy drogach lub na nieużytkach nie tworzą wydajnego pożytku.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Dziewanna pospolita a pszczoły
Czy dziewanna pospolita jest miododajna?
Jej znaczenie nektarowe jest małe. W kwiatach mogą występować drobne ilości nektaru, ale brak podstaw do traktowania dziewanny pospolitej jako pożytku miodowego lub do podawania wydajności miodowej z hektara.
Czy dziewanna pospolita daje pszczołom pyłek?
Tak. Pyłek jest jej głównym pokarmem udostępnianym owadom zapylającym. Wartość pożytkowa zależy jednak od liczby roślin na stanowisku, ponieważ gatunek zwykle rośnie rozproszenie.
Jaka jest wydajność pyłkowa dziewanny pospolitej?
Nie ustalono wiarygodnej wartości w kg/ha odnoszącej się bezpośrednio do Verbascum nigrum. Nie należy stosować danych podawanych dla dziewanny wielkokwiatowej ani innych gatunków z rodzaju Verbascum.
Kiedy kwitnie dziewanna pospolita?
W warunkach Polski kwitnie zazwyczaj od czerwca do września. Termin i obfitość kwitnienia mogą przesuwać się zależnie od regionu oraz przebiegu pogody.
Czy dziewanna pospolita jest rodzimym gatunkiem Polski?
Tak. Verbascum nigrum jest gatunkiem rodzimym, występującym w Polsce przede wszystkim na suchych siedliskach ruderalnych, przydrożach i obrzeżach zarośli.
Jak odróżnić dziewannę pospolitą od innych dziewann?
Pomocne są żółte kwiaty z czerwonawą plamą u nasady oraz charakterystyczne pręciki o fioletowo owłosionych nitkach. Przy oznaczaniu warto zwrócić uwagę także na sercowatą nasadę dolnych liści obejmującą łodygę.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.