Informacja: W aktualnym ujęciu Plants of the World Online Kew akceptowaną nazwą jest Dracocephalum officinale (L.) Y.P.Chen & B.T.Drew, natomiast Hyssopus officinalis L. pozostaje szeroko używanym synonimem w polskiej literaturze ogrodniczej, zielarskiej i pszczelarskiej.
Charakterystyka
Hyzop lekarski, nazywany też józefkiem, jest silnie aromatycznym półkrzewem z rodziny jasnotowatych. Tworzy kępy z licznymi wzniesionymi, czterokanciastymi i drewniejącymi u nasady pędami, zwykle do około 50 cm wysokości. Ma drobne, wąskie, naprzeciwległe liście z gruczołkami olejkowymi. Niebieskofioletowe, rzadziej różowe lub białe kwiaty wyrastają po kilka–kilkanaście w kątach liści i układają się w jednostronne, kłosowate kwiatostany. Owocem jest rozłupnia rozpadająca się na cztery rozłupki.
Siedlisko
Gatunek pochodzi z Europy Południowej, obszaru śródziemnomorskiego i zachodniej Azji; w Polsce jest rośliną obcego pochodzenia, uprawianą jako zielarska, przyprawowa i ozdobna, miejscami także dziczejącą. Najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych, ciepłych i osłoniętych od silnego wiatru. Wymaga gleby lekkiej lub piaszczysto-gliniastej, przepuszczalnej i zasobnej w wapń; źle znosi długotrwałe zastoiska wody.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VI-VIII
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
170–400 kg/ha
pyłek
44–45 kg/ha
spadź
Pewność parametrów: wysoka.
Znaczenie pszczelarskie
Hyzop jest wartościowym, długo kwitnącym pożytkiem nektarowo-pyłkowym pełni lata. Pszczoły miodne chętnie i licznie odwiedzają jego kwiaty przez większą część dnia, zbierając zarówno nektar, jak i pyłek. W polskich warunkach wydajność miodową ocenia się na 170–400 kg/ha, a pyłkową na około 44–45 kg/ha. Największe znaczenie dla pasieki ma w zwartej uprawie lub większych nasadzeniach; pojedyncze kępy są przede wszystkim pożytkiem uzupełniającym. Kwiaty rozwijają się sukcesywnie od końca czerwca do sierpnia, dzięki czemu roślina może podtrzymywać pożytek między wcześniejszymi a późnoletnimi kwitnieniami.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Hyzop lekarski a pszczoły
Czy hyzop lekarski jest miododajny?
Tak. Hyzop jest bardzo dobrym pożytkiem nektarowym, a jego wydajność miodową w polskich warunkach podaje się zwykle w zakresie 170–400 kg/ha. Rzeczywisty zbiór zależy jednak od pogody, siły rodzin pszczelich i powierzchni zwartej uprawy.
Jaka jest pyłkodajność hyzopu lekarskiego?
Wynosi około 44–45 kg pyłku z hektara. Pszczoły miodne zbierają pyłek z hyzopu chętnie, lecz formowane przez nie obnóża są niewielkie.
Kiedy kwitnie hyzop lekarski?
Najczęściej kwitnie od końca czerwca do sierpnia. Okres kwitnienia trwa zwykle 6–8 tygodni, przy czym jego przebieg zależy od temperatury, opadów i warunków stanowiska.
Czy warto sadzić hyzop przy pasiece?
Tak, zwłaszcza jako wieloletnią roślinę uzupełniającą bazę pożytkową w pełni lata. Najlepszy efekt pszczelarski dają większe, słoneczne nasadzenia, ponieważ pojedyncze rośliny nie zapewnią rodzinom pszczelim istotnego pożytku towarowego.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z hyzopu?
Obnóża pyłkowe formowane z pyłku hyzopu są opisywane jako szarokremowe.
Dlaczego hyzop lekarski występuje pod nazwami Hyssopus officinalis i Dracocephalum officinale?
Hyssopus officinalis L. to tradycyjna nazwa, nadal powszechna w literaturze. Współczesna klasyfikacja Kew Plants of the World Online przyjmuje dla tego samego gatunku nazwę Dracocephalum officinale (L.) Y.P.Chen & B.T.Drew.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.