Informacja: Nazwa „krokus” obejmuje wiele gatunków rodzaju Crocus. Karta dotyczy szafranu wiosennego, Crocus vernus, a nie szafranu uprawnego Crocus sativus, z którego pozyskuje się przyprawę. Naturalne krokusy z polskich Karpat są zwykle zaliczane do odrębnego taksonu – szafranu spiskiego Crocus scepusiensis – objętego ochroną częściową; nie należy pozyskiwać roślin z naturalnych stanowisk.
Charakterystyka
Szafran (krokus) wiosenny jest niską byliną wyrastającą z bulwocebuli. Wytwarza wąskie, ciemnozielone liście z wyraźnym białawym paskiem pośrodku blaszki. Wczesną wiosną pojawiają się pojedyncze, duże, lejkowate i często pachnące kwiaty, zwykle fioletowe lub purpurowe, rzadziej białe; odmiany ogrodowe mogą być także pasiasto zabarwione. W kwiatach widoczne są trzy żółte pręciki oraz pomarańczowe znamiona słupka. Kwiaty szeroko otwierają się w słońcu, natomiast podczas chłodu i zachmurzenia pozostają bardziej zamknięte.
Siedlisko
Gatunek pochodzi z górskich obszarów środkowej i południowej Europy, a w Polsce jest przede wszystkim rośliną uprawianą ozdobnie. Sadzi się go w ogrodach, parkach, na trawnikach oraz w naturalizujących się nasadzeniach. Najlepiej rośnie w miejscu słonecznym, na glebie przepuszczalnej, umiarkowanie wilgotnej wiosną, lecz suchej latem. Bulwocebule sadzi się zwykle późnym latem lub wczesną jesienią.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · III-IV
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Szafran wiosenny dostarcza pszczołom świeżego pyłku i nektaru bardzo wcześnie, często w okresie pierwszych cieplejszych lotów po zimie. Największe znaczenie ma jako pożytek rozwojowy w ogrodach, parkach i innych miejscach z licznymi nasadzeniami, a nie jako roślina dająca towarowy miód. Jeden kwiat może wytwarzać 2–15 mg pyłku, cenionego pod względem wartości odżywczej. Zbieraczki formują żółte lub żółtopomarańczowe obnóża, a najsilniejszy zbiór pyłku przypada zwykle na godziny 11:00–15:00. Chłodna, deszczowa lub pochmurna pogoda ogranicza otwieranie kwiatów i loty pszczół, dlatego rzeczywiste wykorzystanie pożytku zależy silnie od warunków wczesnej wiosny.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Szafran (krokus) wiosenny a pszczoły
Czy szafran wiosenny to krokus?
Tak. Szafran wiosenny, Crocus vernus, jest powszechnie nazywany krokusem wiosennym.
Czy krokus wiosenny jest dobry dla pszczół?
Tak, zwłaszcza jako bardzo wczesny pożytek rozwojowy. Dostarcza nektaru i wartościowego pyłku wtedy, gdy w otoczeniu ula kwitnie jeszcze niewiele roślin.
Ile pyłku wytwarza kwiat szafranu wiosennego?
Dostępne dane wskazują na 2–15 mg pyłku z jednego kwiatu. Nie pozwala to jednak wiarygodnie wyliczyć wydajności pyłkowej w kg z hektara.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z krokusa wiosennego?
Obnóża pyłkowe są żółte do żółtopomarańczowych.
Kiedy kwitnie szafran wiosenny?
W warunkach Polski zwykle kwitnie od marca do kwietnia. Pojedyncze nasadzenie pozostaje w kwiatach przeciętnie przez około 3 tygodnie, zależnie od pogody.
Czy z szafranu wiosennego można uzyskać miód odmianowy?
Nie. Krokusy są zwykle sadzone na zbyt małych powierzchniach, a ich znaczenie polega przede wszystkim na wczesnowiosennym wsparciu rozwoju rodzin pszczelich.
Dlaczego pszczoły słabiej korzystają z krokusów podczas chłodu?
Przy niskiej temperaturze pszczoły ograniczają loty, a kwiaty krokusów otwierają się słabiej. Dostępność pożytku zależy więc od ciepłych i słonecznych godzin dnia.
Czy szafran wiosenny jest tym samym co szafran uprawny?
Nie. Szafran uprawny to Crocus sativus, jesiennie kwitnący gatunek wykorzystywany do produkcji przyprawy. Ta karta opisuje Crocus vernus.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.