Informacja: Nie należy utożsamiać czarnuszki damasceńskiej z czarnuszką siewną (Nigella sativa). Są to odrębne gatunki, dlatego danych o wydajności miodowej, pyłkowej i kolorze obnóży czarnuszki siewnej nie wolno automatycznie przypisywać czarnuszce damasceńskiej.
Charakterystyka
Czarnuszka damasceńska jest wzniesioną, rozgałęzioną rośliną jednoroczną, zwykle osiągającą 20–40 cm wysokości. Ma skrętoległe, bardzo delikatne liście, dwu- lub trzykrotnie pierzastosieczne, podzielone na nitkowate odcinki. Pojedyncze kwiaty są najczęściej jasnoniebieskie albo białe, a u odmian ozdobnych także różowe lub fioletowe. Bezpośrednio pod kwiatem wyrasta charakterystyczna koronkowa okrywa z silnie podzielonych przysadek. Po przekwitnięciu powstają dekoracyjne, zrośnięte mieszki z czarnymi nasionami.
Siedlisko
Gatunek pochodzi z obszaru śródziemnomorskiego, północnej Afryki i zachodniej Azji. W Polsce nie jest rodzimy; uprawia się go jako roślinę ozdobną, a miejscami przejściowo dziczeje z upraw. Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, na glebie przepuszczalnej i bez zastoin wody. Nadaje się do ogrodów, pasów kwietnych oraz mieszanek jednorocznych, a po dojrzeniu nasion może dawać samosiew.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · V-VIII
Termin kwitnienia zależy od terminu wysiewu — w konkretnym miejscu może wypadać w innym okresie niż podany zakres.
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Czarnuszka damasceńska dostarcza pszczołom nektaru i pyłku. Badania nad tym gatunkiem wskazują, że pszczoła miodna należy do jego najczęstszych i najskuteczniejszych zapylaczy. Nektar jest ukryty w kwiatach i kierowany przez dobrze widoczne dla pszczół struktury przypominające krople nektaru. Roślina kwitnie w sezonie pełni lata, ale zwykle występuje w ogrodach lub mieszankach kwietnych na niewielkiej powierzchni. Z tego powodu jest pożytkiem uzupełniającym, przydatnym dla zwiększania ciągłości pokarmowej owadów, a nie podstawą do pozyskiwania miodu towarowego.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Czarnuszka damasceńska a pszczoły
Czy czarnuszka damasceńska jest miododajna?
Tak. Jej kwiaty wydzielają nektar i są odwiedzane przez pszczoły miodne. Roślina ma jednak przede wszystkim znaczenie uzupełniające w ogrodach i mieszankach kwietnych.
Ile miodu z hektara może dać czarnuszka damasceńska?
Brak wiarygodnych danych pozwalających podać wydajność miodową czarnuszki damasceńskiej w kg/ha w warunkach Polski. Wartości dotyczące czarnuszki siewnej nie odnoszą się automatycznie do tego gatunku.
Czy czarnuszka damasceńska daje pszczołom pyłek?
Tak, kwiaty produkują pyłek. Nie ma jednak wiarygodnej wartości wydajności pyłkowej wyrażonej w kg/ha, dlatego jej wartość pyłkową należy oceniać jako uzupełniającą.
Kiedy kwitnie czarnuszka damasceńska?
W Polsce kwitnie zwykle od maja do sierpnia. Dokładny termin zależy od terminu siewu, pogody i odmiany.
Czy czarnuszka damasceńska jest dobra do mieszanki kwietnej dla pszczół?
Może być wartościowym składnikiem jednorocznej mieszanki kwietnej, zwłaszcza na słonecznych stanowiskach. Uzupełnia bazę nektarową i pyłkową, ale nie powinna być traktowana jako samodzielny pożytek towarowy.
Czy czarnuszka damasceńska łatwo się rozsiewa?
Tak. Po dojrzeniu nasion może dawać samosiew, szczególnie na odsłoniętej, przepuszczalnej glebie. Wschody samosiewów są jednak zależne od warunków zimowych i wilgotności podłoża.
Czy czarnuszka damasceńska i czarnuszka siewna to ten sam gatunek?
Nie. Czarnuszka damasceńska to Nigella damascena L., natomiast czarnuszka siewna to Nigella sativa L. Różnią się wyglądem, zastosowaniem oraz dostępnymi danymi pożytkowymi.
Czy czarnuszka damasceńska jest rodzimą rośliną Polski?
Nie. Jest gatunkiem obcym dla flory Polski, uprawianym głównie jako roślina ozdobna i miejscami przejściowo dziczejącym z upraw.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.