Informacja: Wartość pożytkowa silnie zależy od odmiany. Dalie pomponowe, kuliste i inne odmiany silnie pełne mogą ograniczać lub niemal całkowicie uniemożliwiać owadom dostęp do nektaru i pyłku.
Charakterystyka
Dalia zmienna, nazywana także dalią karłową, jest byliną tworzącą bulwiaste korzenie. W uprawie rozwija rozgałęzione pędy z naprzeciwległymi, ciemnozielonymi liśćmi; ich spodnia strona ma zwykle szarozielony odcień. Koszyczki o średnicy około 5–7 cm mogą mieć różną barwę kwiatów języczkowatych, natomiast środek tworzą żółte kwiaty rurkowate. Dla owadów najbardziej dostępne są odmiany pojedyncze, z jednym okółkiem kwiatów języczkowatych i wyraźnie odsłoniętym środkiem koszyczka.
Siedlisko
Jest uprawianym taksonem pochodzenia meksykańskiego, w Polsce spotykanym przede wszystkim na rabatach, w ogrodach i nasadzeniach ozdobnych. Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, na glebie przepuszczalnej, zasobnej i umiarkowanie wilgotnej, zwłaszcza piaszczysto-gliniastej. Nie zimuje pewnie w gruncie podczas polskich zim, dlatego karpy zwykle wykopuje się po sezonie i przechowuje w miejscu zabezpieczonym przed mrozem.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VII-X
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
180–190 kg/ha
pyłek
600–600 kg/ha
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Dalia zmienna może dostarczać pszczołom nektaru i pyłku w drugiej części lata oraz na początku jesieni. Największą wartość mają nasadzenia odmian pojedynczych, ponieważ pszczoły zbierają pokarm z dostępnych kwiatów rurkowatych w centrum koszyczka. Przy dużej powierzchni takich roślin jej potencjalna wydajność miodowa jest oceniana na 180–190 kg/ha, a pyłkowa na około 600 kg/ha. W ogrodach dalia jest przede wszystkim pożytkiem uzupełniającym i może przedłużać dostępność kwiatów po zakończeniu wielu pożytków letnich. Długotrwałe kwitnienie wspierają podlewanie w czasie suszy oraz systematyczne usuwanie przekwitłych koszyczków.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Dalia zmienna a pszczoły
Czy dalia zmienna jest miododajna?
Tak, ale przede wszystkim w odmianach pojedynczych z odsłoniętymi kwiatami rurkowatymi. Pszczoły zbierają z nich nektar i pyłek.
Jaka jest wydajność miodowa dalii zmiennej?
Dla dalii zmiennej o dostępnych dla owadów, pojedynczych koszyczkach podawana jest wydajność do około 180–190 kg miodu z hektara. Wynik zależy od obsady roślin, pogody i doboru odmiany.
Jaka jest wydajność pyłkowa dalii zmiennej?
W literaturze pszczelarskiej wydajność pyłkową dalii zmiennej oszacowano na około 600 kg/ha. Pyłek jest dostępny głównie w żółtych kwiatach rurkowatych w środku pojedynczego koszyczka.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z dalii zmiennej?
Pszczoły formują z pyłku dalii zmiennej obnóża pomarańczowożółte.
Kiedy kwitnie dalia zmienna?
Najczęściej rozpoczyna kwitnienie około połowy lipca i może kwitnąć do października, a przy łagodnej jesieni do pierwszych silniejszych przymrozków.
Które dalie są najlepsze dla pszczół?
Najlepsze są odmiany pojedyncze lub półpełne z widocznym, łatwo dostępnym żółtym środkiem koszyczka. Odmiany bardzo pełne są zwykle znacznie mniej przydatne dla zapylaczy.
Czy dalia zmienna może przedłużyć sezon pożytkowy?
Tak. Długo kwitnące, pojedyncze dalie uzupełniają bazę pokarmową pszczół od późnego lata do wczesnej jesieni, lecz w praktyce ogrodowej są pożytkiem uzupełniającym, a nie podstawą produkcji miodu towarowego.
Czy Dahlia variabilis to inna nazwa dalii zmiennej?
Dahlia variabilis Desf. jest synonimem nazwy Dahlia pinnata Cav., stosowanej dla dalii zmiennej.
Czy dalia zmienna zimuje w gruncie?
W polskich warunkach zwykle nie zimuje pewnie w gruncie. Po pierwszych przymrozkach karpy wykopuje się i przechowuje w miejscu wolnym od mrozu.
Czy dalia zmienna należy do roślin miododajnych w ekoschemacie?
Nie. Dalia zmienna nie znajduje się w wykazach roślin miododajnych objętych tym ekoschematem.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.