Informacja: Nie należy traktować oberżyny jako rośliny miododajnej. W produkcji owoców szczególnie wartościową rolę pełnią trzmiele oraz inne pszczoły zdolne do zapylania wibracyjnego.
Charakterystyka
Oberżyna, nazywana też bakłażanem, jest ciepłolubną rośliną uprawną z rodziny psiankowatych. Tworzy rozgałęziony pokrój, duże, często lekko owłosione liście oraz pojedyncze albo nieliczne kwiaty wyrastające w kątach liści. Korona ma zwykle barwę fioletową, rzadziej białą, i jest szeroko gwiazdkowato rozpostarta. Żółte pylniki są zebrane wokół słupka w charakterystyczny stożek i otwierają się małymi otworkami na szczycie. Owocem jest duża jagoda o silnie zróżnicowanym kształcie, wielkości i barwie zależnej od odmiany.
Siedlisko
Gatunek pochodzi z obszarów zachodniej części Oceanu Indyjskiego oraz tropikalnej i subtropikalnej Azji. W Polsce nie jest rodzimy i uprawia się go jako warzywo wymagające ciepła, żyznego podłoża, stałej dostępności wody oraz pełnego nasłonecznienia. Najpewniejsze plony uzyskuje się pod osłonami, natomiast uprawa gruntowa udaje się w miejscach ciepłych i osłoniętych.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VI-X
Termin kwitnienia zależy od terminu wysiewu — w konkretnym miejscu może wypadać w innym okresie niż podany zakres.
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Oberżyna nie jest rośliną nektarową ani pożytkiem zdolnym zapewnić rodzinom pszczelim istotny dopływ miodu. Jej kwiaty oferują pyłek zamknięty w porowatych pylnikach. Trzmiele i niektóre dzikie pszczoły uwalniają go skutecznie przez wibracje mięśni lotnych, czyli zapylanie wibracyjne. Pszczoła miodna nie wykonuje takiej sonikacji, dlatego może być obecna na kwiatach, ale na ogół nie dorównuje trzmielom pod względem pozyskiwania pyłku i zapylania. Znaczenie dla pasieki jest niewielkie, ponieważ uprawy mają zwykle ograniczoną powierzchnię, a pod osłonami dostęp owadów do kwiatów bywa dodatkowo ograniczony.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Oberżyna a pszczoły
Czy oberżyna jest miododajna?
Nie. Kwiaty oberżyny nie stanowią użytkowego źródła nektaru, dlatego roślina nie ma znaczenia jako pożytek miodowy.
Czy bakłażan daje pszczołom pyłek?
Tak, kwiaty dostarczają pyłku, ale jest on ukryty w pylnikach otwierających się małymi otworkami. Najłatwiej uwalniają go trzmiele i inne pszczoły wykonujące zapylanie wibracyjne.
Czy pszczoła miodna zapyla oberżynę?
Pszczoła miodna może odwiedzać kwiaty i przenosić pewną ilość pyłku, ale nie wykonuje zapylania wibracyjnego. Z tego powodu zwykle jest mniej skutecznym zapylaczem oberżyny niż trzmiele.
Dlaczego do zapylania oberżyny wykorzystuje się trzmiele?
Trzmiele potrafią wprawiać pylniki w drgania, co uwalnia pyłek przez ich szczytowe otworki. Mechanizm ten sprzyja skutecznemu zapyleniu kwiatów i poprawia zawiązywanie owoców, zwłaszcza w uprawach pod osłonami.
Kiedy kwitnie oberżyna w Polsce?
W uprawie gruntowej kwitnienie przypada zwykle od czerwca do września. Pod osłonami, zależnie od terminu sadzenia i prowadzenia roślin, może trwać również w październiku.
Jaka jest pyłkodajność oberżyny?
Brakuje wiarygodnych danych pozwalających podać wydajność pyłkową oberżyny w kilogramach z hektara w warunkach Polski. Gatunek ma przede wszystkim znaczenie zapyleniowe w produkcji warzywniczej, a nie jako masowy pożytek pyłkowy.
Czy bakłażan i oberżyna to ta sama roślina?
Tak. Bakłażan i oberżyna to polskie nazwy gatunku Solanum melongena L.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.