Informacja: Patison jest formą użytkową Cucurbita pepo, podobnie jak cukinia i część innych dyń letnich. Rośliny tych form mogą się wzajemnie krzyżować; ma to znaczenie przede wszystkim przy pozyskiwaniu nasion do dalszego wysiewu.
Charakterystyka
Patison jest formą użytkową dyni zwyczajnej, a nie odrębnym gatunkiem. Tworzy zwykle zwarty, krzaczasty pokrój, choć siła wzrostu zależy od odmiany. Ma grube, szorstko owłosione pędy, duże dłoniasto klapowane liście i wąsy czepne. Na jednej roślinie rozwijają się osobno duże, żółte kwiaty męskie i żeńskie. Owoc jest silnie spłaszczony, dyskowaty lub talerzowaty, z charakterystycznie pofalowanym brzegiem.
Siedlisko
Jest rośliną uprawną pochodzącą od form dyni zwyczajnej wywodzących się z Ameryki Północnej. W Polsce wymaga ciepłego, osłoniętego i słonecznego stanowiska oraz gleby żyznej, próchnicznej i równomiernie wilgotnej. Uprawia się go z siewu po ustąpieniu przymrozków lub z rozsady. Najczęściej występuje w ogrodach i na niewielkich plantacjach warzywnych, dlatego zwykle nie tworzy rozległego pożytku porównywalnego z uprawami polowymi.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VI-IX
Termin kwitnienia zależy od terminu wysiewu — w konkretnym miejscu może wypadać w innym okresie niż podany zakres.
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Patison dostarcza pszczołom nektaru i pyłku, jednak pożytek jest dostępny tylko przez krótki czas po porannym otwarciu kwiatów. Kwiaty żeńskie oferują nektar, natomiast pyłek pochodzi z kwiatów męskich. Obecność owadów zapylających ma duże znaczenie dla zapylenia kwiatów żeńskich i zawiązywania prawidłowych owoców. W dużej, równocześnie kwitnącej uprawie Cucurbita pepo może być wyraźnym pożytkiem uzupełniającym, lecz w typowych przydomowych nasadzeniach jego znaczenie dla całej pasieki jest niewielkie. Nektarowanie i oblot ograniczają chłodne, deszczowe oraz wietrzne poranki.
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Patison a pszczoły
Czy patison jest miododajny?
Tak. Kwiaty patisona, należącego do Cucurbita pepo, wydzielają nektar i są odwiedzane przez pszczoły. Ich dostępność jest jednak krótka, ponieważ kwiaty otwierają się przede wszystkim rano i zwykle zamykają się jeszcze tego samego dnia.
Czy patison daje pszczołom pyłek?
Tak, ale pyłek wytwarzają tylko kwiaty męskie. Pszczoły zbierają go podczas porannego oblotu, a jego przenoszenie na kwiaty żeńskie jest potrzebne do dobrego zawiązywania owoców.
Jaka jest wydajność miodowa patisona?
Brakuje wiarygodnej wartości opracowanej specjalnie dla patisona w warunkach Polski. W badaniu dotyczącym uprawy Cucurbita pepo w Brazylii potencjał miodowy oszacowano na około 105 kg/ha w sezonie, ale wynik zależy od odmiany, zagęszczenia roślin, pogody i warunków uprawy, więc nie powinien być bezpośrednio przenoszony na polskie plantacje patisona.
Kiedy kwitnie patison?
W Polsce patison najczęściej kwitnie od czerwca do września. Dokładny termin zależy od terminu siewu lub sadzenia rozsady, przebiegu pogody oraz długości prowadzenia uprawy.
Czy pszczoły są potrzebne do zapylania patisona?
Tak. Patison ma oddzielne kwiaty męskie i żeńskie na jednej roślinie, dlatego pyłek musi zostać przeniesiony przez owady z kwiatu męskiego na znamię kwiatu żeńskiego. Dobra aktywność zapylaczy sprzyja zawiązywaniu owoców.
Czy patison i cukinia to ten sam gatunek?
Tak. Patison i cukinia są różnymi formami użytkowymi dyni zwyczajnej, Cucurbita pepo L. Różnią się przede wszystkim pokrojem, wyglądem oraz sposobem użytkowania owoców, a nie przynależnością gatunkową.
Czy patison może być ważnym pożytkiem dla pasieki?
Najczęściej ma znaczenie uzupełniające. W ogrodach rośnie zwykle zbyt rozproszony, by dostarczać dużego pożytku całej pasiece. Większa, zwarta uprawa kwitnąca w tym samym czasie może natomiast zapewniać pszczołom poranny dopływ nektaru i pyłku.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.