Informacja: Anyż właściwy to biedrzeniec anyż (Pimpinella anisum), a nie anyż gwiaździsty, czyli badian właściwy (Illicium verum). Szacunek 50–100 kg miodu/ha pochodzi z badań prowadzonych w Mołdawii i nie stanowi polskiej wartości referencyjnej.
Charakterystyka
Biedrzeniec anyż, zwany także anyżem lub anyżkiem, jest aromatyczną rośliną jednoroczną z rodziny selerowatych. Dorasta zwykle do 20–60 cm, niekiedy wyżej. Ma wzniesioną, bruzdowaną łodygę, rozgałęzioną przede wszystkim w górnej części. Liście przy ziemi są długoogonkowe, szerokie i zaokrąglone, środkowe stopniowo stają się bardziej podzielone, a górne są wąskie i kilkakrotnie pierzastosieczne. Drobne, białe kwiaty tworzą baldachy złożone. Owocem jest aromatyczna, żebrowana rozłupnia rozpadająca się po dojrzeniu na dwie rozłupki.
Siedlisko
Gatunek pochodzi ze wschodniej części basenu Morza Śródziemnego i zachodniej Azji; w Polsce nie jest rodzimy. Uprawia się go jako roślinę zielarską, przyprawową i olejkową, a poza uprawą może pojawiać się tylko przejściowo. Anyż wymaga stanowiska ciepłego, słonecznego i osłoniętego od zimnych wiatrów. Najlepiej plonuje na glebach żyznych, próchnicznych, przepuszczalnych, zasobnych w wapń i utrzymujących umiarkowaną wilgotność. Źle znosi przymrozki, długotrwałe ochłodzenie oraz zastoiska wody.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VI-VII
Termin kwitnienia zależy od terminu wysiewu — w konkretnym miejscu może wypadać w innym okresie niż podany zakres.
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: niska.
Znaczenie pszczelarskie
Kwitnący anyż dostarcza pszczołom nektaru, a także pyłku. Pszczoła miodna może licznie odwiedzać jego baldachy, zwłaszcza gdy uprawa kwitnie na większej, zwartej powierzchni i w pobliżu nie ma silniejszej konkurencji pożytkowej. W dostępnych badaniach zagranicznych pojedynczy kwiat wydzielał około 0,5–1 mg nektaru, a potencjał miodowy plantacji oceniono na 50–100 kg/ha. Wielkość pożytku w Polsce będzie jednak silnie zależeć od terminu siewu, pogody w okresie kwitnienia, wilgotności gleby i skali uprawy. Z tego względu biedrzeniec anyż jest przede wszystkim letnim pożytkiem uzupełniającym, przydatnym zwłaszcza wtedy, gdy jest uprawiany równocześnie na surowiec zielarski lub nasienny. Brakuje krajowych danych pozwalających rzetelnie określić jego wydajność miodową i pyłkową na hektar.
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Biedrzeniec anyż a pszczoły
Czy biedrzeniec anyż jest rośliną miododajną?
Tak, kwiaty biedrzeńca anyżu dostarczają nektaru i są odwiedzane przez pszczoły miodne. Jest to jednak raczej pożytek uzupełniający niż pewna roślina na główny pożytek towarowy, ponieważ w Polsce brakuje wiarygodnych pomiarów wydajności miodowej plantacji.
Jaka jest miododajność anyżu w kg z hektara?
W badaniu prowadzonym w Mołdawii potencjalną wydajność miodową anyżu oceniono na 50–100 kg/ha. Wynik ten dotyczy jednak innych warunków klimatycznych i uprawowych, dlatego nie powinien być przedstawiany jako typowa wartość dla Polski.
Ile nektaru wydziela pojedynczy kwiat anyżu?
W dostępnym badaniu zagranicznym podano około 0,5–1 mg nektaru z pojedynczego kwiatu. Autorzy zaznaczyli przy tym, że nie wszystkie kwiaty wytwarzają nektar, a rzeczywista dostępność pożytku zależy od warunków sezonu.
Czy pszczoły zbierają pyłek z biedrzeńca anyżu?
Kwiaty anyżu oferują również pyłek, a pszczoły miodne odwiedzają roślinę podczas kwitnienia. Nie ma jednak wystarczających danych, aby podać wydajność pyłkową tej uprawy w kg/ha lub uznać ją za szczególnie silny pożytek pyłkowy w polskich warunkach.
Kiedy anyż kwitnie i daje pożytek pszczołom?
W Polsce anyż kwitnie zwykle od czerwca do pierwszej połowy lipca. Dokładny termin może przesuwać się wraz z datą siewu, temperaturą wiosną i tempem rozwoju roślin. Pożytek przypada więc na początek lata.
Czy warto siać anyż specjalnie dla pszczół?
Najbardziej uzasadniona jest jego uprawa jako rośliny przyprawowej lub zielarskiej, która przy okazji wzbogaca bazę pożytkową. Siew wyłącznie dla produkcji miodu jest obarczony dużą niepewnością, ponieważ brak krajowych danych o stabilnej wydajności z hektara. W większej mieszance roślin kwitnących latem anyż może być wartościowym uzupełnieniem.
Czy z anyżu można uzyskać miód odmianowy?
Brak potwierdzeń, aby miód anyżowy był w Polsce regularnie pozyskiwany i sprzedawany jako miód odmianowy. Teoretycznie udział nektaru anyżu w miodzie może wzrosnąć przy dużej, zwartej plantacji i małej konkurencji innych roślin, lecz nie jest to typowy kierunek produkcji.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.