Informacja: Nie należy przenosić na gorczycę czarną wartości wydajności miodowej i pyłkowej podawanych dla gorczycy jasnej, rzepaku albo całego rodzaju Brassica. Dla gorczycy czarnej brakuje wiarygodnych polskich danych hektarowych.
Charakterystyka
Gorczyca czarna, nazywana także kapustą czarną lub kapustą gorczycą, jest wysoką rośliną jednoroczną z rodziny kapustowatych. Zwykle dorasta do około 0,5–1,5 m, a w dobrych warunkach może być wyższa. Ma wzniesioną, rozgałęzioną łodygę, u dołu zwykle szorstko owłosioną, a wyżej prawie nagą. Dolne liście są duże i lirowato pierzastodzielne, natomiast górne wyraźnie węższe, lancetowate. Drobne, czteropłatkowe kwiaty są żółte i tworzą wydłużające się grona. Cechą pomocną w rozpoznaniu są krótkie, równowąskie łuszczyny przylegające do osi kwiatostanu; zawierają ciemnobrunatne lub niemal czarne nasiona.
Siedlisko
We florze Polski jest traktowana jako zadomowiony antropofit, spotykany przede wszystkim na siedliskach przekształconych przez człowieka. Rośnie na przydrożach, terenach ruderalnych, w zaroślach, rowach i w pobliżu pól, a także bywa uprawiana na nasiona przyprawowe. Wymaga stanowiska słonecznego oraz gleby zasobnej w składniki pokarmowe i wapń, o odczynie zbliżonym do obojętnego. Gorczyca czarna ma większe wymagania glebowe i wilgotnościowe niż gorczyca biała; źle znosi gleby podmokłe, nieprzepuszczalne oraz długotrwały niedobór wody.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VI-IX
Termin kwitnienia zależy od terminu wysiewu — w konkretnym miejscu może wypadać w innym okresie niż podany zakres.
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Kwitnąca gorczyca czarna może dostarczać rodzinom pszczelim zarówno nektaru, jak i pyłku. Pszczoła miodna odwiedza jej kwiaty, jednak praktyczne znaczenie gatunku dla pasieki ogranicza w Polsce niewielka skala upraw i rzadkie tworzenie rozległych, jednocześnie kwitnących łanów. Może być wartościowym pożytkiem uzupełniającym na plantacji prowadzonej na nasiona albo w większym skupieniu roślin ruderalnych. Termin pożytku można częściowo kształtować terminem siewu, lecz opóźniony siew zwykle ogranicza rozwój roślin. Nie ma dostatecznie mocnych danych, aby podawać krajową normę miododajności lub pyłkodajności w kg/ha.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Gorczyca czarna a pszczoły
Jaka jest aktualna nazwa łacińska gorczycy czarnej?
W aktualnym ujęciu Plants of the World Online za nazwę akceptowaną uznaje się Mutarda nigra (L.) Bernh. Nazwa Brassica nigra (L.) W.D.J.Koch pozostaje szeroko używanym synonimem, zwłaszcza w polskiej literaturze rolniczej i botanicznej.
Czy gorczyca czarna jest miododajna?
Tak. Kwiaty gorczycy czarnej są odwiedzane przez pszczołę miodną i dostarczają nektaru. Jej znaczenie dla pasieki zależy jednak od wielkości oraz zwartości kwitnącej plantacji, a w Polsce gatunek jest uprawiany na małej powierzchni.
Jaka jest wydajność miodowa gorczycy czarnej?
Brakuje wiarygodnej polskiej wartości wydajności miodowej w kg/ha. Zagraniczne zestawienia podają bardzo zróżnicowane oceny, dlatego nie powinno się traktować pojedynczych wartości z innych krajów jako normy dla polskich plantacji.
Czy gorczyca czarna jest pyłkodajna?
Tak, pszczoły mogą zbierać z niej pyłek. Źródła jakościowe oceniają jej wartość pyłkową korzystnie, ale nie ma dobrze potwierdzonej polskiej wydajności pyłkowej wyrażonej w kg/ha.
Kiedy kwitnie gorczyca czarna?
W Polsce najczęściej kwitnie od czerwca do sierpnia. Termin zależy od terminu siewu, przebiegu pogody i stanowiska, a pojedyncze rośliny mogą kwitnąć także we wrześniu.
Czy gorczyca czarna może być pożytkiem po rzepaku?
Może uzupełniać bazę pokarmową po głównych pożytkach wiosennych, jeśli zostanie wysiana tak, aby jej kwitnienie przypadło na okres niedoboru nektaru i pyłku. Trzeba jednak pamiętać, że nie powinna być uprawiana w płodozmianie bezpośrednio po innych roślinach kapustowatych ze względu na wspólne choroby i szkodniki.
Czy gorczyca czarna jest bardziej miododajna od gorczycy białej?
Nie ma podstaw do takiego porównania w warunkach Polski. Gorczyca biała jest znacznie częściej uprawiana i ma lepiej udokumentowane krajowe wydajności pożytkowe, natomiast dla gorczycy czarnej brakuje porównywalnych danych hektarowych.
Czy gorczyca czarna daje spadź?
Nie ma wiarygodnych danych wskazujących, aby była użytkowym źródłem spadzi dla pszczół.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.