Informacja: Nie należy przenosić zagranicznych obserwacji intensywnego oblotu ani informacji o miodzie krokoszowym bezpośrednio na polską wydajność pożytku. Brakuje krajowych danych pozwalających rzetelnie określić liczbę kilogramów miodu lub pyłku z hektara.
Charakterystyka
Krokosz barwierski jest wzniesioną, silnie rozgałęzioną rośliną jednoroczną z rodziny astrowatych. Dorasta zwykle do 30–150 cm. Początkowo tworzy rozetę liści, później sztywną łodygę zakończoną licznymi rozgałęzieniami, z których każde może wytworzyć koszyczek kwiatowy. Liście są podługowate, skórzaste i siedzące; u wielu odmian ich brzegi lub wierzchołki mają ostre kolce, lecz znane są również odmiany bezkolcowe. Koszyczki zawierają liczne kwiaty rurkowate, najczęściej żółte, pomarańczowe lub czerwieniejące. Owocem jest biała lub jasna niełupka z nasieniem bogatym w olej.
Siedlisko
Gatunek pochodzi z obszaru od środkowej i wschodniej Turcji po Iran, a w Polsce jest rośliną obcą uprawianą przede wszystkim jako niszowa roślina oleista i barwierska. Wymaga stanowiska słonecznego oraz gleby dostatecznie głębokiej i dobrze przepuszczalnej; najlepiej rozwija się bez długotrwałych zastoin wody. Wytwarza silny korzeń palowy, który umożliwia wykorzystanie wody z głębszych warstw gleby, dlatego lepiej znosi okresowe niedobory wilgoci niż wiele roślin o płytszym systemie korzeniowym. Nie jest jednak odporny na długie zalanie i podmoknięcie.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VII-VIII
Termin kwitnienia zależy od terminu wysiewu — w konkretnym miejscu może wypadać w innym okresie niż podany zakres.
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Krokosz jest pożytkiem nektarowo-pyłkowym. Pszczoła miodna chętnie odwiedza jego kwiaty, zbierając oba rodzaje pokarmu, a na dużych plantacjach może pracować na nich intensywnie. Koszyczki na pędach głównych zakwitają przed tymi na rozgałęzieniach dalszego rzędu, natomiast kwiaty w pojedynczym koszyczku rozwijają się stopniowo od obrzeża ku środkowi. Dzięki temu kwitnący łan może zapewniać pożytek przez około 10 dni do miesiąca. W Polsce krokosz należy traktować przede wszystkim jako późnoletni pożytek uzupełniający, ponieważ jego uprawa jest mało rozpowszechniona, a krajowe dane o wydajności miodowej i pyłkowej nie są dostępne. O wartości dla pasieki decydują więc przede wszystkim powierzchnia plantacji, obsada kwiatów oraz warunki pogody podczas kwitnienia.
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Krokosz barwierski a pszczoły
Czy krokosz barwierski jest miododajny?
Tak. Pszczoły miodne zbierają z jego kwiatów nektar, a w rejonach większej uprawy może powstawać miód z wyraźnym udziałem krokosza. Dla Polski nie ma jednak wiarygodnych danych o wydajności miodowej w kg/ha.
Czy krokosz barwierski daje pszczołom pyłek?
Tak. Kwiaty krokosza są źródłem pyłku aktywnie zbieranego przez pszczoły miodne. Nie ustalono jednak wiarygodnej wydajności pyłkowej tej rośliny w polskich warunkach uprawy.
Kiedy kwitnie krokosz barwierski?
Przy wiosennym siewie w Polsce przypada to zwykle na lipiec i sierpień. Dokładny termin zależy od odmiany, daty siewu, temperatury i przebiegu sezonu.
Jak długo kwitnie krokosz barwierski?
Kwitnienie pojedynczej rośliny może rozciągać się od około 10 dni do miesiąca. Najpierw rozwijają się koszyczki na pędach głównych, później na kolejnych rozgałęzieniach.
Czy krokosz barwierski dobrze znosi suszę?
Dobrze znosi okresowy niedobór wody dzięki głębokiemu korzeniowi palowemu. Nie oznacza to pełnej odporności na suszę: silny deficyt wody może ograniczać wzrost, liczbę koszyczków i wartość pożytkową plantacji.
Czy warto wysiewać krokosz dla pszczół?
Może uzupełniać bazę pożytkową na ciepłych, suchszych stanowiskach, zwłaszcza gdy ma zakwitnąć w okresie letnim. Ze względu na niszową skalę upraw i brak krajowych danych ilościowych nie powinien być planowany jako pewna podstawa miodobrania.
Czy z krokosza można uzyskać miód odmianowy?
Jest to możliwe tam, gdzie krokosz występuje na dużych, zwartych powierzchniach i dominuje w zasięgu lotu pszczół. W Polsce byłby to miód rzadki, ponieważ uprawa krokosza ma obecnie ograniczoną skalę.
Czy krokosz barwierski jest rośliną wiatropylną?
Nie. Krokosz jest przede wszystkim samopylny, ale zapylenie krzyżowe i przenoszenie pyłku między roślinami odbywa się głównie z udziałem owadów, w tym pszczół miodnych.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.