Informacja: Podawana wydajność 360 kg/ha pochodzi ze specjalistycznego zestawienia, lecz brak współczesnych polskich doświadczeń porównawczych pozwalających określić jej zmienność między stanowiskami, odmianami i latami. Nie należy traktować tej wartości jako gwarantowanego plonu miodu.
Charakterystyka
Łyszczec wiechowaty, nazywany także gipsówką wiechowatą lub waplinkiem, jest kępiastą byliną o głębokim korzeniu palowym i kulistym, bardzo silnie rozgałęzionym pokroju. Osiąga zwykle 40–100 cm wysokości. Wzniesione, cienkie pędy tworzą lekką, szeroką wiechę z ogromną liczbą drobnych kwiatów. Liście wyrastają naprzeciwlegle, są wąskolancetowate, ostro zakończone i często sinawozielone od woskowego nalotu. Kwiaty są najczęściej białe, rzadziej różowawe, pięciopłatkowe; po przekwitnieniu powstają kuliste torebki z drobnymi czarnymi nasionami.
Siedlisko
Jest rodzimym, lecz rzadkim składnikiem flory Polski, związanym przede wszystkim z ciepłymi i suchymi siedliskami na piaskach oraz podłożach zasobnych w wapń. Naturalnie może rosnąć m.in. na wydmach, nasłonecznionych zboczach i w widnych borach. Jest też uprawiany jako bylina ozdobna i roślina na kwiat cięty. Najlepiej udaje się w pełnym słońcu, na lekkiej, głębokiej i bardzo przepuszczalnej glebie; źle znosi długotrwałe zastoiska wody, a po dobrym ukorzenieniu dobrze toleruje suszę.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VI-VIII
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
360–360 kg/ha
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Łyszczec wiechowaty dostarcza pszczołom przede wszystkim nektaru, a jego wartość wynika z bardzo licznych drobnych kwiatów rozwijających się przez kilka tygodni w pełni lata. Literatura pszczelarska podaje wydajność miodową 360 kg/ha, lecz taką wartość można odnosić wyłącznie do dobrze prowadzonej, zwartej uprawy, nie do roślin rosnących pojedynczo w ogrodzie. Pyłek jest dostępny dla pszczół, tworzy kremowobiałe obnóża, ale nie określono wiarygodnie jego wydajności powierzchniowej. Dla owadów zapylających korzystniejsze są formy o kwiatach pojedynczych; odmiany pełne mają zmienioną budowę kwiatów i mogą zapewniać mniej dostępnego pyłku.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Łyszczec wiechowaty a pszczoły
Czy łyszczec wiechowaty jest miododajny?
Tak. Pszczoły korzystają z nektaru jego licznych, drobnych kwiatów. Przy większej, zwartej uprawie może być wartościowym pożytkiem letnim.
Jaka jest wydajność miodowa łyszczca wiechowatego?
W specjalistycznej literaturze pszczelarskiej podano 360 kg miodu z hektara. Jest to wartość potencjalna dla dobrze rozwiniętej uprawy, zależna od warunków stanowiska i przebiegu pogody.
Kiedy kwitnie łyszczec wiechowaty?
Zwykle od czerwca do sierpnia. Kwitnienie pojedynczej rośliny albo plantacji trwa najczęściej około 4–6 tygodni.
Czy pszczoły zbierają pyłek z gipsówki wiechowatej?
Tak, pyłek jest dla nich dostępny, ale nie ma wiarygodnych danych o wydajności pyłkowej łyszczca w kg/ha.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z łyszczca wiechowatego?
Obnóża pyłkowe formowane przez pszczoły z pyłku łyszczca wiechowatego mają barwę kremowobiałą.
Czy gipsówka wiechowata to ta sama roślina co łyszczec wiechowaty?
Tak. Gipsówka wiechowata jest powszechnie używaną nazwą zwyczajową gatunku Gypsophila paniculata, którego poprawna polska nazwa brzmi łyszczec wiechowaty.
Czy do ogrodu dla pszczół lepsza jest gipsówka pojedyncza czy pełna?
Lepszym wyborem są formy o kwiatach pojedynczych. Odmiany pełne mają przekształcone elementy kwiatu, dlatego mogą udostępniać owadom mniej pyłku.
Czy łyszczec wiechowaty jest rodzimy w Polsce?
Tak, jest rodzimym, ale rzadkim gatunkiem polskiej flory. Naturalne stanowiska są związane głównie z ciepłymi, suchymi siedliskami piaszczystymi i wapiennymi.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.