Informacja: Mahonia pospolita jest gatunkiem obcym w Polsce, lokalnie naturalizującym się i wskazywanym jako potencjalnie inwazyjny. Nie należy sadzić jej w pobliżu cennych siedlisk przyrodniczych ani wprowadzać do lasów. W polskim piśmiennictwie często występuje jako Mahonia aquifolium, natomiast Plants of the World Online przyjmuje nazwę Berberis aquifolium Pursh.
Charakterystyka
Mahonia pospolita, nazywana też mahonią ostrolistną, złocigroniem lub ościałem, jest zimozielonym krzewem z rodziny berberysowatych. Zwykle dorasta do około 1 m wysokości i tworzy sztywne, słabo rozgałęzione, wzniesione pędy. Ma błyszczące, skórzaste liście nieparzystopierzaste, złożone z kolczasto ząbkowanych listków podobnych do liści ostrokrzewu. Wiosną na końcach zeszłorocznych pędów rozwijają się gęste grona żółtych, pachnących kwiatów. Po kwitnieniu dojrzewają ciemnogranatowe owoce pokryte sinawym nalotem. Charakterystyczną cechą kwiatów są pręciki reagujące na dotyk szybkim ruchem w kierunku słupka.
Siedlisko
Gatunek pochodzi z zachodniej części Ameryki Północnej. W Polsce jest rośliną obcą, powszechnie sadzoną jako krzew ozdobny w ogrodach, parkach, na cmentarzach i osiedlach; miejscami dziczeje oraz naturalizuje się, także w środowisku leśnym. Dobrze znosi zacienienie, ale najlepiej rozwija się na stanowiskach osłoniętych, słonecznych lub lekko ocienionych. Wymaga podłoża dostatecznie wilgotnego, próchnicznego i przepuszczalnego; źle rośnie na glebach ciężkich, bagiennych i silnie kwaśnych.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · IV-V
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Mahonia dostarcza pszczołom nektaru i pyłku w kwietniu oraz maju, a więc w okresie intensywnego rozwoju rodzin po zimie. Z pojedynczego kwiatu może pochodzić około 2,3 mg nektaru o koncentracji cukrów 46–50%, co odpowiada średnio około 1,1 mg cukrów. Robotnice przynoszą z niej szarożółte obnóża. Jest wartościowym uzupełnieniem wczesnowiosennej bazy pokarmowej w ogrodach i zieleni miejskiej, zwłaszcza tam, gdzie występuje w większych skupieniach. Nie jest jednak pożytkiem towarowym: brak danych o wydajności z hektara, a krzew najczęściej rośnie pojedynczo lub w niewielkich nasadzeniach.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Mahonia pospolita a pszczoły
Czy mahonia pospolita jest dobra dla pszczół?
Tak. W kwietniu i maju dostarcza pszczołom zarówno nektaru, jak i pyłku, dlatego może wspierać wiosenny rozwój rodzin. Jej znaczenie jest największe w ogrodach, parkach i większych nasadzeniach miejskich.
Kiedy kwitnie mahonia pospolita?
W Polsce kwitnie najczęściej od kwietnia do maja. Kwitnienie pojedynczego krzewu trwa zwykle około dwóch tygodni, a jego dokładny termin zależy od przebiegu wiosennej pogody.
Jaka jest miododajność mahonii pospolitej?
Nie ma wiarygodnie ustalonej wydajności miodowej mahonii w kg z hektara. Wiadomo natomiast, że pojedynczy kwiat może wydzielić około 2,3 mg nektaru o zawartości cukrów 46–50%, czyli średnio około 1,1 mg cukrów.
Czy mahonia pospolita daje pyłek?
Tak. Pszczoły miodne zbierają z jej kwiatów pyłek, ale brak wiarygodnych danych o wydajności pyłkowej w kg z hektara. Jest to przede wszystkim lokalny pożytek dla rodzin korzystających z nasadzeń ozdobnych.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z mahonii pospolitej?
Obnóża pyłkowe formowane przez pszczoły z pyłku mahonii pospolitej są szarożółte.
Czy warto sadzić mahonię przy pasiece?
Warto ją sadzić jako uzupełnienie najwcześniejszych pożytków, szczególnie na działkach, w ogrodach i w zieleni wokół pasieki. Nawet większa liczba krzewów nie zastąpi jednak areałowego pożytku zapewniającego towarowy wziątek.
Czy Mahonia aquifolium i Berberis aquifolium to ten sam gatunek?
Tak. Mahonia aquifolium jest nazwą szeroko używaną w polskim ogrodnictwie i literaturze, natomiast Plants of the World Online uznaje obecnie nazwę Berberis aquifolium Pursh.
Czy mahonia pospolita jest gatunkiem inwazyjnym?
W Polsce jest gatunkiem obcym, miejscami dziczejącym i naturalizującym się. Bywa wskazywana jako roślina potencjalnie inwazyjna, dlatego nie powinno się jej sadzić w lasach ani w sąsiedztwie cennych siedlisk przyrodniczych.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.