Przejdź do treści
Opublikowany

Mak lekarski

Papaver somniferum L.

Informacja: Roślina zawiera alkaloidy opium, szczególnie w zielonych częściach i soku mlecznym. Uprawa maku w Polsce podlega szczególnym przepisom; przed siewem na cele inne niż ozdobne należy sprawdzić aktualne wymagania oraz wykaz dopuszczonych odmian.

Charakterystyka

Mak lekarski, nazywany też makiem ogrodowym lub uprawnym, jest sinozieloną rośliną jednoroczną, zwykle dorastającą do około 60–150 cm. Ma wzniesioną, sztywną łodygę z woskowym nalotem; po uszkodzeniu wydziela biały sok mleczny. Duże liście są nieregularnie ząbkowane lub klapowane, siedzące i obejmują łodygę nasadą. Pojedyncze, okazałe kwiaty rozwijają cztery pomarszczone w pąku płatki, najczęściej białe, różowe albo fioletowe, czasem czerwone, zwykle z ciemniejszą plamą u nasady. W środku kwiatu znajduje się bardzo dużo pręcików otaczających charakterystyczne, płaskie znamię. Owocem jest duża, kulista lub jajowata makówka zawierająca liczne drobne nasiona.

Siedlisko

Gatunek ma rodzimy zasięg w zachodniej i środkowej części basenu Morza Śródziemnego, natomiast w Polsce jest rośliną uprawną. Uprawia się go na nasiona i do celów przemysłowych, a rośliny mogą przejściowo dziczeć w pobliżu ogrodów, na terenach ruderalnych lub miejscach po dawnej uprawie. Najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych, w glebach żyznych, przepuszczalnych i równomiernie wilgotnych, lecz nie toleruje długotrwałego zastoju wody.

Kalendarz kwitnienia

kalendarz kwitnienia · VI-VII

Termin kwitnienia zależy od terminu wysiewu — w konkretnym miejscu może wypadać w innym okresie niż podany zakres.

Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).

Ocena pożytkowa

nektar

pyłek

spadź

Pewność parametrów: średnia.

Znaczenie pszczelarskie

Mak lekarski jest pożytkiem wyłącznie pyłkowym. Kwiaty nie oferują nektaru, lecz liczne pręciki udostępniają pszczołom obfity pyłek po otwarciu kwiatu. Znaczenie dla pasieki może być wyraźne tylko tam, gdzie mak występuje na większych, równocześnie kwitnących plantacjach; pojedyncze rośliny w ogrodzie nie tworzą pożytku towarowego. Kwitnienie przypada zwykle na okres wczesnego lata i trwa stosunkowo krótko na pojedynczej plantacji. Obecność pyłku maku w miodzie świadczy o oblocie kwiatów, ale nie oznacza pozyskania nektaru ani możliwości uzyskania miodu makowego.

Gdzie ją uprawiają - wg województw

uprawy (ARiMR 2026)

Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.

Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki

Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.

Najczęstsze pytania - Mak lekarski a pszczoły

Czy mak lekarski jest miododajny?

Nie jest rośliną nektarodajną. Kwiaty maku lekarskiego nie wytwarzają nektaru, dlatego nie stanowią źródła miodu nektarowego.

Czy mak lekarski daje pyłek pszczołom?

Tak. Liczne pręciki dostarczają pyłku, a pszczoły miodne wyraźnie interesują się kwitnącymi plantacjami. Największe znaczenie pożytkowe ma mak uprawiany na większym areale.

Ile pyłku z hektara maku lekarskiego może zebrać pszczoła?

Brakuje wiarygodnej wartości wydajności pyłkowej w kg/ha odnoszącej się do maku lekarskiego uprawianego w Polsce. Nie należy zastępować jej danymi dotyczącymi maku polnego ani innych gatunków maku.

Kiedy kwitnie mak lekarski?

W Polsce najczęściej kwitnie w czerwcu i lipcu. Dokładny termin zależy od pogody, odmiany oraz terminu siewu.

Czy można uzyskać miód makowy?

Nie jako miód nektarowy z maku lekarskiego, ponieważ jego kwiaty nie dostarczają nektaru. Pyłek maku może jednak występować w miodzie zebranym z innych roślin kwitnących w tym samym czasie.

Czy pyłek maku lekarskiego ma wysoką zawartość białka?

W badaniu pyłku zbieranego przez pszczoły z maku lekarskiego stwierdzono około 36,82% białka dla kwiatów purpurowych i 40,86% dla białych. Wynik dotyczy badanych plantacji i nie zastępuje pełnej oceny wartości pokarmowej pyłku.

Czy uprawa maku lekarskiego jest w Polsce regulowana?

Tak. Mak lekarski zawiera alkaloidy opium, a jego uprawa podlega szczególnym przepisom. Przed rozpoczęciem uprawy należy sprawdzić aktualne wymogi prawne oraz informacje o dopuszczonych odmianach.

Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.