Informacja: Morela kwitnie wyjątkowo wcześnie. Nawet krótkotrwałe przymrozki mogą uszkodzić kwiaty, a chłodna lub deszczowa pogoda ogranicza oblot pszczół i skuteczność zapylenia.
Charakterystyka
Morela pospolita, nazywana też morelą zwyczajną, jest niewielkim drzewem owocowym, zwykle osiągającym 3–8 m wysokości i tworzącym szeroką koronę. Ma szerokojajowate, często niemal okrągłe liście z sercowatą nasadą oraz piłkowanym brzegiem. Białe lub lekko różowe, pięciopłatkowe kwiaty rozwijają się na bardzo krótkich szypułkach przed pojawieniem się liści. Owocem jest omszony, żółtopomarańczowy pestkowiec, często z czerwonym rumieńcem.
Siedlisko
Gatunek pochodzi z Azji Środkowej i północno-środkowych Chin; w Polsce nie jest rodzimy i uprawia się go przede wszystkim w sadach oraz ogrodach. Wymaga stanowiska słonecznego, ciepłego i osłoniętego od silnych wiatrów. Najlepiej rośnie na glebach żyznych, głębokich i przepuszczalnych, między innymi lessowych; źle znosi gleby ciężkie, podmokłe, bardzo piaszczyste i kwaśne. Sad warto zakładać poza zastoiskami mrozowymi, ponieważ wyjątkowo wczesny rozwój pąków zwiększa ryzyko uszkodzeń przez mróz i przymrozki.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · IV
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
2–26 kg/ha
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Morela dostarcza pszczołom nektaru i przede wszystkim pyłku bardzo wcześnie w sezonie, gdy rodziny rozpoczynają intensywny rozwój. Kwiaty są dla robotnic atrakcyjnym źródłem pyłku, a obnóża mają barwę żółtawobrązową. Potencjał miodowy sadów jest niewielki i wynosi 1,5–25,5 kg/ha, dlatego morela ma znaczenie głównie jako pożytek rozwojowy, a nie towarowy. O wykorzystaniu kwiatów decyduje pogoda: podczas chłodu, opadów i przymrozków zarówno lot pszczół, jak i zapylenie kwiatów są ograniczone. W sadach odmian wymagających zapylenia krzyżowego obecność owadów zapylających bezpośrednio wpływa na zawiązywanie owoców.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Morela pospolita a pszczoły
Kiedy kwitnie morela pospolita?
Morela kwitnie zwykle w kwietniu, a na szczególnie ciepłych stanowiskach może rozpocząć kwitnienie już pod koniec marca. Kwitnienie pojedynczego drzewa trwa przeważnie około 1–1,5 tygodnia.
Czy morela jest miododajna?
Tak, kwiaty moreli dostarczają nektaru, ale jej znaczenie miodowe jest ograniczone. Wydajność miodowa jest oceniana na 1,5–25,5 kg/ha, dlatego nie jest to pożytek porównywalny z silnymi roślinami towarowymi.
Ile miodu może dać hektar moreli?
W dostępnej literaturze pszczelarskiej dla moreli podawana jest wydajność miodowa od 1,5 do 25,5 kg/ha. Rzeczywisty efekt zależy od obfitości kwitnienia, pogody i aktywności rodzin pszczelich.
Czy pszczoły zbierają pyłek z moreli?
Tak. Morela jest dobrym źródłem bardzo wczesnego pyłku, a pszczoły wykorzystują jej kwiaty głównie właśnie w tym celu. Jeden kwiat może dostarczyć około 1,5–1,7 mg pyłku, lecz brak wiarygodnej wartości wydajności pyłkowej w kg/ha.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z moreli?
Obnóża pyłkowe przynoszone z moreli mają barwę żółtawobrązową.
Czy morela jest dobrym pożytkiem wiosennym dla pszczół?
Jest wartościowym pożytkiem rozwojowym, ponieważ zakwita bardzo wcześnie i dostarcza pyłku oraz pewnej ilości nektaru. Jej znaczenie dla pasieki zależy jednak od powierzchni sadów i pogody podczas krótkiego okresu kwitnienia.
Czy pszczoły są potrzebne do zapylania moreli?
Owady zapylające poprawiają zapylenie kwiatów i zawiązywanie owoców, szczególnie u odmian wymagających pyłku innej odmiany. W sadach istotne jest także dobre pokrycie kwitnących drzew oblotem w krótkim terminie kwitnienia.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.