Informacja: Nie należy przenosić danych pożytkowych z żurawiny błotnej, borówki wysokiej ani z całego rodzaju Vaccinium. Kwiaty żurawiny mają pylniki otwierające się porami, a pszczoła miodna nie wykonuje zapylania wibracyjnego charakterystycznego dla trzmieli.
Charakterystyka
Żurawina wielkoowocowa, nazywana także żurawiną amerykańską, jest niską, zimozieloną krzewinką o płożących pędach wegetatywnych, które mogą osiągać około 2 m długości. Krótsze pędy owoconośne wznoszą się zwykle na 10–15 cm. Liście są małe, skórzaste i ciemnozielone. Różowe lub różowobiałe kwiaty mają cztery płatki silnie odgięte ku tyłowi oraz wydłużone pręciki skupione wokół słupka. Owocem jest duża, najczęściej czerwona do ciemnoczerwonej jagoda, wyraźnie większa od owoców rodzimej żurawiny błotnej.
Siedlisko
Gatunek pochodzi ze wschodniej części Ameryki Północnej, gdzie rośnie na kwaśnych, wilgotnych torfowiskach, bagnach i obrzeżach zbiorników wodnych. W Polsce nie jest rodzimy i występuje przede wszystkim w uprawie. Plantacje wymagają silnie kwaśnego, lekkiego podłoża o dużej zawartości próchnicy lub torfu oraz stałej, ale regulowanej wilgotności. Termin kwitnienia i długość kwitnienia różnią się między odmianami.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VI-VII
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Żurawina wielkoowocowa jest przede wszystkim rośliną wymagającą zapylania, a nie pożytkiem nastawionym na produkcję miodu. Pszczoły miodne odwiedzają jej kwiaty głównie po nektar i mogą przy tym zapylać rośliny, jednak pyłek z porowatych pylników zbierają rzadko. Trzmiele skuteczniej uwalniają pyłek dzięki zapylaniu wibracyjnemu, dlatego zwykle są efektywniejszymi zapylaczami. Rozległa plantacja może intensywnie przyciągać pszczoły podczas kwitnienia, ale dostępność nektaru bywa ograniczona, zwłaszcza w chłodną, deszczową lub wietrzną pogodę. Nie należy oczekiwać pewnego pożytku towarowego ani miodu odmianowego z żurawiny.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Żurawina wielkoowocowa a pszczoły
Czy żurawina wielkoowocowa jest miododajna?
Pszczoły miodne pobierają z jej kwiatów nektar, ale żurawina wielkoowocowa ma niewielkie znaczenie jako pożytek miodowy. Na plantacji najważniejsza jest usługa zapylania, a nie produkcja miodu.
Czy z żurawiny wielkoowocowej można uzyskać miód odmianowy?
Nie należy na to liczyć. Dostępność nektaru jest zmienna i zwykle zbyt mała, aby żurawina była pewną podstawą miodu towarowego.
Czy pszczoły miodne zbierają pyłek z żurawiny wielkoowocowej?
Mogą go zbierać, ale robią to rzadko. Pyłek jest uwalniany z pylników przez otwory, a pszczoły miodne nie potrafią skutecznie wytrząsać go wibracją tak jak trzmiele.
Dlaczego trzmiele lepiej zapylają żurawinę wielkoowocową niż pszczoły?
Trzmiele wykonują zapylanie wibracyjne: wprawiają kwiat w drgania, co skutecznie uwalnia pyłek z porowatych pylników. Pszczoły miodne zapylają żurawinę podczas odwiedzin, lecz zwykle robią to mniej efektywnie.
Kiedy kwitnie żurawina wielkoowocowa w Polsce?
Najczęściej kwitnie od początku czerwca do początku lipca. Dokładny termin oraz długość kwitnienia zależą od odmiany i pogody; w polskich obserwacjach odmiany kwitły zwykle przez około 3–4 tygodnie.
Czy plantacja żurawiny zapewnia pszczołom dobry pożytek?
Nie zawsze. Kwiaty są odwiedzane po nektar, ale sama plantacja może oferować rodzinom pszczelim za mało zasobów, zwłaszcza podczas deszczu i wiatru. Przy dłuższym ustawieniu pasieki należy ocenić także dostępność innych roślin pożytkowych w otoczeniu.
Czy żurawina wielkoowocowa jest rodzimym gatunkiem w Polsce?
Nie. Vaccinium macrocarpon pochodzi z Ameryki Północnej i w Polsce jest uprawianą krzewinką owocową. Rodzimym, dziko rosnącym gatunkiem jest żurawina błotna.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.