Informacja: Nie należy przypisywać arbuzowi wydajności miodowej lub pyłkowej podawanej dla dyni, ogórka, melona albo całej rodziny dyniowatych. W uprawie odmian beznasiennych konieczna jest obecność zapylacza dostarczającego żywotnego pyłku oraz aktywność owadów zapylających.
Charakterystyka
Arbuz zwyczajny, nazywany także kawonem, jest ciepłolubną rośliną jednoroczną o długich, płożących się pędach, które mogą również wspinać się dzięki rozgałęzionym wąsom czepnym. Liście są duże, szorstko owłosione i głęboko powcinane. Na jednej roślinie rozwijają się oddzielne, żółte kwiaty męskie i żeńskie. Kwiat żeński łatwo rozpoznać po dolnej zalążni przypominającej mały owoc. Owocem jest duża, kulista lub wydłużona jagoda typu pepo o twardej skórce i soczystym miąższu.
Siedlisko
Gatunek pochodzi z północno-wschodniej Afryki, a w Polsce jest rośliną uprawną, nierodzimą. Wymaga pełnego nasłonecznienia, wysokiej temperatury, długiego okresu bez przymrozków oraz żyznej, szybko nagrzewającej się i przepuszczalnej gleby o stabilnej wilgotności. W polskich warunkach najczęściej uprawia się go z rozsady; w chłodniejszych rejonach powodzenie uprawy zwiększają osłony i ściółkowanie gleby.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VI-VIII
Termin kwitnienia zależy od terminu wysiewu — w konkretnym miejscu może wypadać w innym okresie niż podany zakres.
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Arbuz jest pożytkiem pomocniczym, którego znaczenie dla pasieki wynika przede wszystkim z zapylania plantacji. Pszczoły miodne odwiedzają kwiaty po nektar i pyłek, a ich wizyty umożliwiają przeniesienie ciężkiego, nieprzenoszonego przez wiatr pyłku na kwiaty żeńskie. Liczba skutecznych wizyt wpływa na zawiązywanie, wielkość i jakość owoców. Kwitnienie pojedynczego kwiatu jest krótkie, dlatego oblot koncentruje się w okresie jego otwarcia i zależy od ciepłej, sprzyjającej lotom pogody. Nawet większa plantacja nie daje podstaw do przewidywania odmianowego miodu arbuzowego ani określonego zbioru miodu z hektara w Polsce.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Arbuz zwyczajny (kawon) a pszczoły
Czy arbuz zwyczajny i kawon to ta sama roślina?
Tak. Kawon jest poprawną alternatywną nazwą polską arbuza zwyczajnego, czyli Citrullus lanatus.
Czy arbuz jest rośliną miododajną?
Kwiaty arbuza dostarczają pszczołom nektaru, lecz jego znaczenie pszczelarskie wiąże się głównie z zapylaniem plantacji. Nie ma wiarygodnych danych pozwalających określić wydajność miodową arbuza w kg/ha w polskich warunkach.
Czy arbuz daje pszczołom pyłek?
Tak. Pyłek oferują przede wszystkim kwiaty męskie. Jest on przenoszony przez pszczoły na kwiaty żeńskie, co warunkuje prawidłowe zawiązywanie owoców.
Czy pszczoły są potrzebne do zapylenia arbuza?
Tak. Pyłek arbuza jest ciężki i nie jest skutecznie przenoszony przez wiatr. Owady, w tym pszczoła miodna, są ważne dla zapylenia kwiatów żeńskich oraz uzyskania dobrze wykształconych owoców.
Kiedy arbuz kwitnie w Polsce?
W uprawie polowej arbuz kwitnie zwykle od czerwca do sierpnia. Dokładny termin zależy przede wszystkim od terminu przygotowania rozsady i sadzenia, przebiegu temperatur oraz uprawianej odmiany.
Czy arbuz jest rośliną jednopienną?
Tak. Na jednej roślinie rozwijają się oddzielne kwiaty męskie i żeńskie. Kwiat żeński ma u nasady wyraźnie zgrubiałą zalążnię, wyglądającą jak mały arbuz.
Czy z plantacji arbuza można uzyskać miód odmianowy?
Nie ma podstaw, aby traktować arbuza jako źródło miodu odmianowego w Polsce. Kwiaty są ważnym zasobem dla zapylaczy, ale uprawa służy przede wszystkim produkcji owoców zależnej od ich pracy.
Czy odmiany beznasienne arbuza wymagają zapylacza?
Tak. Odmiany triploidalne, uprawiane dla owoców bez nasion, wymagają w plantacji odmiany zapylającej dostarczającej żywotnego pyłku oraz aktywnego oblotu przez owady.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.