Przejdź do treści
Opublikowany

Dynia olbrzymia

Cucurbita maxima Duchesne

Informacja: Wydajności 30–50 kg/ha nie należy przenosić na inne gatunki dyni ani traktować jako gwarantowanego zbioru miodu. Zależy ona od odmiany, liczby kwiatów, pogody, kondycji plantacji i liczebności zapylaczy. Bardzo obfite nektarowanie pojedynczych kwiatów nie przekłada się automatycznie na wysoką wydajność hektarową.

Charakterystyka

Dynia olbrzymia jest silnie rosnącą rośliną jednoroczną z rodziny dyniowatych. Tworzy płożące lub wspinające się, zwykle kilkumetrowe pędy z wąsami czepnymi oraz duże, szorstkie liście o 5–7 płytkich klapach. Na jednej roślinie rozwijają się osobne kwiaty męskie i żeńskie; męskie są liczniejsze i wyrastają po kilka w kątach liści, a żeńskie są zwykle pojedyncze, z wyraźną zalążnią pod koroną. Kwiaty mają dużą, żółtą, lejkowatą koronę. Owoce są rzekomymi jagodami o bardzo zmiennym kształcie, wielkości i barwie; do tego gatunku należą między innymi typy Hokkaido i odmiany o bardzo dużych owocach.

Siedlisko

Gatunek pochodzi z Ameryki Południowej, gdzie występuje jako roślina uprawna od czasów prekolumbijskich. W Polsce jest rośliną nierodzimą, uprawianą jako warzywo i niekiedy na paszę. Najlepiej plonuje na stanowiskach ciepłych, słonecznych i osłoniętych, na glebie żyznej, próchnicznej oraz stale umiarkowanie wilgotnej. Jest wrażliwa na przymrozki, dlatego wysiew lub sadzenie wykonuje się po ustąpieniu zagrożenia chłodem.

Kalendarz kwitnienia

kalendarz kwitnienia · VII-X

Termin kwitnienia zależy od terminu wysiewu — w konkretnym miejscu może wypadać w innym okresie niż podany zakres.

Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).

Ocena pożytkowa

nektar

30–50 kg/ha

pyłek

spadź

Pewność parametrów: średnia.

Znaczenie pszczelarskie

Dynia olbrzymia zapewnia późnoletni pożytek przede wszystkim nektarowy. W warunkach Polski jej wydajność miodową określa się na 30–50 kg/ha, więc pojedyncza plantacja ma zazwyczaj znaczenie uzupełniające, choć kwiaty mogą być intensywnie oblatywane. Nektarowanie zaczyna się po otwarciu kwiatów, a kwiat pozostaje czynny zwykle tylko przez 7–10 godzin. W badaniach prowadzonych w Lublinie pszczoła miodna stanowiła 66–98,5% obserwowanych owadów odwiedzających kwiaty; największe nasilenie wizyt przypadało na godziny od 8:00 do 12:30. Kwiaty żeńskie wydzielają więcej nektaru niż męskie, natomiast pyłek jest dostępny głównie w kwiatach męskich i bywa zbierany przez pszczoły mniej intensywnie niż nektar.

Galeria

Zdjęcia gatunku

fot. Prenn

Gdzie ją uprawiają - wg województw

uprawy (ARiMR 2026)

Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.

Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki

Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.

Najczęstsze pytania - Dynia olbrzymia a pszczoły

Jaka jest miododajność dyni olbrzymiej?

W warunkach Polski wydajność miodową dyni olbrzymiej określa się na 30–50 kg/ha. Jest to pożytek nektarowy o umiarkowanej wydajności z hektara, mimo obfitego nektarowania pojedynczych kwiatów.

Kiedy kwitnie dynia olbrzymia?

Najczęściej kwitnie od lipca do początku października. Termin zależy od pogody, odmiany oraz daty siewu lub sadzenia; w badaniach prowadzonych w Lublinie okres kwitnienia trwał średnio 72–80 dni.

Ile nektaru wydziela kwiat dyni olbrzymiej?

W trzyletnich badaniach kwiaty żeńskie odmiany „Ambar” wydzielały średnio około 129 mg nektaru na kwiat. Nektar zawierał około 25–35% cukrów, przy czym dominowała sacharoza.

O jakiej porze pszczoły najintensywniej oblatują dynię olbrzymią?

Kwiaty otwierają się wcześnie rano i pozostają otwarte przez kilka godzin. W badaniach z Lublina pszczoły rozpoczynały oblot około 7:00–7:30, a największe nasilenie wizyt przypadało na godziny 8:00–12:30.

Czy pszczoły zbierają pyłek z dyni olbrzymiej?

Tak, ale pyłek jest zwykle pożytkiem drugorzędnym wobec nektaru. Polska literatura określa jego zbiór jako mało intensywny, natomiast badania terenowe potwierdziły obecność obnóży złożonych głównie z pyłku dyni u części pszczół miodnych.

Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z dyni olbrzymiej?

Obnóża pyłkowe z dyni olbrzymiej są żółte.

Czy pszczoły są potrzebne do zapylania dyni olbrzymiej?

Tak. Dynia olbrzymia jest owadopylna, a pszczoły miodne należą do jej częstych gości. Skuteczne przeniesienie odpowiedniej liczby ziaren pyłku na znamię zwiększa prawdopodobieństwo zawiązania owocu oraz liczbę wykształconych nasion.

Czy z dyni olbrzymiej można uzyskać miód odmianowy?

Nie jest to typowy pożytek towarowy. Nawet przy dużej, zwartej plantacji miód odmianowy z dyni byłby rzadkością, ponieważ wydajność z hektara jest umiarkowana, a kwitnienie poszczególnych kwiatów trwa krótko.

Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.