Informacja: Dynia oleista nie jest odrębnym gatunkiem botanicznym. Jest formą dyni zwyczajnej Cucurbita pepo L.; w polskich materiałach rolniczych spotyka się nazwę Cucurbita pepo convar. styriaca Grebenc., a nazwa Cucurbita pepo var. oleifera Pietsch jest traktowana w bazie Plants of the World Online jako synonim C. pepo.
Charakterystyka
Dynia oleista jest bezłupinową formą użytkową dyni zwyczajnej. Tworzy jednoroczne rośliny o długich, płożących lub wspinających się, szorstko owłosionych pędach wyposażonych w wąsy czepne. Liście są duże, dłoniasto klapowane i szorstkie. Na jednej roślinie rozwijają się osobno duże, żółte kwiaty męskie i żeńskie; kwiat żeński łatwo rozpoznać po zawiązku owocu pod koroną. Cechą użytkową tej formy są ciemnozielone nasiona o silnie zredukowanej, miękkiej okrywie nasiennej.
Siedlisko
W Polsce jest to ciepłolubna roślina uprawna przeznaczona głównie do produkcji nasion i oleju. Najlepiej udaje się na stanowiskach słonecznych, osłoniętych i szybko nagrzewających się, na glebach żyznych, próchnicznych, przepuszczalnych oraz utrzymujących umiarkowaną wilgotność. Jest wrażliwa na przymrozki, a susza w okresie kwitnienia i wzrostu owoców może ograniczać plon.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VI-IX
Termin kwitnienia zależy od terminu wysiewu — w konkretnym miejscu może wypadać w innym okresie niż podany zakres.
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: brak danych.
Znaczenie pszczelarskie
Kwiaty dyni oleistej dostarczają nektaru, a kwiaty męskie także pyłku. Są otwarte tylko przez krótki czas, przede wszystkim rano i w pierwszej części dnia, dlatego oblot ma charakter poranny. Zapylacze przenoszą pyłek z kwiatów męskich na żeńskie, co warunkuje prawidłowe zawiązywanie owoców i nasion. Plantacja może być lokalnym pożytkiem letnim, ale brak danych pozwalających uznać dynię oleistą za pewny pożytek towarowy lub podać jej własną wydajność miodową czy pyłkową w kg/ha. Wyniki uzyskane dla cukinii, kabaczka i innych form dyni zwyczajnej pokazują dużą zmienność nektarowania.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Dynia oleista a pszczoły
Czy dynia oleista jest osobnym gatunkiem?
Nie. Dynia oleista jest bezłupinową formą użytkową dyni zwyczajnej Cucurbita pepo L., uprawianą przede wszystkim dla nasion i oleju. W polskim nazewnictwie rolniczym spotyka się także określenie Cucurbita pepo convar. styriaca Grebenc.
Czy dynia oleista jest miododajna?
Tak, jej kwiaty wydzielają nektar i są odwiedzane przez owady zapylające, w tym pszczołę miodną. Zwykle ma jednak znaczenie lokalne i uzupełniające, zależne od wielkości plantacji oraz warunków pogody podczas kwitnienia.
Jaka jest wydajność miodowa dyni oleistej?
Brakuje wiarygodnej polskiej wartości w kg/ha oznaczonej specjalnie dla dyni oleistej. Badania innych form Cucurbita pepo w Polsce wykazały 17,6–108,3 kg miodu z hektara, ale nie należy automatycznie przenosić tych wyników na formę oleistą.
Czy pszczoły są potrzebne do zapylenia dyni oleistej?
Tak. Roślina tworzy oddzielne kwiaty męskie i żeńskie, a pyłek musi zostać przeniesiony na znamię kwiatu żeńskiego. Skuteczne zapylanie wpływa na zawiązywanie owoców, a tym samym na plon nasion.
Kiedy pszczoły najintensywniej oblatują dynię oleistą?
Największe znaczenie ma poranek i pierwsza część dnia. Kwiaty dyni są krótkotrwałe: otwierają się rano, a później tego samego dnia stopniowo zamykają się i przestają być dostępne dla zapylaczy.
Czy dynia oleista dostarcza pyłku pszczołom?
Pyłek jest dostępny w kwiatach męskich, lecz nie ma polskich danych o wydajności pyłkowej tej formy w kg/ha. W badaniach innych form dyni zwyczajnej owady często wykorzystywały kwiaty przede wszystkim jako źródło nektaru.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.